İçeriğe geç
Mantar keşfet
Kirpi mantarı (Hydnum repandum), genel görünüş
Holger Krisp · CC BY 3.0
Yenen tür

Kirpi mantarı

Hydnum repandum · Hydnaceae

Şapkasının altında lamel ya da gözenek yerine yumuşak, sarkık dikenler taşıyan, krem ile soluk turuncu renkli, etli bir orman mantarı.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü6 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaHydnaceae
MevsimAğu–Oca
Spor iziBeyaz ile soluk krem
Şapka çapı3–15 cm
Sap boyu3–8 cm
Türkiye kaydı11 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenen tür

Şapkasının altında lamel ya da gözenek yerine yumuşak, sarkık dikenler taşıyan, krem ile soluk turuncu renkli, etli bir orman mantarı. Yenen bir tür olarak bilinir; dikenleri nedeniyle tehlikeli benzeri azdır, ama yine de uzman tanımadan yenmez.

Diğer adları: dikenli mantar, kirpi

Kirpi mantarı (Hydnum repandum), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Kirpi mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Beyaz ile soluk krem Hoş; eti beyaz, dokununca turuncumsu lekelenir, yaşlıyken hafif acımsı olabilir.

Kirpi mantarı (Hydnum repandum), şapka, üstten görünüş
Şapka3–15 cm, düzensiz, dalgalı ve çoğu zaman yamuk; krem, devetüyü ile soluk turuncu, yüzeyi kuru ve kadifemsi.
Kirpi mantarı (Hydnum repandum), şapka altındaki dikenler, alttan görünüş
DikenlerLamel yerine 2–6 mm uzunluğunda, krem renkli, kırılgan dikenler; sapa hafifçe iner.
Kirpi mantarı (Hydnum repandum), sap ve sap dibi
Sap3–8 cm, beyaz ile krem, kalın, çoğu zaman merkezden kaçık.

Ne zaman, nerede

Ağu–Oca

  1. Ocamevsimde
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nis
  5. May
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağumevsimde
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Kirpi mantarı yaz sonundan kışa kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylül–ocak arasındadır.

Tipi Yenen

Bu ay toplanır AğustosEylülEkimKasımAralıkOcak

Rengi SarıTuruncu

Görüldüğü bölgeler Karadeniz BölgesiMarmara BölgesiTrabzonBoluİstanbul

Kirpi mantarı nerede yetişir?

Kirpi mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, yosunlu ve yaprak döküntülü toprakta yetişir; ağaçlarla mikoriza kurar.

Kirpi mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Kirpi mantarının Türkiye kayıtları büyük ölçüde İstanbul'un kuzey ormanlarından gelir; Trabzon'da da kaydı vardır.

Hangi ayda çıkar

  1. Oca5
  2. Şub0
  3. Mar0
  4. Nis0
  5. May0
  6. Haz0
  7. Tem0
  8. Ağu1
  9. Eyl2
  10. Eki1
  11. Kas1
  12. Ara1

3 il, 11 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Kirpi mantarı için son gözlemler

"Temsilî" kartlarda görsel türün kendi fotoğrafıdır; gözlemin fotoğrafı lisansı nedeniyle burada gösterilemez, kaynağında görülebilir.

Kirpi mantarı (Hydnum repandum), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Kirpi mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Kirpi mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Kirpi mantarı (Hydnum repandum), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Kirpi mantarı
Sarı horozmantarı (Cantharellus cibarius), genel görünüş Yenen tür

Kirpi mantarı değil

Sarı horozmantarı Cantharellus cibarius

Altında diken değil, sapa inen damar gibi kırışıklar vardır; rengi daha yoğun sarıdır.

Kızıl kirpi mantarı (Hydnum rufescens) Yenen tür

Kirpi mantarı değil

Kızıl kirpi mantarı Hydnum rufescens

Daha küçük ve turuncu-kızıl renklidir, dikenleri sapa inmez.

Pullu dikenli mantar (Sarcodon imbricatus) Yenmez

Kirpi mantarı değil

Pullu dikenli mantar Sarcodon imbricatus

Şapkası kahverengi ve iri pulludur, dikenleri koyu renklidir; acımsıdır ve mide rahatsızlığı yapabilir.

Kirpi mantarı tüketim önerileri

Önce güvenlik. Kirpi mantarı yaşlandıkça acılaşır; genç ve sağlam olanlar seçilir, iyi pişirilir. Benzer görünen ama dikensiz mantarlar bu tür değildir.

Nasıl hazırlanır?

Genç ve sağlam olanlar seçilir; yaşlananlar acılaşır. Az suyla fırçalanır, dikenli alt yüz ıslatılmamaya çalışılır.

Nasıl pişirilir?

Sote edilir, süt ya da et suyunda kaynatılır, turşusu yapılır. Pişmiş hâli dondurmaya uygundur.

Nelerle uyumlu?

Sıvıyı iyi çeker, birlikte piştiği malzemenin tadını alır.

  • patates
  • krema
  • tereyağı
  • frenk soğanı ya da taze soğan
  • toz kırmızı biber
  • süt
  • parmesan
  • dana füme

Kaynak: Wikipedia · uygulama ayrıntıları tariflerimizden.

Tarif

Fırında patatesli kirpi mantarı, kirpi mantarı (Hydnum repandum) ile Ana yemekler Fırında patatesli kirpi mantarı İnce patates dilimleri arasında kremayla pişen kirpi mantarı, üzerinde parmesan ve dana füme; fırından tek kapta çıkan bir akşam yemeği. 1 sa Kirpi mantarı

Blogda

Kültür mantarı (Agaricus bisporus)MutfakÇiğ mantar yenir mi? Kültür mantarı ve çiğ yenen mantarlar4 dk okuma

Kirpi mantarı nasıl saklanır?

Taze · buzdolabı3–7 günTaze kirpi mantarı yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayKirpi mantarı çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş kirpi mantarı hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

Yetiştir, satın al

Kirpi mantarı fiyat listesi

Kirpi mantarı fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze kirpi mantarıSipariş üzerine · sor—
Kurutulmuş kirpi mantarıSipariş üzerine · sor—

Kirpi mantarı ürünlerimizi küçük partilerle, sipariş üzerine hazırlıyoruz; fiyat ve teslim tarihini talebine göre e-postayla bildiririz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Mantar yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Kirpi mantarı yenir mi?

Hydnum repandum yenen bir tür olarak bilinir; yaşlandıkça acılaştığı için genç olanlar tercih edilir. Uzman tanımadan yenmez.

Kirpi mantarı nasıl tanınır?

Şapkanın altına bakın: lamel ya da gözenek yerine yumuşak, sarkık krem dikenler vardır. Şapka krem-turuncu, düzensiz ve kadifemsidir; eti dokununca turuncu lekelenir.

Kirpi mantarı horozmantarıyla karışır mı?

Uzaktan benzeyebilir. Horozmantarının altında diken değil, sapa inen damar gibi kırışıklar vardır.

Kirpi mantarı Türkiye'de nerede yetişir?

Yosunlu yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda. GBIF kayıtlarının çoğu İstanbul'un kuzey ormanlarından, biri Trabzon'dandır.

Kirpi mantarı ne zaman çıkar?

Ağustostan ocağa kadar; Türkiye kayıtları eylül–ocak arasındadır.

Kirpi mantarının zehirli benzeri var mı?

Dikenli yapısı nedeniyle ölümcül bir benzeri bilinmez; pullu dikenli mantar (Sarcodon imbricatus) gibi acı türler mide rahatsızlığı yapabilir. Yine de her yabani mantar uzmana gösterilir.

Kirpi mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde kirpi mantarı mevsimi: Ağu–Oca. Kirpi mantarı yaz sonundan kışa kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylül–ocak arasındadır.

Kirpi mantarı nerede yetişir?

Kirpi mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, yosunlu ve yaprak döküntülü toprakta yetişir; ağaçlarla mikoriza kurar.

Kirpi mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Kirpi mantarının Türkiye kayıtları büyük ölçüde İstanbul'un kuzey ormanlarından gelir; Trabzon'da da kaydı vardır.

Kirpi mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Kirpi mantarı şu türlerle karıştırılabilir: sarı horozmantarı (Cantharellus cibarius, yenen tür), kızıl kirpi mantarı (Hydnum rufescens, yenen tür) ve pullu dikenli mantar (Sarcodon imbricatus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Peksen ve ark. (2013), African Journal of Traditional, Complementary, and Alternative Medicines: Hydnum repandum misel gelişimi için kültür koşulları pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Dizeci ve ark. (2021), International Journal of Medicinal Mushrooms: Hydnum repandum antibiyofilm etkinliği pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Wikipedia (EN): Hydnum repandum en.wikipedia.org
Tüm kaynaklar (6)
  1. First Nature: Hydnum repandum first-nature.com
  2. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
  3. iNaturalist: Türkiye gözlemleri inaturalist.org
Fotoğraf kaynakları (10)