Renge göre mantarlar · 4 tür
Mor renkli mantarlar
Mor renkli mantarların en bilineni mor mantardır (Lepista nuda) ve yenen bir türdür. Ancak mor perdeli mantarların (Cortinarius) birçoğu zehirli olabilir; mor renk tek başına güvenlik işareti değildir.
Bu sayfa mor ve leylak tonlu mantarları bir arada gösterir. Tek bir türü ayrıntılı tanımak isteyenler için mor mantar tür sayfamız ayrıdır: şapkası leylaktan mor-pembeye uzanan, gençken dışbükey, yaşlıyken düz ve koyulaşan bir türdür.
Mor tonlar mantarlarda az görülür ve bu yüzden dikkat çeker. Mor mantarın en çok karıştırıldığı türler mor perdeli mantarlardır; çayır mor mantarı (Lepista saeva) ise çok benzer ama şapkası menekşe tonsuzdur.
Renk tek başına yenebilirlik göstergesi değildir: aynı renkte hem yenen hem ölümcül türler vardır. Mor bir mantarı tanımak için spor izi, şapka altındaki perde kalıntısı ve sap birlikte değerlendirilir.
Mor renkli mantarlar: yenir mi, zehirli mi, ne zaman çıkar?
| Mantar | Durum | Mevsim |
|---|---|---|
| Acı çilek mantarıTricholomopsis rutilans | Yenmez | Eki–Oca |
| Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria | Zehirli | Mar–Haz |
| Mor mantarLepista nuda | Yenen tür | Eyl–Ara |
| Mor mumsu mantarLaccaria amethystina | Yenmez | Oca, Tem–Kas |
Durum sütunu rehber içindir, yeme kararı için yeterli değildir. Yabani mantarı uzmana yüz yüze göstermeden yemeyin. Yenen mantarlar · Zehirli mantarlar
Aynı renkteki zehirli benzerler
Mor perdeli mantarların (Cortinarius spp.) birçoğu zehirli olabilir. Şapka altında örümcek ağı gibi perde kalıntısı, sapta halka izi ve pas kahvesi spor izi bırakırlar. Mor mantarın spor izi beyaz-pembedir.
Perdeli mantarlar cinsinde ölümcül türler de vardır; ölümcül perdeli mantar böbreklere kalıcı zarar verebilir. Mor renkli bir mantar spor izi alınmadan ve uzman kesin tanımadan yenmez.
Zehirlenme şüphesinde beklemeden 112'yi ya da Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayın; mümkünse mantardan bir parçayı saklayın.
Mor mantar çeşitleri
Bu ansiklopedide mor tonlu iki grup öne çıkar: yenen mor mantar (Lepista nuda) ve onunla karıştırılan mor perdeli mantarlar (Cortinarius spp.). Benzer çayır mor mantarı da yenen bir türdür. Her türün ayrıntısı kendi sayfasındadır.
Spor izi neden önemli?
Spor izi, mor mantarı mor perdeli mantarlardan ayıran en önemli ipucudur: mor mantarda beyaz-pembe, perdeli mantarlarda pas kahvesi iz çıkar. Yine de bu tek başına kesin tanı değildir.
Sık sorulan sorular
Mor mantar yenir mi?
Mor mantar (Lepista nuda) yenen bir türdür ama uzman kesin tanımadan yenmez. Mor renkli başka mantarların, özellikle mor perdeli mantarların birçoğu zehirli olabilir.
Mor renkli mantarlar hangileri?
En bilineni mor mantardır (Lepista nuda). Mor perdeli mantarlar (Cortinarius) da mor tonludur; çayır mor mantarı benzer ama şapkası menekşe tonsuzdur.
Mor mantar ile mor perdeli mantar nasıl ayırt edilir?
Mor perdeli mantarlar şapka altında örümcek ağı gibi perde kalıntısı ve pas kahvesi spor izi bırakır. Mor mantarın spor izi beyaz-pembedir. Bu farklar ipucudur, kesin tanı uzmanındır.
Mor mantarın Latince adı nedir?
Mor mantarın Latince adı Lepista nuda'dır; bazı kaynaklarda Collybia nuda olarak da geçer. İngilizce adı wood blewit'tir.
Mor mantar zehirli olabilir mi?
Mor mantarın kendisi yenen bir türdür, ama onunla karıştırılan mor perdeli mantarların birçoğu zehirli olabilir. Bu yüzden mor renkli yabani mantarlar uzman tanısı olmadan yenmez.
Mor bir mantar yedim, ne yapmalıyım?
Zehirlenme şüphesinde beklemeden 112'yi ya da Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayın; mümkünse mantardan bir parçayı saklayın.
Kaynaklar
- Wikipedia (EN): Collybia nuda en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Lepista nuda tr.wikipedia.org
- First Nature: Lepista nuda first-nature.com
Tüm kaynaklar (5)
- Wikipedia (EN): Cortinarius orellanus en.wikipedia.org
- First Nature: Cortinarius orellanus first-nature.com
Diğer renkler
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir