İçeriğe geç
Mantar keşfet
Şemsiye mantarı (Macrolepiota procera)
George Chernilevsky · Public domain
Yenen tür

Şemsiye mantarı

Macrolepiota procera · Agaricaceae

25 cm'yi bulan şemsiye gibi şapkası, 40 cm'ye varan yılan derisi desenli sapı ve oynar halkasıyla en görkemli yenen mantarlardan.

FamilyaAgaricaceae
MevsimTem–Kas
Spor iziBeyaz ya da çok soluk krem
Şapka çapı25 cm
Sap boyu12–40 cm
Türkiye kaydı51 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenen tür

25 cm'yi bulan şemsiye gibi şapkası, 40 cm'ye varan yılan derisi desenli sapı ve oynar halkasıyla en görkemli yenen mantarlardan. Türkiye'de doğadan toplanıp yaygın biçimde yenir. Genç, açılmamış hâli zehirli Amanita ve Lepiota türleriyle karışabildiği için yalnız tam açılmış örnekler toplanmalıdır.

Şemsiye mantarı

Nasıl tanınır?

Şemsiye mantarı parça parça

Volva — sap dibindeki kese yok Spor izi: Beyaz ya da çok soluk krem Hoş, fındıksı; tadı tatlımsı. Eti kesilince renk değiştirmez.

Şapka — Şemsiye mantarı
Şapka25 cm'ye kadar; gençken yumurta biçimli, sonra düz; ortasında koyu, düz bir tümsek; açık zemin üzerinde koyu, kolay kalkan pullar.
Lameller — Şemsiye mantarı
LamellerSık, sapa serbest, beyaz (yaşlıda soluk pembe).
Sap — Şemsiye mantarı
Sapİnce ve uzun, 12–40 cm; halkanın altı yılan derisi gibi kahve desenli.
Halka — Şemsiye mantarı
HalkaKalın, etli ve sap boyunca oynatılabilen halka.

Ne zaman, nerede

Tem–Kas

  1. Oca
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nis
  5. May
  6. Haz
  7. Temmevsimde
  8. Ağumevsimde
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Ara

Şemsiye mantarı Avrupa'da temmuz–kasım arasında, güneyde daha geç çıkar. Şemsiye mantarının Türkiye'de ilkbahar ve sonbaharda toplandığı bildirilir; şemsiye mantarının GBIF kayıtları en çok ekimdedir.

Şemsiye mantarı nerede yetişir?

Şemsiye mantarı orman açıklıklarında, ormana bitişik çimenlik alanlarda, merada ve kumullarda çıkar; şemsiye mantarı tek tek, küçük gruplar ya da bazen peri halkası hâlinde görülür.

Türkiye'de

Şemsiye mantarı Türkiye'de yaygındır; şemsiye mantarının Marmara, Ege, Batı Karadeniz ve Akdeniz'den kayıtları var.

  • İstanbul23
  • Ankara3
  • Kastamonu3
  • İzmir3
  • Muğla3
  • Bolu3
  • Kırklareli2
  • Çanakkale2

Haritamızdaki 51 gözlem (GBIF, iNaturalist). Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Şemsiye mantarı için son gözlemler

Haritada gör

Doğal ortamında — Şemsiye mantarı
Doğal ortamında
Doğal ortamında — Şemsiye mantarı
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Şemsiye mantarı
Şemsiye mantarı
Ölüm mantarı
Ölüm mantarı
Ölümcül

Ölüm mantarı Amanita phalloides

Genç, kapalı şemsiye mantarı Amanita'larla karışabilir: Amanita'da sap dibinde kese, lekeli ama yılan deseni olmayan sap vardır. Yalnız açılmış şapkaları topla.

Zehirli

Panter mantarı Amanita pantherina

Koyu şapka üzerinde açık renkli pullar (şemsiye mantarında tersi: açık zemin, koyu pul).

Zehirli

Yeşil sporlu şemsiye Chlorophyllum molybdites

Hafif yeşilimsi lameller ve yeşil spor izi; sapta yılan deseni yok.

Ölümcül

Ölümcül lepiota Lepiota brunneoincarnata

Çok daha küçük; İspanya'da ölümcül zehirlenmelere yol açmıştır. Küçük şemsiyeli mantarlar asla toplanmaz.

Zehirli

Tüylü şemsiye Chlorophyllum rhacodes

Daha küçük, kalkık iri pullu, sapında yılan deseni yok; birçok kişide rahatsızlık yapar.

Mutfakta

Şemsiye mantarı ile yapılanlar

Şemsiye mantarı için önerilen saklama süresi

Taze · buzdolabı3–7 günTaze şemsiye mantarı yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayŞemsiye mantarı çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş şemsiye mantarı hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

Yetiştir, satın al

Şemsiye mantarı fiyat listesi

Şemsiye mantarı fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze şemsiye mantarıHazırlanıyor · haber ver—
Kurutulmuş şemsiye mantarıHazırlanıyor · haber ver—

Şemsiye mantarı için bizim fiyatımız ürün hazır olunca yazılır; şimdilik ön kayıt alıyoruz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Yetiştirme kitleri →

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar (5)
Fotoğraf kaynakları (10)