İl · 47 gözlem
Osmaniye mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Osmaniye'de 47 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 42 tür var. En sık kaydedilenler imparator mantarı, panter mantarı, cadı şapkası ve kurt kulağı mantarı; kayıtların çoğu ekim, kasım ve aralık aylarında yapılmış.
- gözlem
- 47
- tür
- 42
- zehirli tür
- 6
Bu sayfa Osmaniye için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Akdeniz Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Osmaniye'de en çok kaydedilen türler sırasıyla imparator mantarı (Amanita caesarea), panter mantarı (Amanita pantherina), cadı şapkası (Hygrocybe conica), kurt kulağı mantarı (Sarcosphaera coronaria), kükürt sarısı demet mantarı (Hypholoma fasciculare), orman ihtiyarı (Strobilomyces strobilaceus), muhteşem paslı şapka (Gymnopilus junonius) ve Marasmius siccus. Bu türlerin 27 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 51'i eylül–kasım, yüzde 10'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ekim, kasım ve aralık. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Osmaniye'de kaydı bulunan diğer türler: kav mantarı, çam kızılağlayanı, sırtıgökçe, kızıl bolet, bal mantarı, ölüm mantarı, acı çilek mantarı, Cantharellus pallens, taneli suillus, sarı horozmantarı, Marasmius rotula ve Caloboletus calopus. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Osmaniye'de görülen türler
-
İmparator mantarıAmanita caesarea
3
-
Panter mantarıAmanita pantherina
2
- Cadı şapkasıHygrocybe conica 2
-
Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria
2
-
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculare
1
-
Orman ihtiyarıStrobilomyces strobilaceus
1
-
Muhteşem paslı şapkaGymnopilus junonius
1
- Marasmius siccus 1
-
Kav mantarıFomes fomentarius
1
-
Çam kızılağlayanıFomitopsis pinicola
1
-
SırtıgökçeRussula cyanoxantha
1
-
Kızıl boletNeoboletus erythropus
1
-
Bal mantarıArmillaria mellea
1
-
Ölüm mantarıAmanita phalloides
1
-
Acı çilek mantarıTricholomopsis rutilans
1
- Cantharellus pallens 1
-
Taneli suillusSuillus granulatus
1
-
Sarı horozmantarıCantharellus cibarius
1
- Marasmius rotula 1
- Caloboletus calopus 1
-
İlkbahar tarla mantarıAgrocybe praecox
1
-
Kıllı katmantarıStereum hirsutum
1
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
1
- Hygrophorus limacinus 1
-
Terana coerulea
1
-
Tekne kukulcuk mantarıMycena seynii
1
- Geastrum rufescens 1
-
Kuş yuvası mantarıCrucibulum laeve
1
-
Dumanlı mantarClitocybe nebularis
1
-
Beyaz semer mantarıHelvella crispa
1
-
Mutinus caninus
1
-
Gri mürekkep mantarıCoprinopsis atramentaria
1
-
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalus
1
-
Yalancı çayır mantarıLeucocoprinus leucothites
1
-
KanlıcaLactarius deliciosus
1
-
Mavi cincileCollybia nuda
1
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 42). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Osmaniye'de kaydedilen zehirli türler
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli 2 kayıt
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 2 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 1 kayıt
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 1 kayıt
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria Zehirli 1 kayıt
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- İmparator mantarı Amanita caesarea: Sezar mantarı, padişah mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita caesarea)
- Panter mantarı Amanita pantherina: panter amanitası, benekli amanita (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita pantherina)
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı (kaynak: Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF))
- Kav mantarı Fomes fomentarius: kav, at nalı mantarı, ağaç mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Fomes fomentarius)
- Kızıl bolet Neoboletus erythropus: kuzumantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla))
- Bal mantarı Armillaria mellea: bal rengi mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Armillaria mellea)
- Ölüm mantarı Amanita phalloides: köygöçüren, evcikkıran, ölüm meleği (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita phalloides)
- Sarı horozmantarı Cantharellus cibarius: horozmantarı, horoz mantarı, sarı mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Cantharellus cibarius)
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria: mürekkepli mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis atramentaria)
- Danaburnu mantarı Volvopluteus gloiocephalus: anız gülü mantarı, sümüklüce, kakilvik (kaynak: Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Osmaniye'de hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 47 gözleme göre Osmaniye'de 42 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler imparator mantarı, panter mantarı, cadı şapkası, kurt kulağı mantarı, kükürt sarısı demet mantarı ve orman ihtiyarı.
Osmaniye'de mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ekim, kasım ve aralık. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 51'i sonbaharda, yüzde 10'i ilkbaharda.
Osmaniye'de zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden panter mantarı, kurt kulağı mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, ölüm mantarı, gri mürekkep mantarı ve ağulu mantar burada kaydedilmiştir; ölüm mantarı ölümcüldür.
Osmaniye'de mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: imparator mantarı: Sezar mantarı, padişah mantarı; panter mantarı: panter amanitası, benekli amanita; kurt kulağı mantarı: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı; kav mantarı: kav, at nalı mantarı, ağaç mantarı.
Osmaniye'de mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Osmaniye'de mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Kaşık ve ark. (2022), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 25(6): 1264-1278: Macrofungi of Yenice (Karabük) District and New Records for Turkey dergipark.org.tr
Tüm kaynaklar (20)
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Amanita pantherina en.wikipedia.org
- First Nature: Amanita pantherina first-nature.com
- Wikipedia (EN): Sarcosphaera coronaria en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Fomes fomentarius en.wikipedia.org
- First Nature: Fomes fomentarius first-nature.com
- Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla) en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Tricholomopsis rutilans en.wikipedia.org
- First Nature: Tricholomopsis rutilans first-nature.com
- Wikipedia (EN): Suillus granulatus en.wikipedia.org
- First Nature: Suillus granulatus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Stereum hirsutum en.wikipedia.org
- First Nature: Stereum hirsutum first-nature.com
- Wikipedia (EN): Crucibulum laeve en.wikipedia.org
- First Nature: Crucibulum laeve first-nature.com
- Wikipedia (EN): Clitocybe nebularis en.wikipedia.org
- Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF) web.archive.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir