Bölge · 124 gözlem
Akdeniz Bölgesi mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Akdeniz Bölgesi'nde 124 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 91 tür var. En sık kaydedilenler tüylü maymuncuk mantarı, mürekkep mantarı, imparator mantarı ve kurt kulağı mantarı; kayıtların çoğu kasım, eylül ve ekim aylarında yapılmış.
- gözlem
- 124
- tür
- 91
- zehirli tür
- 6
- il
- 8
Bu sayfa Akdeniz Bölgesi için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Akdeniz Bölgesi'nde en çok kaydedilen türler sırasıyla tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), mürekkep mantarı (Coprinus comatus), imparator mantarı (Amanita caesarea), kurt kulağı mantarı (Sarcosphaera coronaria), kafes mantarı (Clathrus ruber), hindi kuyruğu (Trametes versicolor), Coprinopsis nivea ve gri mürekkep mantarı (Coprinopsis atramentaria). Bu türlerin 35 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 42'i eylül–kasım, yüzde 20'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar kasım, eylül ve ekim. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Akdeniz Bölgesi'nde kaydı bulunan diğer türler: panter mantarı, cadı şapkası, çam kabara mantarı, kanlıca, istiridye mantarı, tekne kukulcuk mantarı, danaburnu mantarı, Trichophaea woolhopeia, Morchella tridentina, Morchella rufobrunnea, çöp mantarı ve Paragalactinia michelii. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Akdeniz Bölgesi içinde kaydın en çok geldiği iller: Osmaniye, Antalya, Mersin, Isparta, Adana ve Burdur. Kaydı olmayan illerde mantar yok demek değildir; orada henüz az kişi gözlem paylaşmıştır.
Akdeniz Bölgesi'nde görülen türler
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
7
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
6
-
İmparator mantarıAmanita caesarea
4
-
Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria
3
-
Kafes mantarıClathrus ruber
3
-
Hindi kuyruğuTrametes versicolor
2
- Coprinopsis nivea 2
-
Gri mürekkep mantarıCoprinopsis atramentaria
2
-
Panter mantarıAmanita pantherina
2
- Cadı şapkasıHygrocybe conica 2
- Çam kabara mantarıChroogomphus rutilus 2
-
KanlıcaLactarius deliciosus
2
-
İstiridye mantarıPleurotus ostreatus
2
-
Tekne kukulcuk mantarıMycena seynii
2
-
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalus
2
-
Trichophaea woolhopeia
2
- Morchella tridentina 2
-
Morchella rufobrunnea
2
-
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanus
2
- Paragalactinia michelii 2
-
Ekşi kukulcuk mantarıMycena renati
1
-
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculare
1
-
Conocybe deliquescens
1
-
Orman ihtiyarıStrobilomyces strobilaceus
1
- Hürmüz döbelen mantarıCoprinopsis lagopus 1
-
KuzugöbeğiMorchella esculenta
1
-
Çiğ yalınetek mantarıConocybe tenera
1
- Geastrum michelianum 1
- Arrhenia rickenii 1
-
Contumyces rosellus
1
-
Deconica coprophila
1
-
Muhteşem paslı şapkaGymnopilus junonius
1
-
Ganoderma resinaceum
1
- Marasmius siccus 1
-
Chromocyphella muscicola
1
-
Leucopaxillus gentianeus
1
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 91). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Akdeniz Bölgesi'nde kaydedilen zehirli türler
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 3 kayıt
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria Zehirli 2 kayıt
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli 2 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 1 kayıt
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 1 kayıt
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- İmparator mantarı Amanita caesarea: Sezar mantarı, padişah mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita caesarea)
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı (kaynak: Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF))
- Kafes mantarı Clathrus ruber: kırmızı kafes mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Clathrus ruber)
- Hindi kuyruğu Trametes versicolor: alacalı kav, çok renkli kav mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Trametes versicolor)
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria: mürekkepli mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis atramentaria)
- Panter mantarı Amanita pantherina: panter amanitası, benekli amanita (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita pantherina)
- Kanlıca Lactarius deliciosus: çıntar, çam melkisi, melki, çam mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus)
- İstiridye mantarı Pleurotus ostreatus: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Pleurotus ostreatus)
- Danaburnu mantarı Volvopluteus gloiocephalus: anız gülü mantarı, sümüklüce, kakilvik (kaynak: Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Akdeniz Bölgesi'nde hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 124 gözleme göre Akdeniz Bölgesi'nde 91 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler tüylü maymuncuk mantarı, mürekkep mantarı, imparator mantarı, kurt kulağı mantarı, kafes mantarı ve hindi kuyruğu.
Akdeniz Bölgesi'nde mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar kasım, eylül ve ekim. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 42'i sonbaharda, yüzde 20'i ilkbaharda.
Akdeniz Bölgesi'nde zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden kurt kulağı mantarı, gri mürekkep mantarı, panter mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, ölüm mantarı ve ağulu mantar burada kaydedilmiştir; ölüm mantarı ölümcüldür.
Akdeniz Bölgesi'nde mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; imparator mantarı: Sezar mantarı, padişah mantarı; kurt kulağı mantarı: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı; kafes mantarı: kırmızı kafes mantarı.
Akdeniz Bölgesi'nde mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Akdeniz Bölgesi'nde mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
- Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinus comatus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Sarcosphaera coronaria en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Clathrus ruber en.wikipedia.org
- First Nature: Clathrus ruber first-nature.com
- Wikipedia (EN): Coprinopsis atramentaria en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinopsis atramentaria, Common Inkcap first-nature.com
- Wikipedia (EN): Amanita pantherina en.wikipedia.org
- First Nature: Amanita pantherina first-nature.com
- Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Lactarius deliciosus tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus en.wikipedia.org
- First Nature: Volvopluteus gloiocephalus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Candolleomyces candolleanus en.wikipedia.org
- First Nature: Psathyrella candolleana, Pale Brittlestem first-nature.com
- Wikipedia (EN): Fomes fomentarius en.wikipedia.org
- Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF) web.archive.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir