Ölümcül zehirli

Ölümcül perdeli mantar

Cortinarius orellanus · Cortinariaceae

Turuncu-kahve şapkalı, ilk bakışta dikkat çekmeyen bir orman mantarı; içerdiği orellanin böbrek yetmezliğine, çoğu zaman da geri dönüşsüz böbrek hasarına yol açar.

ÖLÜMCÜL ZEHİRLİ — yenecek mantarlarla aynı sepete bile koyma.

Orellanin zehirlenmesi böbrekleri hedefler; hasar çoğu zaman kalıcıdır. Yendiği düşünülüyorsa belirti beklemeden 112'yi ara, 114'e danış.

112 114 Zehir Danışma

FamilyaCortinariaceae

MevsimAğu–Kas

Spor iziPas kırmızısı-kahve

Şapka çapı3–6 cm

Türkiye kaydıKayıt yok

YetiştirmeYalnız doğada

DurumÖlümcül zehirli

Turuncu-kahve şapkalı, ilk bakışta dikkat çekmeyen bir orman mantarı; içerdiği orellanin böbrek yetmezliğine, çoğu zaman da geri dönüşsüz böbrek hasarına yol açar. 1952'de Polonya'da 102 kişi zehirlenmiş, 11'i ölmüştür. Avusturya'da sarı horozmantarı sanılarak yenmiştir.

Nasıl tanınır?

Ölümcül perdeli mantar parça parça

Volva — sap dibindeki kese yok Spor izi: Pas kırmızısı-kahve Hafif turp kokusu. Küçük bir parçasının bile tadına bakılmaz.

Şapka — Ölümcül perdeli mantar — **Şapka**3–6 cm (nadiren 8); turuncu-kahve, ince lifli pullu, yaşla düzleşir ve pürüzsüzleşir.

Lameller — Ölümcül perdeli mantar — **Lameller**Kalın, açık okra; yaşla pas kahvesine döner.

Sap — Ölümcül perdeli mantar — **Sap**Sarımsı-turuncu lifli sap.

Halka — Ölümcül perdeli mantar — **Halka**Gençte örümcek ağı gibi perde (kortina); sonra sapta pas renkli iz.

Ne zaman, nerede

Ağu–Kas

Oca
Şub
Mar
Nis
May
Haz
Tem
Ağumevsimde
Eylmevsimde
Ekimevsimde
Kasmevsimde
Ara

Ölümcül perdeli mantar yaz sonundan kış başına çıkar (İngiltere'de ağustos–kasım). Ölümcül perdeli mantarın Türkiye'de GBIF kaydı yok.

Ölümcül perdeli mantar nerede yetişir?

Ölümcül perdeli mantar yapraklı ormanlarda kayın, gürgen ve meşe altında, çoğu zaman çam yakınında çıkar; ölümcül perdeli mantar hem kireçli hem asidik topraklarda görülür.

Türkiye'de

Ölümcül perdeli mantarın Türkiye'de koordinatlı kaydı yok; ölümcül perdeli mantar Orta ve Doğu Avrupa'da bilinir. Kayıt yokluğu, ölümcül perdeli mantarın Türkiye'de bulunmadığı anlamına gelmez.

Haritamızda ölümcül perdeli mantar için henüz Türkiye gözlemi yok.

Haritada gör

Doğal ortamında — Ölümcül perdeli mantar — Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Hangi türlerle karıştırılıyor?

Yenen tür

Sarı horozmantarı Cantharellus cibarius

Horozmantarında gerçek lamel yerine sapa inen kalın kırışıklar, sarı-krem spor izi ve kayısı kokusu vardır; ölümcül perdeli mantarda gerçek lamel ve pas kahvesi spor izi.

Zehirli maddeler

Ölümcül perdeli mantarın etken zehri orellanindir (güçlü bir böbrek zehri). Kaynak

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar (3)

Wikipedia (EN): Cortinarius orellanus · kontrol 26.10.2026
First Nature: Cortinarius orellanus · kontrol 26.10.2026
GBIF: Türkiye kayıtları · kontrol 26.10.2026

Fotoğraf kaynakları (10)

File:Cortinarius orellanus (37534772370).jpg · Claude PAGE · CC BY-SA 4.0
File:2013-10-16 Cortinarius orellanus 1b.jpg · Andreas Kunze · CC BY-SA 3.0
File:Cortinarius orellanus (15238213493).jpg · Claude PAGE · CC BY-SA 4.0
File:Cortinarius orellanus.jpg · Inger-Lise Fonneland · CC BY 4.0
File:2013-10-16 Cortinarius orellanus 1a.jpg · Andreas Kunze · CC BY-SA 3.0
File:Cortinarius orellanus (54841816679).jpg · Claude PAGE · CC BY-SA 4.0
File:Cortinarius orellanus sezione.jpg · · CC BY-SA 3.0
File:Cortinarius orellanus (15853881675).jpg · Claude PAGE · CC BY-SA 4.0
Cortinarius orellanus · iNaturalist #84954351 · Jose Castro · CC BY 4.0
File:Cortinarius orellanus (3).JPG · Thomas Pruß · CC BY-SA 3.0