Borazan mantarı

Evet, borazan mantarı yenen ve mutfakta çok değer verilen bir türdür, ama yalnız kesin tanındıktan sonra yenir. Pişirilerek tüketilir; kurutulunca aroması güçlenir.

Borazan mantarı siyah-gri, içi boş bir boru ya da huni biçimindedir. Lameli yoktur, dış yüzü düz ya da hafif kırışık ve külrengidir; spor izi beyaza yakındır.

Borazan mantarı yapraklı ormanlarda, özellikle kayın ve meşe altında, yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Türkiye'de İstanbul, Düzce ve Trabzon'dan kayıtları vardır.

Ölü borazanı adı, Fransızcadaki trompette des morts (ölülerin borazanı) adının karşılığıdır; siyah rengi ve çoğu zaman Ölüler Günü'ne yakın, sonbaharda çıkmasıyla ilişkilendirilir. Ad zehirli olduğu anlamına gelmez.

Siyah renk tek başına zehir ya da güvenlik işareti değildir. Borazan mantarı yenen bir siyah mantardır, ama mürekkep mantarı gibi koyu renkli bazı türler zehirli olabilir. Siyah renkli mantarlar sayfamızda benzerleri bir arada gösteriyoruz.

Borazan mantarı içi boş olduğu için uzunlamasına ikiye kesilip içindeki toprak ve böcekler fırçayla temizlenir. Tereyağında sotelenir, makarna ve risottolara katılır ya da kurutulup toz edilir.

Takvimimizde borazan mantarı mevsimi: Ağu–Oca. Borazan mantarı Avrupa'da yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Borazan mantarının Türkiye GBIF kayıtları ağustos–ocak arasındadır ve en çok ekim–kasımda görülür.

Borazan mantarı yapraklı ormanlarda, özellikle kayın ve meşe altında, yosunlu ve nemli toprakta, çoğu zaman kalabalık kümeler hâlinde çıkar.

Borazan mantarı Türkiye'de kayıtlıdır; borazan mantarının GBIF'teki 17 Türkiye kaydı İstanbul, Düzce, Trabzon, Kırklareli ve Muğla'dandır.

Borazan mantarı şu türlerle karıştırılabilir: külrengi borazan (Craterellus cinereus, yenen tür), şeytan kadehi (Urnula craterium, yenmez) ve dalgalı borazan (Pseudocraterellus undulatus, yenen tür). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.