Bölge · 2.174 gözlem
Marmara Bölgesi mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Marmara Bölgesi'nde 2.174 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 434 tür var. En sık kaydedilenler kafes mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, mürekkep mantarı ve kulak mantarı; kayıtların çoğu ekim, aralık ve kasım aylarında yapılmış.
- gözlem
- 2.174
- tür
- 434
- zehirli tür
- 13
- il
- 11
Bu sayfa Marmara Bölgesi için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Marmara Bölgesi'nde en çok kaydedilen türler sırasıyla kafes mantarı (Clathrus ruber), tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), mürekkep mantarı (Coprinus comatus), kulak mantarı (Auricularia auricula-judae), reishi (Ganoderma lucidum), hindi kuyruğu (Trametes versicolor), bal mantarı (Armillaria mellea) ve imparator mantarı (Amanita caesarea). Bu türlerin 71 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 44'i eylül–kasım, yüzde 20'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ekim, aralık ve kasım. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Marmara Bölgesi'nde kaydı bulunan diğer türler: pis kokulu boynuz mantarı, saksağan mantarı, panter mantarı, şemsiye mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, kızaran gelin mantarı, çöp mantarı, kıllı katmantarı, mavi cincile, ölüm mantarı, tekne kukulcuk mantarı ve kav mantarı. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Marmara Bölgesi içinde kaydın en çok geldiği iller: İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Bursa, Sakarya ve Balıkesir. Kaydı olmayan illerde mantar yok demek değildir; orada henüz az kişi gözlem paylaşmıştır.
Marmara Bölgesi'nde görülen türler
-
Kafes mantarıClathrus ruber
110
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
93
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
67
-
Kulak mantarıAuricularia auricula-judae
56
-
ReishiGanoderma lucidum
46
-
Hindi kuyruğuTrametes versicolor
45
-
Bal mantarıArmillaria mellea
42
-
İmparator mantarıAmanita caesarea
41
-
Pis kokulu boynuz mantarıPhallus impudicus
35
-
Saksağan mantarıCoprinopsis picacea
33
-
Panter mantarıAmanita pantherina
33
-
Şemsiye mantarıMacrolepiota procera
32
-
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculare
31
-
Kızaran gelin mantarıAmanita rubescens
29
-
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanus
28
-
Kıllı katmantarıStereum hirsutum
28
-
Mavi cincileCollybia nuda
25
-
Ölüm mantarıAmanita phalloides
24
-
Tekne kukulcuk mantarıMycena seynii
23
-
Kav mantarıFomes fomentarius
23
-
Kükürt mantarıLaetiporus sulphureus
23
-
Yeşil mantarRussula virescens
22
-
Kuş yuvası mantarıCrucibulum laeve
21
-
Sinek mantarıAmanita muscaria
20
-
Kararan mantarMeripilus giganteus
19
-
Beyaz semer mantarıHelvella crispa
19
-
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalus
18
-
Sığır diliFistulina hepatica
18
-
Dumanlı mantarClitocybe nebularis
17
-
Mucidula mucida
17
-
İstiridye mantarıPleurotus ostreatus
16
-
Ganoderma resinaceum
16
-
Puf mantarıLycoperdon perlatum
15
-
Pullu mürekkep mantarıCoprinellus micaceus
15
-
KanlıcaLactarius deliciosus
15
-
Kavak mantarıCyclocybe cylindracea
13
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 434). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Marmara Bölgesi'nde kaydedilen zehirli türler
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli 33 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 31 kayıt
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 24 kayıt
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli 20 kayıt
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria Zehirli 7 kayıt
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 6 kayıt
- Kurşuni pembe lamelli Entoloma sinuatum Zehirli 4 kayıt
- Kıvrık kenarlı mantar Paxillus involutus Ölümcül zehirli 2 kayıt
- Sararan çayır mantarı Agaricus xanthodermus Zehirli 1 kayıt
- Sarı sert top mantarı Scleroderma citrinum Zehirli 1 kayıt
- Şeytan mantarı Rubroboletus satanas Zehirli 1 kayıt
- Ölümcül lepiota Lepiota brunneoincarnata Ölümcül zehirli 1 kayıt
- Ölümcül galerina Galerina marginata Ölümcül zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Kafes mantarı Clathrus ruber: kırmızı kafes mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Clathrus ruber)
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- Kulak mantarı Auricularia auricula-judae: ağaç kulağı, Yahuda'nın kulağı (kaynak: Wikipedia (EN): Auricularia auricula-judae)
- Reishi Ganoderma lucidum: lingzhi, kırmızı reishi, ganoderma, ölümsüzlük mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Ganoderma lucidum)
- Hindi kuyruğu Trametes versicolor: alacalı kav, çok renkli kav mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Trametes versicolor)
- Bal mantarı Armillaria mellea: bal rengi mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Armillaria mellea)
- İmparator mantarı Amanita caesarea: Sezar mantarı, padişah mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita caesarea)
- Pis kokulu boynuz mantarı Phallus impudicus: boynuz mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Phallus impudicus)
- Saksağan mantarı Coprinopsis picacea: saksağan mürekkep mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea)
- Panter mantarı Amanita pantherina: panter amanitası, benekli amanita (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita pantherina)
İlgili rotalar
Marmara Bölgesi için kaynaklı tür notları
Reishi (Ganoderma lucidum): Reishi Türkiye'de özellikle Marmara ve Karadeniz'de kaydedilmiştir. Not: "reishi" diye satılan ürün ve kitlerin önemli kısmı DNA analizinde başka Ganoderma türü (çoğunlukla G. sichuanense) çıkmıştır.
Sık sorulan sorular
Marmara Bölgesi'nde hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 2.174 gözleme göre Marmara Bölgesi'nde 434 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler kafes mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, mürekkep mantarı, kulak mantarı, reishi ve hindi kuyruğu.
Marmara Bölgesi'nde mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ekim, aralık ve kasım. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 44'i sonbaharda, yüzde 20'i ilkbaharda.
Marmara Bölgesi'nde zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden panter mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, ölüm mantarı, sinek mantarı, gri mürekkep mantarı, ağulu mantar, kurşuni pembe lamelli, kıvrık kenarlı mantar, sararan çayır mantarı, sarı sert top mantarı, şeytan mantarı, ölümcül lepiota ve ölümcül galerina burada kaydedilmiştir; ölüm mantarı, kıvrık kenarlı mantar, ölümcül lepiota ve ölümcül galerina ölümcüldür.
Marmara Bölgesi'nde mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: kafes mantarı: kırmızı kafes mantarı; mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; kulak mantarı: ağaç kulağı, Yahuda'nın kulağı; reishi: lingzhi, kırmızı reishi, ganoderma.
Marmara Bölgesi'nde mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Marmara Bölgesi'nde mantar nerede toplanır?
Sitemizde Marmara Bölgesi ile ilgili rota: Belgrad Ormanı, Istranca (Yıldız) Dağları ve Kazdağları. Rota sayfası alandaki kayıtları ve ulaşımı gösterir. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
- Wikipedia (EN): Clathrus ruber en.wikipedia.org
- First Nature: Clathrus ruber first-nature.com
- Wikipedia (EN): Schizophyllum commune en.wikipedia.org
- First Nature: Schizophyllum commune first-nature.com
- Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinus comatus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Auricularia auricula-judae en.wikipedia.org
- First Nature: Auricularia auricula-judae first-nature.com
- Wikipedia (EN): Ganoderma lucidum en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Ganoderma lucidum tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Trametes versicolor en.wikipedia.org
- First Nature: Trametes versicolor first-nature.com
- Wikipedia (EN): Armillaria mellea en.wikipedia.org
- First Nature: Armillaria mellea first-nature.com
- Wikipedia (EN): Amanita caesarea en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): İmparator mantarı tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Phallus impudicus en.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir