İçeriğe geç
Sarı saplı craterellus mantarı (Craterellus lutescens), genel görünüş
Svein Olav B. Drangeid · CC BY-SA 4.0
Yenen tür

Sarı saplı craterellus

Craterellus lutescens · Cantharellaceae

Kahverengi huni biçimli şapkası, parlak sarı-turuncu içi boş sapı ve altında lamel yerine neredeyse düz, soluk turuncu kırışıklıkları olan narin bir orman mantarı.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü5 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaCantharellaceae
MevsimEyl–Şub
Spor iziBeyaz ile soluk pembemsi krem
Şapka çapı2–6 cm
Sap boyu3–8 cm
Türkiye kaydı16 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada

Kahverengi huni biçimli şapkası, parlak sarı-turuncu içi boş sapı ve altında lamel yerine neredeyse düz, soluk turuncu kırışıklıkları olan narin bir orman mantarı. Borazan mantarı ve horozmantarının akrabasıdır. Yenen bir tür olarak bilinir, ama uzman tanımadan yenmez.

Sarı saplı craterellus mantarı (Craterellus lutescens), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Sarı saplı craterellus parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Beyaz ile soluk pembemsi krem Hoş, meyvemsi kokulu; eti ince ve esnek.

Sarı saplı craterellus mantarı (Craterellus lutescens), genel görünüş
Şapka2–6 cm, huni ya da borazan biçimli, ortası çoğu zaman sapa kadar delik; kenarı dalgalı, yüzeyi koyu sarımsı kahverengi ile gri-kahverengi, ince lifli.
Sarı saplı craterellus mantarı (Craterellus lutescens), kırışıklar, yakın plan
KırışıklarLamel yok; neredeyse düz ya da hafif damarlı, soluk turuncu ile pembemsi-sarı yüzey.
Sap3–8 cm, parlak sarı ile turuncu, içi boş, çoğu zaman yassı ve oluklu.

Ne zaman, nerede

Eyl–Şub

  1. Ocamevsimde
  2. Şubmevsimde
  3. Mar
  4. Nis
  5. May
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağu
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Avrupa'da sonbahardan kış başına kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylülden şubata kadardır, en çok kasım ve ocakta.

Sarı saplı craterellus nerede yetişir?

Nemli, yosunlu ormanlarda, çoğu zaman iğne yapraklı ağaçlar altında ve dere kenarlarında kalabalık gruplar hâlinde yetişir; ağaçlarla mikoriza kurar.

Sarı saplı craterellus Türkiye'de nerede bulunur?

Türkiye kayıtları çoğunlukla İstanbul'un Belgrad Ormanı ve Aydos çevresinden gelir; Kocaeli, Sinop ve Trabzon'da da kaydı vardır.

Hangi ayda çıkar

  1. Oca4
  2. Şub3
  3. Mar0
  4. Nis0
  5. May0
  6. Haz0
  7. Tem0
  8. Ağu0
  9. Eyl2
  10. Eki2
  11. Kas5
  12. Ara0

Türkiye sarı saplı craterellus haritası: bütün iller ve aylar →

4 il, 16 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Sarı saplı craterellus mantarı (Craterellus lutescens), doğal ortamında
Doğal ortamında
Sarı saplı craterellus mantarı (Craterellus lutescens), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Sarı saplı craterellus aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Sarı saplı craterellus ile arasındaki ayırt edici fark var.

Sarı saplı craterellus mantarı (Craterellus lutescens), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Sarı saplı craterellus
Kış horozmantarı (Craterellus tubaeformis) Yenen tür

Sarı saplı craterellus değil

Kış horozmantarı Craterellus tubaeformis

Altında belirgin, çatallanan damar gibi kırışıklar vardır ve sapı daha soluk sarı-gridir.

Borazan mantarı (Craterellus cornucopioides), genel görünüş Yenen tür

Sarı saplı craterellus değil

Borazan mantarı Craterellus cornucopioides

Tamamen gri-siyah renklidir, sapı da sarı değildir.

Sahte horozmantarı (Hygrophoropsis aurantiaca) Yenmez

Sarı saplı craterellus değil

Sahte horozmantarı Hygrophoropsis aurantiaca

Tamamen turuncudur, altında çatallanan gerçek ince lameller vardır ve sapı içi doludur.

Ölümcül perdeli mantar (Cortinarius orellanus), genel görünüş Ölümcül

Sarı saplı craterellus değil

Ölümcül perdeli mantar Cortinarius orellanus

Turuncu-kahverengi şapkalıdır ama altında gerçek, pas rengi lameller vardır ve spor izi pas kahverengisidir; böbrek hasarı yapan ölümcül bir türdür.

Sarı saplı craterellus tüketim önerileri

Önce güvenlik. Huni biçimli turuncu-kahverengi mantarlar arasında gerçek lamelli ölümcül perdeli mantarlar bulunur; altında lamel değil düz ya da hafif kırışık bir yüzey olduğu doğrulanmadan toplanmaz. Yalnız uzman tanıyınca ve iyi pişirilerek yenir.

Nasıl hazırlanır?

Altı tek tek kontrol edilir: düz ya da hafif kırışık olmalı, gerçek lamel olmamalı. Topraklıysa soğuk suda hızla çalkalanıp kurulanır.

Nasıl pişirilir?

Yalnız iyi pişirilerek yenir; tarifimizde makarna sosu olarak hazırlanır.

Nelerle uyumlu?

  • sarı saplı craterellus
  • sarımsak
  • sızma zeytinyağı
  • maydanoz
  • tagliatelle ya da spagetti

Kaynak: Wikipedia · uygulama ayrıntıları tariflerimizden.

Tarif

Sarı saplı craterellus nasıl saklanır?

Taze · buzdolabı3–7 günTaze sarı saplı craterellus yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç aySarı saplı craterellus çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş sarı saplı craterellus hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

Yetiştir, satın al

Sarı saplı craterellus fiyat listesi

Sarı saplı craterellus fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze sarı saplı craterellusSipariş üzerine · sor—
Kurutulmuş sarı saplı craterellusSipariş üzerine · sor—

Sarı saplı craterellus ürünlerimizi küçük partilerle, sipariş üzerine hazırlıyoruz; fiyat ve teslim tarihini talebine göre e-postayla bildiririz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Mantar yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Craterellus lutescens yenir mi?

Yenen bir tür olarak bilinir. Uzman tanımadan yenmez.

Türkçe adı var mı?

Kaynakla doğrulanmış yerleşik bir Türkçe halk adı bulamadık; bu sayfada betimleyici olarak sarı saplı craterellus diyoruz.

Nasıl tanınır?

Kahverengi huni biçimli şapka, parlak sarı-turuncu içi boş sap ve altında lamel yerine neredeyse düz, soluk turuncu yüzey birlikte aranır.

Kış horozmantarından nasıl ayrılır?

Kış horozmantarının (Craterellus tubaeformis) altında belirgin çatallı damarlar vardır ve sapı daha soluk renklidir; bu türün altı neredeyse düzdür, sapı parlak sarıdır.

Zehirli benzeri var mı?

Turuncu-kahverengi ölümcül perdeli mantar (Cortinarius orellanus) karışabilir; onun altında gerçek pas rengi lameller vardır.

Türkiye'de nerede ve ne zaman çıkar?

Nemli, yosunlu ormanlarda. GBIF kayıtları çoğunlukla İstanbul'dan, ayrıca Kocaeli, Sinop ve Trabzon'dandır; eylülden şubata kadar.

Sarı saplı craterellus yenir mi?

Evet, sarı saplı craterellus yenen bir türdür. Doğadan toplananı ancak bir uzman kesin olarak tanıdıktan sonra yiyin; ölümcül perdeli mantar (Cortinarius orellanus) ile karıştırılabilir. Huni biçimli turuncu-kahverengi mantarlar arasında gerçek lamelli ölümcül perdeli mantarlar bulunur; altında lamel değil düz ya da hafif kırışık bir yüzey olduğu doğrulanmadan toplanmaz. Yalnız uzman tanıyınca ve iyi pişirilerek yenir.

Sarı saplı craterellus hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde sarı saplı craterellus mevsimi: Eyl–Şub. Avrupa'da sonbahardan kış başına kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylülden şubata kadardır, en çok kasım ve ocakta.

Sarı saplı craterellus nerede yetişir?

Nemli, yosunlu ormanlarda, çoğu zaman iğne yapraklı ağaçlar altında ve dere kenarlarında kalabalık gruplar hâlinde yetişir; ağaçlarla mikoriza kurar.

Sarı saplı craterellus Türkiye'de nerede görülür?

Türkiye kayıtları çoğunlukla İstanbul'un Belgrad Ormanı ve Aydos çevresinden gelir; Kocaeli, Sinop ve Trabzon'da da kaydı vardır.

Sarı saplı craterellus hangi mantarlarla karıştırılır?

Sarı saplı craterellus şu türlerle karıştırılabilir: kış horozmantarı (Craterellus tubaeformis, yenen tür), borazan mantarı (Craterellus cornucopioides, yenen tür), sahte horozmantarı (Hygrophoropsis aurantiaca, yenmez) ve ölümcül perdeli mantar (Cortinarius orellanus, ölümcül). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Kaynaklar

  1. Huang ve ark. (2017), Journal of Agricultural and Food Chemistry: Craterellus lutescens'ten asetilenik asitler pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Wikipedia (EN): Craterellus lutescens en.wikipedia.org
  3. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Tüm kaynaklar (5)
  1. iNaturalist: Türkiye gözlemleri inaturalist.org
  2. MushroomExpert: Craterellus lutescens mushroomexpert.com
Fotoğraf kaynakları (11)