İçeriğe geç
Çörek mantarı (Boletus edulis)
Bernie · Public domain
Yenen tür

Çörek mantarı

Boletus edulis · Boletaceae

İyi pişmiş, kabarmış bir çöreğe benzeyen kahverengi şapkası, altında lamel yerine sünger gibi gözenekleri ve kalın, ağ desenli sapıyla Avrupa'nın en değerli yabani mantarlarından biri.

FamilyaBoletaceae
MevsimHaz–Kas
Spor iziZeytin kahverengisi
Şapka çapı8–30 cm
Sap boyu8–25 cm
Türkiye kaydı12 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenen tür

İyi pişmiş, kabarmış bir çöreğe benzeyen kahverengi şapkası, altında lamel yerine sünger gibi gözenekleri ve kalın, ağ desenli sapıyla Avrupa'nın en değerli yabani mantarlarından biri. Çorbada, makarnada, risottoda kullanılır; kurutulunca da lezzetini korur.

Diğer adları: porçini, ayı mantarı

Çörek mantarı

Nasıl tanınır?

Çörek mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Zeytin kahverengisi Hafif, hoş; tadı fındıksı. Eti beyazdır ve kesilince renk değiştirmez.

Şapka — Çörek mantarı
Şapka8–30 cm; önce yarım küre, sonra yayvan; kestane kahvesinden soluk kahveye, kenarı biraz daha açık; nemliyken hafif yapışkan.
Gözenekler — Çörek mantarı
GözeneklerLamel yok, borucuklar ve küçük yuvarlak gözenekler: gençken pamuk dolu gibi beyaz, sonra sarı, en son zeytin yeşili. Bastırınca renk değiştirmez.
Sap — Çörek mantarı
Sap8–25 cm boy, 2–7 cm kalın; gençken dibi şişkin; üst kısmı ince beyaz ağ desenli.

Ne zaman, nerede

Haz–Kas

  1. Oca
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nis
  5. May
  6. Hazmevsimde
  7. Temmevsimde
  8. Ağumevsimde
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Ara

Çörek mantarı haziran–ağustos ve eylül–kasım arasında çıkar; çörek mantarı ılık havada yağmurdan sonra ve sonbaharda toprak serinleyince bolca görülür.

Çörek mantarı nerede yetişir?

Çörek mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda kayın, huş, meşe, kestane, çam, ladin ve göknar köklerine bağlı (ektomikorizal) yaşar. Çörek mantarı asitçe topraklarda ve orman yolu kenarlarında çıkar.

Türkiye'de

Çörek mantarının Türkiye kayıtları özellikle Doğu Karadeniz (Trabzon, Artvin) ile Istranca ve İstanbul ormanlarındadır. Çörek mantarı larva kurtlanmasına çok yatkındır; toplanan her çörek mantarı dikkatle incelenmeli.

  • İstanbul4
  • Kırklareli3
  • Artvin2
  • Sakarya1
  • Samsun1
  • Trabzon1

Haritamızdaki 12 gözlem (GBIF, iNaturalist). Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Doğal ortamında — Çörek mantarı
Doğal ortamında
Doğal ortamında — Çörek mantarı
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Yenmez

Acı çörek Tylopilus felleus

Gözenekleri pembemsi, sapındaki ağ deseni koyu; çok acıdır, pişirince acılığı artar.

Zehirli

Şeytan çöreği Rubroboletus satanas

Sapı kırmızı, eti kesilince maviye döner; zehirli.

Mutfakta

Çörek mantarı ile yapılanlar

Çörek mantarı ile uyumlu tatlar

  • sıcak su
  • arborio pirinci
  • sıcak tavuk ya da sebze suyu
  • zeytinyağı
  • tereyağı
  • kuru soğan
  • sarımsak
  • beyaz şarap
  • parmesan
  • maydanoz

Çörek mantarı kullanılan 2 tarifimizde en sık geçen malzemeler.

Çörek mantarı için önerilen saklama süresi

Taze · buzdolabı3–7 günTaze çörek mantarı yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayÇörek mantarı çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş çörek mantarı hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

İçerik notu

Çörek mantarının yağ ve sindirilebilir karbonhidrat açısından düşük; protein, vitamin, mineral ve lif açısından zengin olduğu bildirilir (Wikipedia, kaynaklı). Kaynak

Genel bilgidir; sağlık beyanı değildir.

Yetiştir, satın al

Çörek mantarı fiyat listesi

Çörek mantarı fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze çörek mantarıHazırlanıyor · haber ver—
Kurutulmuş çörek mantarıHazırlanıyor · haber ver—

Çörek mantarı için bizim fiyatımız ürün hazır olunca yazılır; şimdilik ön kayıt alıyoruz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Çörek mantarı yenir mi?

Evet, çörek mantarı yenen bir türdür. Doğadan toplananı ancak bir uzman kesin olarak tanıdıktan sonra yiyin; şeytan çöreği (Rubroboletus satanas) ile karıştırılabilir.

Çörek mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde çörek mantarı mevsimi: Haz–Kas. Çörek mantarı haziran–ağustos ve eylül–kasım arasında çıkar; çörek mantarı ılık havada yağmurdan sonra ve sonbaharda toprak serinleyince bolca görülür.

Çörek mantarı nerede yetişir?

Çörek mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda kayın, huş, meşe, kestane, çam, ladin ve göknar köklerine bağlı (ektomikorizal) yaşar. Çörek mantarı asitçe topraklarda ve orman yolu kenarlarında çıkar.

Çörek mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Çörek mantarının Türkiye kayıtları özellikle Doğu Karadeniz (Trabzon, Artvin) ile Istranca ve İstanbul ormanlarındadır. Çörek mantarı larva kurtlanmasına çok yatkındır; toplanan her çörek mantarı dikkatle incelenmeli.

Çörek mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Çörek mantarı şu türlerle karıştırılabilir: acı çörek (Tylopilus felleus, yenmez) ve şeytan çöreği (Rubroboletus satanas, zehirli). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Kaynaklar (6)
Fotoğraf kaynakları (10)