İçeriğe geç

Ay ay mantarlar · 73 tür

Kasım ayında hangi mantarlar çıkar?

Kasım ayında ansiklopedimizdeki 73 türün mevsimi sürer: 30 tanesi yenen ya da geleneksel kullanımı olan, 14 tanesi zehirli ya da ölümcül türdür. Öne çıkan yenenler Mürekkep mantarı, Kulak mantarı, Reishi ve Şemsiye mantarı. Bu ay en çok dikkat edilmesi gerekenler Ölüm mantarı, Ölümcül galerina ve Kıvrık kenarlı mantar.

Kasım ayında çıkan mantarlar

Kasım, Türkiye'de sonbahar aylarındandır. Bu sayfa, mantar ansiklopedimizdeki tür sayfalarının mevsim bilgisinden derlenir: bir tür, kaynaklarında kasım ayında çıktığı yazıyorsa burada listelenir. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırabilir; listeler bir garanti değil, nereye ve neye bakılacağını gösteren bir başlangıçtır.

Kasım ayında mevsimi sona eren türler: Ölüm mantarı, Sinek mantarı, Reishi, Şemsiye mantarı, İmparator mantarı, Çörek mantarı, Sedir mantarı, Pis kokulu boynuz mantarı, Kızaran gelin mantarı, Kükürt mantarı, Pullu mürekkep mantarı, Porselen mantarı, Yeşil mantar, Sığır dili, Mor mumsu mantar, Sarı horozmantarı, Aslan yelesi, Mutinus caninus, Ölümcül galerina, Kıvrık kenarlı mantar, Sarı sert top mantarı, Sararan çayır mantarı, Köknar kanlıca mantarı, Fındık mantarı, Karnabahar mantarı, Kordiseps, Lactarius deterrimus, Ölümcül lepiota, Ak ölüm meleği, Ölümcül perdeli mantar ve Tellice mantarı.

Doğrulanmış gözlem kayıtlarına göre kasım ayında en çok kayıt Marmara bölgesinden gelir (257 kayıt). Bölge bölge en sık görülen türler aşağıdaki tabloda; kaynak GBIF ve iNaturalist.

Kasım ayında en çok kaydedilen mantarlar

MantarDurumKasım kaydı
Mürekkep mantarıCoprinus comatusYenen27
Saksağan mantarıCoprinopsis picaceaBilinmiyor16
Panter mantarıAmanita pantherinaZehirli15
Bal mantarıArmillaria melleaYenen11
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalusBilinmiyor10
Sinek mantarıAmanita muscariaZehirli8
Ölüm mantarıAmanita phalloidesÖlümcül8
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculareZehirli8
Kafes mantarıClathrus ruberBilinmiyor7
Şemsiye mantarıMacrolepiota proceraYenen6
İmparator mantarıAmanita caesareaYenen6
Kızaran gelin mantarıAmanita rubescensBilinmiyor6
İstiridye mantarıPleurotus ostreatusYenen6
Sarı saplı craterellusCraterellus lutescensYenen5
KanlıcaLactarius deliciosusYenen5
Karakız mantarıTricholoma terreumBilinmiyor5
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum communeBilinmiyor4
Amanita citrinaAmanita citrinaBilinmiyor4
Pis kokulu boynuz mantarıPhallus impudicusBilinmiyor4
Kulak mantarıAuricularia auricula-judaeYenen4

Kaynak GBIF ve iNaturalist, bütün yılların toplamı. Durum rehber içindir, yeme kararı için yeterli değildir; yabani mantarı uzmana yüz yüze göstermeden yemeyin. Verinin tamamı ve yöntem

Kasım ayının zehirli benzerleri

Kasım ayında yenen türlerle aynı dönemde Ölüm mantarı, Sinek mantarı, Panter mantarı, Kükürt sarısı demet mantarı, Ağulu mantar, Gri mürekkep mantarı, Ölümcül galerina, Kıvrık kenarlı mantar, Sarı sert top mantarı, Sararan çayır mantarı, Kurşuni pembe lamelli, Ölümcül lepiota, Ak ölüm meleği ve Ölümcül perdeli mantar da çıkar. Toplanan her mantar türü kesin tanınmadan yenmez; aynı sepete konmaz.

Kasım ayında bölgelere göre gözlemler

GBIF ve iNaturalist üzerinden toplanan doğrulanmış gözlemlerin Kasım ayına düşenleri, bölge bölge en sık görülen beş türle (veri tarihi 2026-11-02). Sayılar geçmiş yıllardaki kayıtlardır; bu yıl çıkacağının garantisi değildir.

Haritada il il gözlemleri gör →

Kasım ayının mantar tarifleri

Kasım ayı için yazılar

Kasım ayında çıkan yenen mantarlar

Sedir mantarı (Tricholoma anatolicum): Doğan ve Akata (2011) sedir mantarının ekim–kasımda çıktığını bildirir; Feke'den 2015'te toplanan örnekler eylül ayına aittir (Taşkın ve ark. 2018). GBIF'teki Türkiye kayıtlarının çoğu kasımdır. Feke çalışmasına göre mantar, yaz kuraklığı ile kış soğuğu arasındaki yağışlı ve nemli sonbaharda yaklaşık üç ay görülür; yağış az olursa ürün düşer. Sedir mantarı yalnız Türkiye'de bilinen (endemik) bir türdür. Doğan ve Akata (2011) türü Akdeniz Bölgesi'nde Toros Dağları boyunca Adana, Antalya, Karaman, Kahramanmaraş, Konya, Muğla ve Osmaniye'de kaydetmiştir. En bilinen toplama yeri Adana'nın Feke ilçesidir; burada en değerli mantar sayılır. Orman Genel Müdürlüğü'nün 2022–2026 Sedir Mantarı Eylem Planı Adana, Antalya, Hatay, Kahramanmaraş, Konya, Mersin ve Muğla'yı kapsar; ürünün yılda 100 tonu aşkın kısmı Japonya'ya gönderilir.

Kasım ayında çıkan zehirli ve ölümcül mantarlar

Sarı sert top mantarı (Scleroderma citrinum): Scleroderma citrinum yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar; Türkiye'deki az sayıdaki GBIF kaydı mart ve kasım aylarındandır, kuru eski gövdeler aylarca kalabilir.

Sararan çayır mantarı (Agaricus xanthodermus): Agaricus xanthodermus yaz sonundan sonbahara kadar çıkar; Türkiye'deki az sayıdaki GBIF kaydı ekim–kasım ve mayıs aylarındandır.

Sık sorulan sorular

Kasımda hangi mantarlar çıkar?

Ansiklopedimize göre kasım ayında 73 türün mevsimi sürer. Yenenlerden Mürekkep mantarı, Kulak mantarı, Reishi, Şemsiye mantarı, Bal mantarı, İmparator mantarı, Çörek mantarı ve İstiridye mantarı bu aya girer. Mevsim bölgeye, rakıma ve yağışa göre birkaç hafta kayabilir.

Kasım ayında zehirli mantar çıkar mı?

Evet. Kasım ayında mevsimi süren zehirli ya da ölümcül türler: Ölüm mantarı, Sinek mantarı, Panter mantarı, Kükürt sarısı demet mantarı, Ağulu mantar, Gri mürekkep mantarı, Ölümcül galerina, Kıvrık kenarlı mantar, Sarı sert top mantarı, Sararan çayır mantarı, Kurşuni pembe lamelli, Ölümcül lepiota, Ak ölüm meleği ve Ölümcül perdeli mantar. Beyaz lamelli, sapında halka ve dibinde torba (volva) olan mantarlar hiç toplanmaz.

Kasım ayında mevsimi başlayan mantarlar hangileri?

Ansiklopedimizde mevsimi kasım ayında başlayan tür yok; bu ay çıkan türlerin hepsi önceki aydan sürer.

Kasım ayında mevsimi biten mantarlar hangileri?

Kaynaklarına göre kasım ayından sonra mevsimi sona eren türler: Ölüm mantarı, Sinek mantarı, Reishi, Şemsiye mantarı, İmparator mantarı, Çörek mantarı, Sedir mantarı, Pis kokulu boynuz mantarı, Kızaran gelin mantarı, Kükürt mantarı, Pullu mürekkep mantarı, Porselen mantarı, Yeşil mantar, Sığır dili, Mor mumsu mantar, Sarı horozmantarı, Aslan yelesi, Mutinus caninus, Ölümcül galerina, Kıvrık kenarlı mantar, Sarı sert top mantarı, Sararan çayır mantarı, Köknar kanlıca mantarı, Fındık mantarı, Karnabahar mantarı, Kordiseps, Lactarius deterrimus, Ölümcül lepiota, Ak ölüm meleği, Ölümcül perdeli mantar ve Tellice mantarı.

Kasım ayında en çok hangi bölgede mantar görülür?

GBIF ve iNaturalist'teki doğrulanmış kayıtlara göre kasım ayında en çok kayıt Marmara (257), Karadeniz (76) ve Ege (23) bölgelerinden gelir. Kayıt sayısı gözlemcinin çokluğunu da yansıtır; mantarın yalnız orada çıktığı anlamına gelmez.

Kasım ayında mantar toplamak güvenli mi?

Yalnız kesin tanıdığınız türü toplayın. Kasım ayında ansiklopedimizde 14 zehirli ya da ölümcül tür mevsimdedir. Şüphede mantarı yemeyin; zehirlenme belirtisinde 112'yi arayın, Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür.

Kasım ayında mantarla hangi yemekler yapılır?

Bu ay mevsimi süren mantarlarla hazırlanan tariflerimiz: Aslan yelesi biftek, Bal mantarlı yahni, Borazan mantarlı risotto, Büyük huni şapkalı frittata, Çıtır istiridye mantarı ve Fırında istiridye mantarı. Yabani mantar yalnız kesin tanındıysa pişirilir; marketteki kültür mantarı yıl boyu kullanılabilir.

Kaynaklar

  1. GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
  2. GBIF: Tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), Türkiye kayıtları gbif.org
  3. GBIF: Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), Türkiye kayıtları gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
  1. GBIF: Kafes mantarı (Clathrus ruber), Türkiye kayıtları gbif.org
  2. GBIF: Ölüm mantarı (Amanita phalloides), Türkiye kayıtları gbif.org
  3. GBIF: Kulak mantarı (Auricularia auricula-judae), Türkiye kayıtları gbif.org
  4. GBIF: Hindi kuyruğu (Trametes versicolor), Türkiye kayıtları gbif.org
  5. GBIF: Sinek mantarı (Amanita muscaria), Türkiye kayıtları gbif.org
  6. GBIF: Reishi (Ganoderma lucidum), Türkiye kayıtları gbif.org
  7. GBIF: Panter mantarı (Amanita pantherina), Türkiye kayıtları gbif.org
  8. GBIF: Saksağan mantarı (Coprinopsis picacea), Türkiye kayıtları gbif.org
  9. GBIF: Danaburnu mantarı (Volvopluteus gloiocephalus), Türkiye kayıtları gbif.org
  10. GBIF: Şemsiye mantarı (Macrolepiota procera), Türkiye kayıtları gbif.org
  11. GBIF: Bal mantarı (Armillaria mellea), Türkiye kayıtları gbif.org
  12. GBIF: İmparator mantarı (Amanita caesarea), Türkiye kayıtları gbif.org
  13. GBIF: Kükürt sarısı demet mantarı (Hypholoma fasciculare), Türkiye kayıtları gbif.org
  14. GBIF: Çörek mantarı (Boletus edulis), Türkiye kayıtları gbif.org
  15. GBIF: Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), Türkiye kayıtları gbif.org
  16. GBIF: İstiridye mantarı (Pleurotus ostreatus), Türkiye kayıtları gbif.org
  17. GBIF: Kanlıca (Lactarius deliciosus), Türkiye kayıtları gbif.org

Diğer aylar

Veri kaynağı ve lisans

Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.

Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir