Tür haritası · Lactarius deliciosus
Türkiye kanlıca haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Kanlıca (Lactarius deliciosus) haritamızda Türkiye'de 15 ilden 44 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Bolu, Manisa ve Samsun illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, ekim ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 44
- il
- 15
- bölge
- 6
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- İstanbul12
- Bolu9
- Manisa6
- Samsun4
- Bursa2
- Muğla2
- Burdur1
- Ankara1
- Gaziantep1
- Yozgat1
- Kırklareli1
- Zonguldak1
- Kastamonu1
- İzmir1
- Osmaniye1
- Karadeniz 15
- Marmara 15
- Ege 9
- Akdeniz 2
- İç Anadolu 2
- Doğu ve Güneydoğu 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız kanlıca türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için kanlıca sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Kanlıcanın İzmir ve Antalya illerinde toplanıp satıldığı bildirilmiştir; Marmara, Batı Karadeniz ve Ege çamlıklarında yaygın kaydı var. Türkiye'de 4–5 Lactarius türüne kanlıca dendiği belirtilir; zehirli benzerleriyle karıştırılması zehirlenmelere yol açmıştır.
Kanlıca ile karışan zehirli türler
- Yünlü sütlü mantar Lactarius torminosus Zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Karadeniz 15; Marmara 15; Ege 9; Akdeniz 2; İç Anadolu 2; Doğu ve Güneydoğu Anadolu 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Bolu, Manisa, Samsun, Bursa, Muğla, Burdur ve Ankara.
Daha az kayıt bulunan iller: Gaziantep, Yozgat, Kırklareli, Zonguldak, Kastamonu, İzmir ve Osmaniye. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 34'i eylül–kasım, yüzde 2'i mart–mayıs, yüzde 15'i haziran–ağustos, yüzde 47'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, ekim ve aralık. Şubat, mart ve nisan aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Kanlıca kuzey yarımkürede ağustos–ekim başı toplanır; Türkiye'deki GBIF kayıtları ekim–ocak arasında yoğundur ve mevsim yağışla birlikte kayar.
Kanlıca iğne yapraklıların, özellikle çamların altında asidik topraklarda yetişir; çamla ortak yaşam (mikoriza) kurar.
Yünlü sütlü mantar (Lactarius torminosus, zehirli): Daha pembe, şapka kenarı yünlü-tüylü, hep huş ağacının yanında; sütü beyaz. Mide rahatsızlığı yapar, zehirli sayılmalı.
Ladin kanlıcası (Lactarius deterrimus, yenen): Düz sap, pembe-turuncu süt; Türkiye'de o da kanlıca diye toplanır.
Kırmızı sütlü mantar (Lactarius rubrilacteus, yenen): Koyu kırmızı süt akıtır ve maviye lekelenir.
Sık sorulan sorular
Kanlıca Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 15 ilden 44 kayıt var; en çok İstanbul, Bolu, Manisa, Samsun ve Bursa illerinden. Bölge olarak en çok Karadeniz, Marmara ve Ege.
Kanlıca hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, ekim ve aralık aylarında. Kanlıca kuzey yarımkürede ağustos–ekim başı toplanır; Türkiye'deki GBIF kayıtları ekim–ocak arasında yoğundur ve mevsim yağışla birlikte kayar.
Kanlıca en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Bolu, Manisa ve Samsun gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Kanlıca nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Kanlıca iğne yapraklıların, özellikle çamların altında asidik topraklarda yetişir; çamla ortak yaşam (mikoriza) kurar.
Kanlıca hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Yünlü sütlü mantar (zehirli). Daha pembe, şapka kenarı yünlü-tüylü, hep huş ağacının yanında; sütü beyaz. Mide rahatsızlığı yapar, zehirli sayılmalı.
Haritada kanlıca görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Lactarius deliciosus tr.wikipedia.org
- First Nature: Lactarius deliciosus first-nature.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir