İçeriğe geç
Mantar keşfet
Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), genel görünüş
Matej Frančeškin · CC BY 4.0
Yenmez

Beyaz semer mantarı

Helvella crispa · Helvellaceae

Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), krem-beyaz, düzensiz kıvrımlı, semer ya da eyer biçimli bir başlığı ve derin oluklu, delikli beyaz bir sapı olan bir mantardır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü5 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaHelvellaceae
MevsimEki–Oca
Spor iziBeyaz
Şapka çapı2–6 cm
Sap boyu3–10 cm
Türkiye kaydı22 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenmez

Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), krem-beyaz, düzensiz kıvrımlı, semer ya da eyer biçimli bir başlığı ve derin oluklu, delikli beyaz bir sapı olan bir mantardır. Lamelleri yoktur; sporlar başlığın üst yüzeyinde oluşur. Çiğken zehirlidir, pişince yenebileceğini yazan kaynaklar da vardır; görüş ayrılığı ve sahte kuzugöbeğine yakınlığı nedeniyle yenmez kabul edilir.

Eski / eş adları: Phallus crispus

Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Beyaz semer mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Beyaz Belirgin kokusu yoktur; eti ince, kırılgan ve mumsu yapıdadır.

Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), şapka, üstten görünüş
Şapka2–6 cm; düzensiz, iki ya da üç loblu, semer biçimli ve kıvrımlı bir başlık. Üstü krem-beyaz ya da açık devetüyü, altı daha soluk ve hafif tüylüdür; kenarı serbesttir.
Şapka yüzeyiLamel ya da gözenek yoktur; sporlar başlığın üst yüzeyinde oluşur. Başlığın alt yüzü pürüzsüz ya da ince tüylüdür.
Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), sap ve sap dibi
Sap3–10 cm, beyaz, derin boyuna oluklu ve kaburgalı; içi oda oda boşluklu, kesitte delikli görünür.

Ne zaman, nerede

Eki–Oca

  1. Ocamevsimde
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nis
  5. May
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağu
  9. Eyl
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Beyaz semer mantarı sonbaharda ve kış başında çıkar; Türkiye kayıtları en çok aralıkta, ayrıca ocak, ekim ve kasımdadır.

Tipi Yenmez

Görüldüğü aylar EkimKasımAralıkOcak

Rengi Beyaz

Görüldüğü bölgeler Karadeniz Bölgesiİç Anadolu BölgesiAkdeniz BölgesiMarmara BölgesiTrabzonOsmaniyeAnkaraKocaeliSakaryaİstanbul

Beyaz semer mantarı nerede yetişir?

Yaprak döken ormanlarda, çoğunlukla patika ve yol kenarlarında, çıplak ya da yaprak çöplü toprakta; bazen çayır kenarında. Tek tek ya da küçük gruplar hâlinde çıkar.

Beyaz semer mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 22 kayıt vardır; çoğu İstanbul'dan, ayrıca Kocaeli, Sakarya, Ankara, Trabzon ve Osmaniye'den.

Hangi ayda çıkar

  1. Oca5
  2. Şub0
  3. Mar0
  4. Nis0
  5. May1
  6. Haz0
  7. Tem0
  8. Ağu0
  9. Eyl0
  10. Eki1
  11. Kas2
  12. Ara13

Türkiye beyaz semer mantarı haritası: bütün iller ve aylar →

6 il, 22 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Beyaz semer mantarı için son gözlemler

"Temsilî" kartlarda görsel türün kendi fotoğrafıdır; gözlemin fotoğrafı lisansı nedeniyle burada gösterilemez, kaynağında görülebilir.

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Beyaz semer mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Beyaz semer mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Beyaz semer mantarı
Sahte kuzugöbeği mantarı (Gyromitra esculenta), genel görünüş Ölümcül

Beyaz semer mantarı değil

Sahte kuzugöbeği Gyromitra esculenta

Sahte kuzugöbeğinin başlığı kırmızımsı-kahverengi ve beyin gibi kıvrımlıdır, ilkbaharda çam altında çıkar. Beyaz semer mantarı krem-beyaz, semer biçimlidir ve sonbaharda çıkar.

Helvella lacunosa (Helvella lacunosa) Yenmez

Beyaz semer mantarı değil

Helvella lacunosa Helvella lacunosa

Aynı yapıdadır, ama başlığı koyu gri ile siyah arası, sapı da gri tonludur.

Kuzugöbeği mantarı (Morchella esculenta), genel görünüş Yenen tür

Beyaz semer mantarı değil

Kuzugöbeği Morchella esculenta

Kuzugöbeğinin başlığı petek gibi gözeneklidir ve sapa yapışıktır, ilkbaharda çıkar; beyaz semer mantarının başlığı serbest kenarlı bir semerdir ve sonbaharda çıkar.

İçerik notu

Mutfak değeri tartışmalıdır; burada yalnız tanıma ve güvenlik bakımından ele alınır.

Genel bilgidir; sağlık beyanı değildir.

Beyaz semer mantarı çiğken zehirlidir; akrabası sahte kuzugöbeğindeki giromitrine benzer maddeler içerebileceği düşünülür. Bazı kaynaklar iyi pişirilince yenir dese de bu tartışmalıdır. Yemeyin. Zehirlenme şüphesinde 114 UZEM'i arayın ve mantardan kalan parçayı saklayın.

Sık sorulanlar

Beyaz semer mantarı yenir mi?

Hayır. Çiğken zehirlidir; pişince yenir diyen kaynaklar olsa da bu tartışmalıdır. Yenmez kabul ediyoruz.

Beyaz semer mantarı zehirli mi?

Çiğken mide-bağırsak zehirlenmesi yapar ve sahte kuzugöbeğindeki zehre benzer maddeler içerebileceği düşünülür.

Beyaz semer mantarı nasıl tanınır?

Krem-beyaz, kıvrımlı, semer biçimli başlık ve derin oluklu, içi oda oda boş beyaz sap. Lamel yoktur.

Kuzugöbeğiyle karışır mı?

Biçimce benzemez: kuzugöbeğinin başlığı petek gözeneklidir ve ilkbaharda çıkar. Beyaz semer mantarı semer biçimlidir ve sonbaharda çıkar.

Ne zaman ve nerede çıkar?

Sonbaharda ve kış başında, yaprak döken ormanlarda, çoğunlukla patika kenarlarında. Türkiye kayıtları en çok aralıktadır.

Türkiye'de nerede görülür?

Harita verimizdeki 22 kaydın çoğu İstanbul'dandır; Kocaeli, Sakarya, Ankara, Trabzon ve Osmaniye'den de kayıt vardır.

Siyah semer mantarı da var mı?

Yakın akrabası Helvella lacunosa'nın başlığı koyu gri ile siyah arasıdır. O da yenmez kabul edilir.

Beyaz semer mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde beyaz semer mantarı mevsimi: Eki–Oca. Beyaz semer mantarı sonbaharda ve kış başında çıkar; Türkiye kayıtları en çok aralıkta, ayrıca ocak, ekim ve kasımdadır.

Beyaz semer mantarı nerede yetişir?

Yaprak döken ormanlarda, çoğunlukla patika ve yol kenarlarında, çıplak ya da yaprak çöplü toprakta; bazen çayır kenarında. Tek tek ya da küçük gruplar hâlinde çıkar.

Beyaz semer mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 22 kayıt vardır; çoğu İstanbul'dan, ayrıca Kocaeli, Sakarya, Ankara, Trabzon ve Osmaniye'den.

Beyaz semer mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Beyaz semer mantarı şu türlerle karıştırılabilir: sahte kuzugöbeği (Gyromitra esculenta, ölümcül), helvella lacunosa (Helvella lacunosa, yenmez) ve kuzugöbeği (Morchella esculenta, yenen tür). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Ullah ve ark. (2017), International Journal of Medicinal Mushrooms: Batı Himalaya yabani yenen mantarları (Helvella crispa dahil) pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Wikipedia (EN): Helvella crispa en.wikipedia.org
  3. First Nature: Helvella crispa first-nature.com
Tüm kaynaklar (5)
  1. iNaturalist: Helvella crispa (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
  2. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Fotoğraf kaynakları (12)