İl · 55 gözlem
Kastamonu mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Kastamonu'da 55 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 42 tür var. En sık kaydedilenler şemsiye mantarı, sümüklü baş mantarı, Geastrum triplex ve saksağan mantarı; kayıtların çoğu haziran, ekim ve eylül aylarında yapılmış.
- gözlem
- 55
- tür
- 42
- zehirli tür
- 6
Bu sayfa Kastamonu için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Karadeniz Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Kastamonu'da en çok kaydedilen türler sırasıyla şemsiye mantarı (Macrolepiota procera), sümüklü baş mantarı (Gomphidius glutinosus), Geastrum triplex, saksağan mantarı (Coprinopsis picacea), çam kızılağlayanı (Fomitopsis pinicola), Geopyxis foetida, kızıl bolet (Neoboletus erythropus) ve sinek mantarı (Amanita muscaria). Bu türlerin 17 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 53'i eylül–kasım, yüzde 5'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar haziran, ekim ve eylül. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Kastamonu'da kaydı bulunan diğer türler: panter mantarı, şekerlice mantarı, mavi cincile, kandermantarı, portakal kabuğu mantarı, Mycetinis alliaceus, çöp mantarı, Mycena tenerrima, dantelli bacak, Mucidula mucida, Onnia tomentosa ve kükürt sarısı demet mantarı. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Kastamonu'da görülen türler
-
Şemsiye mantarıMacrolepiota procera
3
- Sümüklü baş mantarıGomphidius glutinosus 3
- Geastrum triplex 3
-
Saksağan mantarıCoprinopsis picacea
2
-
Çam kızılağlayanıFomitopsis pinicola
2
-
Geopyxis foetida
2
-
Kızıl boletNeoboletus erythropus
2
-
Sinek mantarıAmanita muscaria
2
-
Panter mantarıAmanita pantherina
2
-
Şekerlice mantarıClavariadelphus truncatus
2
-
Mavi cincileCollybia nuda
1
-
KandermantarıBjerkandera adusta
1
-
Portakal kabuğu mantarıAleuria aurantia
1
- Mycetinis alliaceus 1
-
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanus
1
-
Mycena tenerrima
1
-
Dantelli bacakMegacollybia platyphylla
1
-
Mucidula mucida
1
- Onnia tomentosa 1
-
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculare
1
-
Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria
1
- Cerioporus varius 1
-
Mycena galericulata
1
-
Pullu mantarCerioporus squamosus
1
- Gloeophyllum sepiarium 1
-
Sarı kulakCaloscypha fulgens
1
-
Cincile mantarıCalocybe gambosa
1
- Calocybe ionides 1
-
Sarı horozmantarıCantharellus cibarius
1
-
Elik mantarıRussula aurea
1
- Rubroboletus lupinus 1
-
KanlıcaLactarius deliciosus
1
- Oudemansiella melanotricha 1
-
ReishiGanoderma lucidum
1
- Hericium cirrhatum 1
-
Karnabahar mantarıSparassis crispa
1
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 42). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Kastamonu'da kaydedilen zehirli türler
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli 2 kayıt
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli 2 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 1 kayıt
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 1 kayıt
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 1 kayıt
- Ölümcül galerina Galerina marginata Ölümcül zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Saksağan mantarı Coprinopsis picacea: saksağan mürekkep mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea)
- Kızıl bolet Neoboletus erythropus: kuzumantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla))
- Sinek mantarı Amanita muscaria: gelin mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita muscaria)
- Panter mantarı Amanita pantherina: panter amanitası, benekli amanita (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita pantherina)
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı (kaynak: Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF))
- Sarı horozmantarı Cantharellus cibarius: horozmantarı, horoz mantarı, sarı mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Cantharellus cibarius)
- Kanlıca Lactarius deliciosus: çıntar, çam melkisi, melki, çam mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus)
- Reishi Ganoderma lucidum: lingzhi, kırmızı reishi, ganoderma, ölümsüzlük mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Ganoderma lucidum)
- Ölüm mantarı Amanita phalloides: köygöçüren, evcikkıran, ölüm meleği (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita phalloides)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Kastamonu'da kaydedilen yenen ve geleneksel kullanımlı türler
Karnabahar mantarı (Sparassis crispa): Karnabahar mantarı yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Karnabahar mantarının Türkiye'deki tek GBIF kaydı ekim ayındandır.
Kastamonu için kaynaklı tür notları
Portakal kabuğu mantarı (Aleuria aurantia): Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 7 kayıt vardır: Bolu 2, İstanbul, Kastamonu, İzmir, Kırklareli ve Muğla birer. Tür Trabzon Tonya'da karışık orman toprağında (Uzun ve Kaya, 2022) ve Kocaeli Yuvacık havzasında köknar ormanında (2018) da kaydedilmiştir.
Sık sorulan sorular
Kastamonu'da hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 55 gözleme göre Kastamonu'da 42 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler şemsiye mantarı, sümüklü baş mantarı, Geastrum triplex, saksağan mantarı, çam kızılağlayanı ve Geopyxis foetida.
Kastamonu'da mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar haziran, ekim ve eylül. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 53'i sonbaharda, yüzde 5'i ilkbaharda.
Kastamonu'da zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden sinek mantarı, panter mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, kurt kulağı mantarı, ölüm mantarı ve ölümcül galerina burada kaydedilmiştir; ölüm mantarı ve ölümcül galerina ölümcüldür.
Kastamonu'da mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: saksağan mantarı: saksağan mürekkep mantarı; kızıl bolet: kuzumantarı; sinek mantarı: gelin mantarı; panter mantarı: panter amanitası, benekli amanita.
Kastamonu'da mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Kastamonu'da mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Kaşık ve ark. (2022), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 25(6): 1264-1278: Macrofungi of Yenice (Karabük) District and New Records for Turkey dergipark.org.tr
Tüm kaynaklar (20)
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinopsis picacea first-nature.com
- Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla) en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Amanita pantherina en.wikipedia.org
- First Nature: Amanita pantherina first-nature.com
- Wikipedia (EN): Aleuria aurantia en.wikipedia.org
- First Nature: Aleuria aurantia, Orange Peel Fungus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Candolleomyces candolleanus en.wikipedia.org
- First Nature: Psathyrella candolleana, Pale Brittlestem first-nature.com
- Wikipedia (EN): Sarcosphaera coronaria en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Cerioporus squamosus en.wikipedia.org
- First Nature: Polyporus squamosus, Dryad's Saddle first-nature.com
- Wikipedia (EN): Sparassis crispa en.wikipedia.org
- First Nature: Sparassis crispa first-nature.com
- Wikipedia (EN): Amanita muscaria en.wikipedia.org
- Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF) web.archive.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir