İçeriğe geç
Mantar keşfet
Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), genel görünüş
Alexis · CC BY 4.0
Yenmez

Kuş yuvası mantarı

Crucibulum laeve · Agaricaceae

Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), 5–10 mm boyunda, minik bir fincan ya da yuva biçiminde, içinde yumurtaya benzeyen beyaz, mercimek gibi spor paketleri (peridiol) taşıyan bir mantardır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü6 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaAgaricaceae
MevsimMay, Eki–Mar
Spor iziSporlar peridiollerin içindedir; spor izi alınmaz
Boy5–10 mm
Türkiye kaydı42 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenmez

Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), 5–10 mm boyunda, minik bir fincan ya da yuva biçiminde, içinde yumurtaya benzeyen beyaz, mercimek gibi spor paketleri (peridiol) taşıyan bir mantardır. Yağmur damlası fincana düşünce bu yumurtalar fırlar. Aynı adla anılan Cyathus olla da benzer görünür. Çok küçük ve sert olduğundan yenmez.

Eski / eş adları: Crucibulum vulgare

Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Kuş yuvası mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Sporlar peridiollerin içindedir; spor izi alınmaz Belirgin kokusu yoktur.

Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), şapka, üstten görünüş
ŞapkaŞapka yerine 5–10 mm genişliğinde fincan biçimli bir gövde vardır. Gençken üstü sarımsı-tüylü bir zarla kapalıdır; zar yırtılınca fincan açılır. Dışı sarı-kahverengi ve tüylü, içi düz ve açık renklidir.
Topuz yüzeyiFincanın içinde 1–2 mm'lik beyaz, yassı, yumurtaya benzeyen spor paketleri (peridiol) bulunur. Cyathus olla'nın paketleri gri-gümüşi, fincanı daha büyük ve gri-kahverengidir.
SapSapı yoktur; fincan doğrudan odun ya da bitki artığına oturur.

Ne zaman, nerede

May, Eki–Mar

  1. Ocamevsimde
  2. Şubmevsimde
  3. Marmevsimde
  4. Nis
  5. Maymevsimde
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağu
  9. Eyl
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Kuş yuvası mantarları Türkiye'de sonbahar ve kış yağmurlarıyla çıkar; kayıtlarımız ekimden mart ayına uzanır, mayısta da görülür.

Tipi Yenmez

Görüldüğü aylar EkimKasımAralıkOcakŞubatMartMayıs

Rengi SarıKahverengi

Görüldüğü bölgeler Güneydoğu Anadolu BölgesiKaradeniz Bölgesiİç Anadolu BölgesiAkdeniz BölgesiEge BölgesiMarmara BölgesiManisaMuğlaAnkaraBursaİstanbulKırklareli

Kuş yuvası mantarı nerede yetişir?

Çürüyen dal, odun parçası, talaş, saman ve bitki artıkları üzerinde, bahçe malçında ve orman kenarlarında, kalabalık gruplar hâlinde çıkar. Cyathus olla daha çok tarla, bahçe ve açık alandaki bitki artıklarında görülür.

Kuş yuvası mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Crucibulum laeve için 25 kayıt vardır, 21'i İstanbul'dan, ayrıca Tokat, Osmaniye ve Bolu'dan. Aynı adı taşıyan Cyathus olla için 17 kayıt daha vardır: Muğla, Kırklareli, İstanbul, Manisa, Adıyaman, Bursa, Ankara, Hatay, İzmir ve Samsun.

Diğer iller: Samsun (1)

Hangi ayda çıkar

  1. Oca9
  2. Şub8
  3. Mar3
  4. Nis0
  5. May5
  6. Haz0
  7. Tem0
  8. Ağu0
  9. Eyl0
  10. Eki4
  11. Kas5
  12. Ara8

Türkiye kuş yuvası mantarı haritası: bütün iller ve aylar →

13 il, 42 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Kuş yuvası mantarı için son gözlemler

Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), doğal ortamında
Doğal ortamında
Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Kuş yuvası mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Kuş yuvası mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Kuş yuvası mantarı
Kuş yuvası mantarı (tarla) (Cyathus olla) Yenmez

Kuş yuvası mantarı değil

Kuş yuvası mantarı (tarla) Cyathus olla

Daha büyük (1–1,5 cm), dışı gri-kahverengi fincanlı ve gri-gümüşi spor paketlidir; zararsızdır ve aynı adla anılır.

Çizgili kuş yuvası (Cyathus striatus) Yenmez

Kuş yuvası mantarı değil

Çizgili kuş yuvası Cyathus striatus

Fincanın içi belirgin dikey çizgilidir, dışı koyu kahverengi ve kaba tüylüdür; paketleri gridir.

İçerik notu

Mutfak değeri yoktur.

Genel bilgidir; sağlık beyanı değildir.

Kuş yuvası mantarları zehirli olarak bilinmez, ama birkaç milimetrelik, sert yapıları nedeniyle yenmez. Çocukların bahçede bulduğu mantarları ağza götürmemesine dikkat edin; zehirlenme şüphesinde 114 UZEM'i arayın.

Sık sorulanlar

Kuş yuvası mantarı yenir mi?

Hayır. Zehirli olarak bilinmez, ama birkaç milimetrelik ve sert olduğu için yenmez.

Kuş yuvası mantarı zehirli mi?

Kaynaklarda zehirli diye geçmez. Yine de yenen bir mantar değildir; çocuklar ağza götürdüyse bir uzmana danışın.

Fincanın içindeki yumurtalar nedir?

Peridiol denen, içinde sporları taşıyan küçük paketlerdir. Yağmur damlası fincana çarpınca bir metreye kadar fırlayıp çevredeki bitkilere yapışırlar.

Kuş yuvası mantarı nerede çıkar?

Çürüyen dal, talaş, malç, saman ve bitki artıkları üzerinde; bahçelerde ve orman kenarlarında sık görülür.

Ne zaman görülür?

Türkiye kayıtlarımız ekimden marta uzanır, mayısta da kayıt vardır; yağmurlu dönemlerde çoğalır.

Bahçemde çıktı, zararlı mı?

Bitkilere zarar vermez; çürüyen malç ve odunu ayrıştırır. Bahçeden temizlemek gerekmez.

Crucibulum laeve ile Cyathus olla farkı nedir?

Crucibulum laeve daha küçük ve sarı-kahverengi fincanlıdır, paketleri beyazdır. Cyathus olla daha büyük, gri-kahverengi fincanlıdır ve paketleri gri-gümüşidir.

Türkiye'de nerede görülür?

Harita verimizde Crucibulum laeve için 25 kayıt (çoğu İstanbul), Cyathus olla için 17 kayıt (Muğla, Kırklareli, İstanbul, Manisa ve diğer iller) vardır.

Kuş yuvası mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde kuş yuvası mantarı mevsimi: May, Eki–Mar. Kuş yuvası mantarları Türkiye'de sonbahar ve kış yağmurlarıyla çıkar; kayıtlarımız ekimden mart ayına uzanır, mayısta da görülür.

Kuş yuvası mantarı nerede yetişir?

Çürüyen dal, odun parçası, talaş, saman ve bitki artıkları üzerinde, bahçe malçında ve orman kenarlarında, kalabalık gruplar hâlinde çıkar. Cyathus olla daha çok tarla, bahçe ve açık alandaki bitki artıklarında görülür.

Kuş yuvası mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Crucibulum laeve için 25 kayıt vardır, 21'i İstanbul'dan, ayrıca Tokat, Osmaniye ve Bolu'dan. Aynı adı taşıyan Cyathus olla için 17 kayıt daha vardır: Muğla, Kırklareli, İstanbul, Manisa, Adıyaman, Bursa, Ankara, Hatay, İzmir ve Samsun.

Kuş yuvası mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Kuş yuvası mantarı şu türlerle karıştırılabilir: kuş yuvası mantarı (tarla) (Cyathus olla, yenmez) ve çizgili kuş yuvası (Cyathus striatus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Shabaev ve ark. (2024), Journal of Fungi: Crucibulum laeve odun çürütme yeteneği pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Wikipedia (EN): Crucibulum laeve en.wikipedia.org
  3. First Nature: Crucibulum laeve first-nature.com
Tüm kaynaklar (6)
  1. Wikipedia (EN): Cyathus olla en.wikipedia.org
  2. iNaturalist: Crucibulum laeve (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
  3. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Fotoğraf kaynakları (16)