Bölge · 514 gözlem
Ege Bölgesi mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Ege Bölgesi'nde 514 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 187 tür var. En sık kaydedilenler tüylü maymuncuk mantarı, danaburnu mantarı, tekne kukulcuk mantarı ve Contumyces rosellus; kayıtların çoğu ocak, aralık ve nisan aylarında yapılmış.
- gözlem
- 514
- tür
- 187
- zehirli tür
- 5
- il
- 8
Bu sayfa Ege Bölgesi için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Ege Bölgesi'nde en çok kaydedilen türler sırasıyla tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), danaburnu mantarı (Volvopluteus gloiocephalus), tekne kukulcuk mantarı (Mycena seynii), Contumyces rosellus, puf mantarı (Lycoperdon perlatum), kıllı katmantarı (Stereum hirsutum), mürekkep mantarı (Coprinus comatus) ve kafes mantarı (Clathrus ruber). Bu türlerin 43 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 8'i eylül–kasım, yüzde 12'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ocak, aralık ve nisan. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Ege Bölgesi'nde kaydı bulunan diğer türler: karakız mantarı, yer yıldızı mantarı, kanlıca, bataklık mantarı, Psathyrella bipellis, Tubaria furfuracea, mavi cincile, ağulu mantar, kuş yuvası mantarı, şemsiye mantarı, hindi kuyruğu ve yuvarlak kenar istiridye. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Ege Bölgesi içinde kaydın en çok geldiği iller: Manisa, Muğla, İzmir, Aydın, Denizli ve Kütahya. Kaydı olmayan illerde mantar yok demek değildir; orada henüz az kişi gözlem paylaşmıştır.
Ege Bölgesi'nde görülen türler
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
33
-
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalus
27
-
Tekne kukulcuk mantarıMycena seynii
23
-
Contumyces rosellus
13
-
Puf mantarıLycoperdon perlatum
13
-
Kıllı katmantarıStereum hirsutum
12
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
12
-
Kafes mantarıClathrus ruber
9
-
Karakız mantarıTricholoma terreum
9
-
Yer yıldızı mantarıAstraeus hygrometricus
9
-
KanlıcaLactarius deliciosus
9
-
Bataklık mantarıLentinus tigrinus
8
-
Psathyrella bipellis
7
-
Tubaria furfuracea
7
-
Mavi cincileCollybia nuda
7
-
Ağulu mantarOmphalotus olearius
7
-
Kuş yuvası mantarıCyathus olla
7
-
Şemsiye mantarıMacrolepiota procera
7
-
Hindi kuyruğuTrametes versicolor
6
-
Yuvarlak kenar istiridyeTapinella panuoides
6
-
Kulak mantarıAuricularia auricula-judae
6
-
Almabeni mantarıParalepista flaccida
6
-
Kokulu hunimantarClitocybe fragrans
5
-
Çukur semer mantarıDissingia leucomelaena
5
- Morchella tridentina 4
-
Saksağan mantarıCoprinopsis picacea
4
-
Terana coerulea
4
-
Mycena meliigena
4
-
Bolbitius titubans
4
- Inocybe geophylla 4
-
Parasola conopilea
3
-
Mycena amicta
3
-
Lycoperdon excipuliforme
3
-
Kozalak mantarıBaeospora myosura
3
-
Kırmızı kıvrıkbaş mantarıEntoloma sericeum
3
- Melanoleuca melaleuca 3
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 187). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Ege Bölgesi'nde kaydedilen zehirli türler
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 7 kayıt
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 2 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 1 kayıt
- Ölümcül galerina Galerina marginata Ölümcül zehirli 1 kayıt
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Danaburnu mantarı Volvopluteus gloiocephalus: anız gülü mantarı, sümüklüce, kakilvik (kaynak: Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus)
- Puf mantarı Lycoperdon perlatum: top mantar, inci puf mantarı, toz mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum)
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- Kafes mantarı Clathrus ruber: kırmızı kafes mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Clathrus ruber)
- Karakız mantarı Tricholoma terreum: kara kafa, karaca, karakulak (kaynak: Allı, H. ve Şen, İ. (2016). Tricholoma Türlerinin Yenilebilirliği Üzerine Notlar. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 4(3))
- Yer yıldızı mantarı Astraeus hygrometricus: çatlak yer yıldızı (kaynak: Wikipedia (EN): Astraeus hygrometricus)
- Kanlıca Lactarius deliciosus: çıntar, çam melkisi, melki, çam mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus)
- Hindi kuyruğu Trametes versicolor: alacalı kav, çok renkli kav mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Trametes versicolor)
- Kulak mantarı Auricularia auricula-judae: ağaç kulağı, Yahuda'nın kulağı (kaynak: Wikipedia (EN): Auricularia auricula-judae)
- Almabeni mantarı Paralepista flaccida: alma beni mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Paralepista flaccida)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ege Bölgesi'nde hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 514 gözleme göre Ege Bölgesi'nde 187 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler tüylü maymuncuk mantarı, danaburnu mantarı, tekne kukulcuk mantarı, Contumyces rosellus, puf mantarı ve kıllı katmantarı.
Ege Bölgesi'nde mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ocak, aralık ve nisan. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 8'i sonbaharda, yüzde 12'i ilkbaharda.
Ege Bölgesi'nde zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden ağulu mantar, kurt kulağı mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, ölümcül galerina ve ölüm mantarı burada kaydedilmiştir; ölümcül galerina ve ölüm mantarı ölümcüldür.
Ege Bölgesi'nde mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: danaburnu mantarı: anız gülü mantarı, sümüklüce, kakilvik; puf mantarı: top mantar, inci puf mantarı, toz mantarı; mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; kafes mantarı: kırmızı kafes mantarı.
Ege Bölgesi'nde mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Ege Bölgesi'nde mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
- Wikipedia (EN): Schizophyllum commune en.wikipedia.org
- First Nature: Schizophyllum commune first-nature.com
- Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus en.wikipedia.org
- First Nature: Volvopluteus gloiocephalus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum en.wikipedia.org
- First Nature: Lycoperdon perlatum first-nature.com
- Wikipedia (EN): Stereum hirsutum en.wikipedia.org
- First Nature: Stereum hirsutum first-nature.com
- Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinus comatus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Clathrus ruber en.wikipedia.org
- First Nature: Clathrus ruber first-nature.com
- Wikipedia (EN): Astraeus hygrometricus en.wikipedia.org
- First Nature: Astraeus hygrometricus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Lactarius deliciosus tr.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Ağulu mantar tr.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir