Pis kokulu boynuz mantarı
Phallus impudicus · Phallaceae
Pis kokulu boynuz mantarı (Phallus impudicus), toprakta beyaz bir yumurta olarak başlayan, birkaç saatte 10–25 cm boyunda beyaz, süngerimsi bir sapa uzayan bir mantardır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü5 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir
Pis kokulu boynuz mantarı (Phallus impudicus), toprakta beyaz bir yumurta olarak başlayan, birkaç saatte 10–25 cm boyunda beyaz, süngerimsi bir sapa uzayan bir mantardır. Sapın ucundaki başlık zeytin-yeşili, yapışkan ve leş gibi kokan bir spor tabakasıyla kaplıdır; sinekler bu tabakayı yiyerek sporları yayar. Yumurta evresinin bazı Avrupa ülkelerinde yendiği bildirilse de kaynaklar arasında görüş birliği yoktur; yenmez kabul ediyoruz.
Diğer adları: boynuz mantarı

Nasıl tanınır?
Pis kokulu boynuz mantarı parça parça
Halka yok Spor izi: Zeytin-kahve (yapışkan tabakada) Olgunlaşınca çok güçlü, leş gibi kokar; koku uzaktan duyulur. Yumurta evresinde kokusu azdır.
Ne zaman, nerede
May–Kas
- Oca
- Şub
- Mar
- Nis
- Maymevsimde
- Hazmevsimde
- Temmevsimde
- Ağumevsimde
- Eylmevsimde
- Ekimevsimde
- Kasmevsimde
- Ara
Boynuz mantarı yazdan sonbahar sonuna kadar çıkar; Türkiye'deki gözlemler en çok mayıs ve ekim–aralık arasındadır.
Tipi Yenmez
Görüldüğü aylar MayısHaziranTemmuzAğustosEylülEkimKasım
Görüldüğü bölgeler Karadeniz BölgesiMarmara BölgesiDüzceBoluİstanbulKırklareli
Pis kokulu boynuz mantarı nerede yetişir?
Yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, park ve bahçelerde, çürüyen odun ve kök artıklarının bulunduğu toprakta. Tek tek ya da dağınık çıkar; çoğu zaman önce kokusu fark edilir.
Pis kokulu boynuz mantarı Türkiye'de nerede bulunur?
Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 40 kayıt vardır: 34'ü İstanbul'dan, diğerleri Düzce, Kırklareli ve Bolu'dandır. Kayıtlar Marmara ve Batı Karadeniz ormanlarında yoğunlaşır.
- İstanbul34
- Düzce4
- Kırklareli1
- Bolu1
Hangi ayda çıkar
- Oca7
- Şub0
- Mar0
- Nis2
- May13
- Haz1
- Tem1
- Ağu0
- Eyl1
- Eki4
- Kas4
- Ara7
Türkiye pis kokulu boynuz mantarı haritası: bütün iller ve aylar →
4 il, 40 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Pis kokulu boynuz mantarı için son gözlemler
-
İstanbul23.05.2026 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY -
İstanbul6.12.2025 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY -
Kırklareli12.10.2024 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY -
Düzce18.05.2024 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY -
İstanbul11.05.2024 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY -
İstanbul1.05.2024 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY -
İstanbul4.01.2024 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY -
İstanbul4.01.2024 · iNaturalist© Umut Nuri Erdoğan · CC BY - Haritada gör

Karıştırılabilir
Neyle karıştırılabilir?
Pis kokulu boynuz mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Pis kokulu boynuz mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Yenen tür
Pis kokulu boynuz mantarı değil
Kuzugöbeği Morchella esculenta
Kuzugöbeğinin şapkası da petek gibi çukurludur, ama yapışkan ve kokulu değildir, ilkbaharda çıkar ve şapka ile sap tek parça, içi boş bir oyuk oluşturur. Boynuz mantarının tabanında jelatinli yumurta kalıntısı vardır ve leş gibi kokar.
Yenen tür
Pis kokulu boynuz mantarı değil
Puf mantarı Lycoperdon perlatum
Yumurta evresindeki boynuz mantarı beyaz bir topa benzer. Puf mantarı boyuna kesilince içi baştan sona beyaz ve yumuşaktır; boynuz mantarı yumurtasında jöle tabakası ve ortada beyaz sap taslağı görülür.
Ölümcül
Pis kokulu boynuz mantarı değil
Ölüm mantarı Amanita phalloides
Ölüm mantarının yumurtası da beyazdır. Boyuna kesitte ölüm mantarında şapka, lamel ve sap taslağı görülür, jöle yoktur. Kesmeden yumurta biçimli mantar yemeyin.
Yenmez
Pis kokulu boynuz mantarı değil
Mutinus caninus Mutinus caninus
Daha küçük ve incedir (10 cm'ye kadar), ucu turuncu-kırmızıdır ve ayrı bir başlığı yoktur.
İçerik notu
Yenmediği için besin verisi verilmez.
Genel bilgidir; sağlık beyanı değildir.
Pis kokulu boynuz mantarı yenmez. Yumurta evresi bazı yerlerde yense de kaynaklar arasında görüş birliği yoktur; asıl tehlike, yumurtanın ölüm mantarı yumurtasıyla karıştırılmasıdır. Yumurta biçimli hiçbir mantarı boyuna kesip içine bakmadan yemeyin. Zehirlenme şüphesinde 114 UZEM'i arayın.
Sık sorulanlar
Pis kokulu boynuz mantarı yenir mi?
Yenmez kabul ediyoruz. Yumurta evresinin bazı Avrupa ülkelerinde yendiği bildirilir, ama kaynaklar arasında görüş birliği yoktur ve yumurta ölüm mantarı yumurtasıyla karışabilir.
Boynuz mantarı zehirli mi?
Ölümcül bir zehri bilinmez. Tehlike, yumurtasının ölüm mantarı yumurtasıyla karıştırılmasıdır.
Kuzugöbeğinden nasıl ayrılır?
İkisinin de başı petek gibi çukurludur. Boynuz mantarı yapışkan, leş kokulu ve tabanında jelatinli yumurta kalıntısı olan bir mantardır; kuzugöbeği kokusuz, kuru ve ilkbaharda çıkar.
Neden bu kadar kötü kokar?
Başlıktaki yapışkan spor tabakası leş kokusuyla sinekleri çeker; sinekler bu tabakayı yiyerek sporları yayar.
Boynuz mantarı ne kadar hızlı büyür?
Yumurta açıldıktan sonra sap birkaç saat içinde 10–25 cm'ye uzar; olgun mantar bir iki gün içinde çöker.
Türkiye'de nerede görülür?
Kayıtların çoğu İstanbul'un ormanlık alanlarından; Düzce, Kırklareli ve Bolu'dan da kayıtlar vardır.
Bahçede çıktı, zararlı mı?
Bitkilere zararı yoktur; çürüyen odun ve kökleri ayrıştırır. Kokusu rahatsız ederse eldivenle toplayıp atabilirsiniz; çocukların ve evcil hayvanların yemesini engelleyin.
Pis kokulu boynuz mantarı hangi aylarda çıkar?
Takvimimizde pis kokulu boynuz mantarı mevsimi: May–Kas. Boynuz mantarı yazdan sonbahar sonuna kadar çıkar; Türkiye'deki gözlemler en çok mayıs ve ekim–aralık arasındadır.
Pis kokulu boynuz mantarı nerede yetişir?
Yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, park ve bahçelerde, çürüyen odun ve kök artıklarının bulunduğu toprakta. Tek tek ya da dağınık çıkar; çoğu zaman önce kokusu fark edilir.
Pis kokulu boynuz mantarı Türkiye'de nerede görülür?
Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 40 kayıt vardır: 34'ü İstanbul'dan, diğerleri Düzce, Kırklareli ve Bolu'dandır. Kayıtlar Marmara ve Batı Karadeniz ormanlarında yoğunlaşır.
Pis kokulu boynuz mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?
Pis kokulu boynuz mantarı şu türlerle karıştırılabilir: kuzugöbeği (Morchella esculenta, yenen tür), puf mantarı (Lycoperdon perlatum, yenen tür), ölüm mantarı (Amanita phalloides, ölümcül) ve mutinus caninus (Mutinus caninus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.
Benzer türler
-
Kafes mantarıClathrus ruberYenmez
-
Mutinus caninusMutinus caninusYenmez
-
Acı çilek mantarıTricholomopsis rutilansYenmez
-
Almabeni mantarıParalepista flaccidaYenmez
-
Amanita citrinaAmanita citrinaYenmez
-
Beneklisünger mantarıSuillus collinitusYenmez
-
Beyaz semer mantarıHelvella crispaYenmez
-
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanusYenmez
Kaynaklar
- Liu ve ark. (2024), Food Chemistry: Phallus impudicus gelişiminde uçucu bileşikler pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Wikipedia (EN): Phallus impudicus en.wikipedia.org
- First Nature: Phallus impudicus first-nature.com
Tüm kaynaklar (5)
- iNaturalist: Phallus impudicus (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
- GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Fotoğraf kaynakları (16)
- Phallus impudicus · iNaturalist #102190919 · przese · CC BY 4.0
- Phallus impudicus · iNaturalist #97997837 · Björn Sothmann · CC BY-SA 4.0
- Phallus impudicus · iNaturalist #380180248 · Анна Митрошенкова · CC BY 4.0
- Phallus impudicus · iNaturalist #175494341 · johnbodleyscott · CC0
- File:Phallus impudicus 101387691.jpg · wearethechampignons · CC BY 4.0
- Phallus impudicus · iNaturalist #400750628 · Gleb Barmashenko · CC BY 4.0
- File:Phallus impudicus by Danny S. - 001.jpg · Danny Steven S. · CC BY-SA 3.0
- Phallus impudicus · iNaturalist #298403571 · Igor Balashov · CC BY 4.0
- iNaturalist: İstanbul, 23.05.2026 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY
- iNaturalist: İstanbul, 6.12.2025 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY
- iNaturalist: Kırklareli, 12.10.2024 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY
- iNaturalist: Düzce, 18.05.2024 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY
- iNaturalist: İstanbul, 11.05.2024 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY
- iNaturalist: İstanbul, 1.05.2024 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY
- iNaturalist: İstanbul, 4.01.2024 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY
- iNaturalist: İstanbul, 4.01.2024 · Umut Nuri Erdoğan · CC BY