İçeriğe geç
Taneli suillus mantarı (Suillus granulatus), genel görünüş
Holger Krisp · CC BY 3.0
Yenen tür

Taneli suillus

Suillus granulatus · Suillaceae

Çam altında çıkan, turuncu-kahverengi yapışkan şapkalı, altında lamel yerine sarı gözenekler taşıyan ve halkasız bir mantar.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü5 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaSuillaceae
MevsimMay–Haz, Eyl–Ara
Spor iziKahverengimsi ile hardal rengi
Şapka çapı4–10 cm
Sap boyu4–8 cm
Türkiye kaydı10 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada

Çam altında çıkan, turuncu-kahverengi yapışkan şapkalı, altında lamel yerine sarı gözenekler taşıyan ve halkasız bir mantar. Gençken gözeneklerinden süt rengi damlacıklar sızar ve sapın üst kısmı taneli noktalarla kaplanır. Yenen bir tür olarak bilinir; yine de uzman tanımadan yenmez.

Taneli suillus mantarı (Suillus granulatus), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Taneli suillus parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Kahverengimsi ile hardal rengi Hafif meyvemsi; eti soluk sarı, kesilince renk değiştirmez.

Taneli suillus mantarı (Suillus granulatus), genel görünüş
Şapka4–10 cm, dışbükey sonra yayvan; turuncu-kahverengi ile tarçın rengi, nemliyken çok yapışkan, kuruyunca parlak.
Taneli suillus mantarı (Suillus granulatus), şapka altındaki gözenekler, alttan görünüş
GözeneklerLamel yerine küçük, soluk sarı gözenekler; gençken süt rengi damlacıklar sızdırır.
Taneli suillus mantarı (Suillus granulatus), sap ve sap dibi
Sap4–8 cm, soluk sarı; üst kısmı gençken beyaz, sonra kahverengileşen taneli noktalarla kaplı.

Ne zaman, nerede

May–Haz, Eyl–Ara

  1. Oca
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nis
  5. Maymevsimde
  6. Hazmevsimde
  7. Tem
  8. Ağu
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Avrupa'da yaz başından sonbahar sonuna kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları nisan–mayıs ve eylül–aralık arasındadır, en çok ekimde.

Taneli suillus nerede yetişir?

Çam ağaçlarının altında, çoğu zaman kireçli toprakta, park ve ağaçlandırma alanlarında da kalabalık gruplar hâlinde yetişir; çamla mikoriza kurar.

Taneli suillus Türkiye'de nerede bulunur?

Türkiye kayıtları Marmara'dan Akdeniz'e dağınıktır: Ankara, Kırklareli, İstanbul, Bursa, Muğla ve Osmaniye'de kaydı vardır.

Hangi ayda çıkar

  1. Oca0
  2. Şub0
  3. Mar0
  4. Nis1
  5. May1
  6. Haz0
  7. Tem0
  8. Ağu0
  9. Eyl1
  10. Eki4
  11. Kas1
  12. Ara2

6 il, 10 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Taneli suillus mantarı (Suillus granulatus), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Taneli suillus aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Taneli suillus ile arasındaki ayırt edici fark var.

Taneli suillus mantarı (Suillus granulatus), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Taneli suillus
Halkalı suillus (Suillus luteus) Yenen tür

Taneli suillus değil

Halkalı suillus Suillus luteus

Sapında belirgin bir halka vardır, şapkası daha koyu çikolata kahverengisidir.

Biberli bolet (Chalciporus piperatus) Yenmez

Taneli suillus değil

Biberli bolet Chalciporus piperatus

Daha küçüktür, gözenekleri pas kırmızısıdır ve tadı çok yakıcıdır.

Şeytan mantarı (Rubroboletus satanas), genel görünüş Zehirli

Taneli suillus değil

Şeytan mantarı Rubroboletus satanas

Çok iridir, şapkası kirli beyaz-gridir, gözenekleri kırmızıdır, sapı şişkin ve kırmızı ağlıdır, kesilince maviye döner; yapraklı ağaç altında çıkar.

Beneklisünger mantarı (Suillus collinitus), genel görünüş Yenmez

Taneli suillus değil

Beneklisünger mantarı Suillus collinitus

Beneklisünger mantarının şapkası daha koyu kestane-kızıl kahvedir, sap dibinde pembe miselyum vardır ve gözenekleri süt rengi damla sızdırmaz.

Taneli suillus tüketim önerileri

Önce güvenlik. Yapışkan şapka derisi bazı kişilerde mide-bağırsak rahatsızlığı yapabildiği için pişirmeden önce soyulması önerilir. Gözenekleri kırmızı olan ya da kesilince maviye dönen boletler bu tür değildir; yalnız uzman tanıyınca ve iyi pişirilerek yenir.

Nasıl hazırlanır?

Yapışkan şapka derisi pişirmeden önce soyulur (eldiven işe yarar); iri ve yaşlı şapkalarda süngerimsi gözenek tabakası sıyrılır.

Nasıl pişirilir?

Orta ateşte suyunu salıp çekene dek, yaklaşık 20 dakika kavrulur.

Nelerle uyumlu?

  • taneli suillus
  • patates (yaklaşık 5 adet)
  • havuç
  • soğan
  • ayçiçek yağı

Kaynak: Wikipedia · uygulama ayrıntıları tariflerimizden.

Tarif

Taneli suillus nasıl saklanır?

Taze · buzdolabı3–7 günTaze taneli suillus yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayTaneli suillus çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş taneli suillus hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

Yetiştir, satın al

Taneli suillus fiyat listesi

Taneli suillus fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze taneli suillusSipariş üzerine · sor—
Kurutulmuş taneli suillusSipariş üzerine · sor—

Taneli suillus ürünlerimizi küçük partilerle, sipariş üzerine hazırlıyoruz; fiyat ve teslim tarihini talebine göre e-postayla bildiririz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Mantar yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Suillus granulatus yenir mi?

Yenen bir tür olarak bilinir; yapışkan şapka derisi pişirmeden önce soyulur. Uzman tanımadan yenmez.

Suillus granulatus'un Türkçe adı var mı?

Kaynakla doğrulanmış yerleşik bir Türkçe halk adı bulamadık; bu sayfada betimleyici olarak taneli suillus diyoruz.

Nasıl tanınır?

Çam altında, yapışkan turuncu-kahverengi şapka, gençken damlacık sızdıran sarı gözenekler, üstü taneli noktalı halkasız sap birlikte aranır.

Halkalı suillus ile farkı nedir?

Halkalı suillusun (Suillus luteus) sapında belirgin bir halka vardır; taneli suillusta halka yoktur.

Zehirli benzeri var mı?

Kırmızı gözenekli ve kesilince maviye dönen boletler, örneğin şeytan mantarı (Rubroboletus satanas), bu türle karıştırılmamalıdır; bunlar yapraklı ağaç altında çıkar.

Türkiye'de nerede ve ne zaman çıkar?

Çam ormanlarında ve ağaçlandırmalarda. GBIF kayıtları Ankara, Kırklareli, İstanbul, Bursa, Muğla ve Osmaniye'dendir; nisan–mayıs ve eylül–aralık arasında, en çok ekimde.

Taneli suillus yenir mi?

Evet, taneli suillus yenen bir türdür. Doğadan toplananı ancak bir uzman kesin olarak tanıdıktan sonra yiyin; şeytan mantarı (Rubroboletus satanas) ile karıştırılabilir. Yapışkan şapka derisi bazı kişilerde mide-bağırsak rahatsızlığı yapabildiği için pişirmeden önce soyulması önerilir. Gözenekleri kırmızı olan ya da kesilince maviye dönen boletler bu tür değildir; yalnız uzman tanıyınca ve iyi pişirilerek yenir.

Taneli suillus hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde taneli suillus mevsimi: May–Haz, Eyl–Ara. Avrupa'da yaz başından sonbahar sonuna kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları nisan–mayıs ve eylül–aralık arasındadır, en çok ekimde.

Taneli suillus nerede yetişir?

Çam ağaçlarının altında, çoğu zaman kireçli toprakta, park ve ağaçlandırma alanlarında da kalabalık gruplar hâlinde yetişir; çamla mikoriza kurar.

Taneli suillus Türkiye'de nerede görülür?

Türkiye kayıtları Marmara'dan Akdeniz'e dağınıktır: Ankara, Kırklareli, İstanbul, Bursa, Muğla ve Osmaniye'de kaydı vardır.

Taneli suillus hangi mantarlarla karıştırılır?

Taneli suillus şu türlerle karıştırılabilir: halkalı suillus (Suillus luteus, yenen tür), biberli bolet (Chalciporus piperatus, yenmez), şeytan mantarı (Rubroboletus satanas, zehirli) ve beneklisünger mantarı (Suillus collinitus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Kaynaklar

  1. Saba ve ark. (2016), Journal of Environmental Science and Health, Part B: Suillus granulatus ve S. variegatus'ta cıva birikimi pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Wikipedia (EN): Suillus granulatus en.wikipedia.org
  3. First Nature: Suillus granulatus first-nature.com
Tüm kaynaklar (5)
  1. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
  2. iNaturalist: Türkiye gözlemleri inaturalist.org
Fotoğraf kaynakları (10)