Mor mumsu mantar

Önerimiz yememektir. Bazı kaynaklar yenebildiğini yazar, ama topraktan arsenik biriktirebilir ve küçük zehirli mor türlerle karışabilir.

Kendisinin zehirli olduğu bilinmez. Risk, topraktan biriktirebildiği arsenik ve benzer görünen zehirli türlerdir.

Laccaria türleri topraktaki arseniği bünyelerinde yoğunlaştırabilir. Kirlenmiş topraklarda toplanan örneklerde yüksek arsenik ölçülmüştür; temiz görünen bir ormanın toprağında ne olduğu dışarıdan anlaşılmaz.

Hayır. Mor mantar (Lepista nuda) iri, etli, kalın saplı, sık lamelli ve meyvemsi kokuludur. Mor mumsu mantar küçük, ince saplı ve seyrek, kalın lamellidir.

Kuruyunca ya da yaşlanınca koyu mor rengi soluk leylak ya da bejimsi bir tona döner ve tanımak zorlaşır; İngilizce adı buradan gelir.

Yaz sonundan kış başına kadar, yaprak döken ve karışık ormanlarda, en çok kayın ve meşe altında, yaprak döküntüsü ve yosun arasında.

Leylak rengi Mycena pura ve Inocybe geophylla var. lilacina muskarin içerir; mor tonlu bazı perdeli mantarlar (Cortinarius) da zehirlidir. Spor izi, lamel aralığı ve koku ayırt etmeye yardım eder.

Harita verimizde İstanbul, Bolu, Kocaeli, Rize, Balıkesir, Bursa ve Giresun'dan 16 kayıt vardır; Trabzon'dan da yayımlanmış bir kaydı bulunur.

Takvimimizde mor mumsu mantar mevsimi: Tem–Kas, Oca. Mor mumsu mantar yaz sonundan kış başına kadar çıkar. Türkiye kayıtlarımız temmuz–kasım arasında ve ocakta; en çok ekimde.

Yaprak döken ve karışık ormanlarda, en çok kayın ve meşe altında, ayrıca iğne yapraklılarla; ağaç kökleriyle ortak yaşar (mikoriza). Yaprak döküntüsü ve yosun arasında tek tek ya da dağınık gruplar hâlinde çıkar.

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 16 kayıt vardır: İstanbul ve Bolu dörder, Kocaeli 3, Rize 2; Balıkesir, Bursa ve Giresun birer. Tür ayrıca Trabzon Tonya'da yaprak döküntüsü arasında kaydedilmiştir (Uzun ve Kaya, 2022, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi).

Mor mumsu mantar şu türlerle karıştırılabilir: mor mantar (Lepista nuda, yenen tür), mycena pura (Mycena pura, zehirli), inocybe geophylla var. lilacina (Inocybe geophylla var. lilacina, zehirli) ve perdeli mantarlar (Cortinarius spp., zehirli). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.