İçeriğe geç
Mantar keşfet
Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), genel görünüş
Stu's Images · CC BY-SA 4.0
Yenen tür

Puf mantarı

Lycoperdon perlatum · Lycoperdaceae

Şapkası ve lamelleri olmayan, ters armut biçimli, yüzeyi küçük konik dikenlerle kaplı beyaz bir top mantarı.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü6 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaLycoperdaceae
MevsimAğu–Oca
Spor iziZeytin-kahve toz
Boy2–6 cm
Türkiye kaydı43 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenen tür

Şapkası ve lamelleri olmayan, ters armut biçimli, yüzeyi küçük konik dikenlerle kaplı beyaz bir top mantarı. Gençken içi bembeyaz ve sünger gibidir; olgunlaşınca kahverengileşir ve tepesindeki delikten duman gibi spor püskürtür. İçi tamamen beyazken yenen bir tür olarak bilinir.

Diğer adları: top mantar, inci puf mantarı, toz mantarı

Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Puf mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Zeytin-kahve toz Gençken hoş mantar kokusu.

Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), şapka, üstten görünüş
Şapka2–6 cm genişlikte, 3–8 cm yükseklikte top ya da ters armut; beyaz, sonra krem-kahve, yüzeyi silinebilen konik dikenlerle kaplı, düşen dikenler ağ gibi iz bırakır.
Topuz yüzeyiLamel ya da gözenek yoktur; gençken iç kısım bembeyaz ve düzdür, olgunlaşınca zeytin-kahve toza döner.
Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), sap ve sap dibi
SapAyrı bir sap yoktur; alt kısım daralarak sap gibi bir taban oluşturur.

Ne zaman, nerede

Ağu–Oca

  1. Ocamevsimde
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nis
  5. May
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağumevsimde
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Puf mantarı yaz sonundan kışa kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ekim ve aralık–ocak aylarında yoğundur. Kuru gövdeleri aylarca yerinde kalır.

Tipi Yenen

Bu ay toplanır AğustosEylülEkimKasımAralıkOcak

Rengi Beyaz

Görüldüğü bölgeler Karadeniz Bölgesiİç Anadolu BölgesiAkdeniz BölgesiEge BölgesiMarmara BölgesiManisaTrabzonIspartaİzmirMuğlaBoluİstanbulKırklareli

Puf mantarı nerede yetişir?

Puf mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, orman kenarlarında ve yol boylarında, yaprak döküntüsü ya da çimen arasında gruplar hâlinde yetişir.

Puf mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Puf mantarının Türkiye kayıtları İstanbul, Muğla, İzmir ve Manisa'da yoğunlaşır; Artvin, Kırklareli, Sakarya, Trabzon ve Yozgat'ta da kaydı vardır.

Hangi ayda çıkar

  1. Oca7
  2. Şub0
  3. Mar0
  4. Nis1
  5. May0
  6. Haz1
  7. Tem0
  8. Ağu1
  9. Eyl2
  10. Eki18
  11. Kas3
  12. Ara9

Türkiye puf mantarı haritası: bütün iller ve aylar →

12 il, 43 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Puf mantarı için son gözlemler

"Temsilî" kartlarda görsel türün kendi fotoğrafıdır; gözlemin fotoğrafı lisansı nedeniyle burada gösterilemez, kaynağında görülebilir.

Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Puf mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Puf mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Puf mantarı
Ölüm mantarı (Amanita phalloides), genel görünüş Ölümcül

Puf mantarı değil

Ölüm mantarı Amanita phalloides

Yumurta evresindeki ölüm mantarı küçük beyaz bir topa benzer. Dikine ikiye kesildiğinde içinde şapka, lamel ve sapın taslağı görülür; puf mantarının içi ise tamamen düzdür.

Sarı sert top mantarı (Scleroderma citrinum), genel görünüş Zehirli

Puf mantarı değil

Sarı sert top mantarı Scleroderma citrinum

Kabuğu kalın, sarımsı ve pullu-çatlaklıdır; içi gençken bile mor-siyahtır. Zehirlidir.

Dev puf mantarı (Calvatia gigantea) Yenen tür

Puf mantarı değil

Dev puf mantarı Calvatia gigantea

Çok daha büyüktür (10–50 cm), yüzeyi pürüzsüz ve dikensizdir; aynı beyaz iç kuralı geçerlidir.

Pis kokulu boynuz mantarı (Phallus impudicus), genel görünüş Yenmez

Puf mantarı değil

Pis kokulu boynuz mantarı Phallus impudicus

Boynuz mantarının yumurtası beyaz bir topa benzer, ama boyuna kesilince içinde jöle tabakası ve beyaz sap taslağı görülür. Puf mantarının içi baştan sona beyaz ve yumuşaktır.

Yer yıldızı mantarı (Astraeus hygrometricus), genel görünüş Yenmez

Puf mantarı değil

Yer yıldızı mantarı Astraeus hygrometricus

Yer yıldızının genç topu serttir ve dış kabuğu kalın kollara ayrılarak yıldız gibi açılır. Puf mantarı yıldız gibi açılmaz, gençken içi beyaz ve yumuşaktır.

Puf mantarı tüketim önerileri

Önce güvenlik. Her puf mantarı dikine ikiye kesilir: iç kısım baştan sona bembeyaz ve düz değilse, içinde şapka-sap taslağı, sarı, mor, siyah ya da kahverengi renk varsa yenmez. Olgun sporlar solunmamalıdır.

Nasıl hazırlanır?

Her biri dikine ikiye kesilir: içi baştan sona bembeyaz ve düz değilse atılır. Sert dış kabuk soyulur, ekmek dilimi kalınlığında dilimlenir.

Nasıl pişirilir?

Dilimler yumurta ve galeta ununa bulanarak kızartılır ya da çorbada hamur yerine kullanılır.

Nelerle uyumlu?

  • un
  • toz kırmızı biber
  • sarımsak tozu
  • yumurta
  • kuru galeta unu
  • kızartmalık yağ
  • adaçayı yaprağı

Kaynak: Wikipedia · uygulama ayrıntıları tariflerimizden.

Tarif

Puf mantarı şinitzel, puf mantarı (Lycoperdon perlatum) ile Atıştırmalıklar Puf mantarı şinitzel İçi bembeyaz puf mantarı dilimleri baharatlı un, yumurta ve galeta ununa bulanıp çıtır kızarır; adaçayıyla sıcak bir başlangıç. 35 dk Puf mantarı

Puf mantarı nasıl saklanır?

Taze · buzdolabı3–7 günTaze puf mantarı yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayPuf mantarı çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş puf mantarı hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

Yetiştir, satın al

Puf mantarı fiyat listesi

Puf mantarı fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze puf mantarıSipariş üzerine · sor—
Kurutulmuş puf mantarıSipariş üzerine · sor—

Puf mantarı ürünlerimizi küçük partilerle, sipariş üzerine hazırlıyoruz; fiyat ve teslim tarihini talebine göre e-postayla bildiririz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Mantar yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Puf mantarı yenir mi?

İçi baştan sona bembeyaz ve düzken yenen bir tür olarak bilinir. İç kısım sararmış, kahverengileşmiş ya da içinde şapka-sap taslağı görünüyorsa yenmez. Uzman tanımadan yenmez.

Puf mantarı neden ikiye kesilir?

Yumurta evresindeki ölümcül ölüm mantarı ve zehirli toprak topu dışarıdan puf mantarına benzer. Dikine kesince ölüm mantarında şapka ve sap taslağı, toprak topunda mor-siyah iç görülür.

Puf mantarı neden duman çıkarır?

Olgunlaşan puf mantarının içi milyonlarca spordan oluşan toza döner; tepedeki delikten yağmur damlası ya da dokunuşla duman gibi püskürür. Bu sporlar solunmamalıdır.

Puf mantarı Türkiye'de nerede yetişir?

Orman içi ve kenarlarında, yaprak döküntüsü ve çimen arasında. GBIF kayıtları İstanbul, Muğla, İzmir ve Manisa'da yoğunlaşır.

Top mantar ile puf mantarı aynı mı?

Top mantar adı Türkçede puf mantarlarının (Lycoperdon, Calvatia) genel adı olarak kullanılır. Bu sayfa en yaygın tür olan Lycoperdon perlatum'u anlatır.

Puf mantarı ne zaman çıkar?

Ağustostan ocağa kadar; kuru, kahverengi gövdeler aylarca yerinde kalır ama yenmez.

Puf mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde puf mantarı mevsimi: Ağu–Oca. Puf mantarı yaz sonundan kışa kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ekim ve aralık–ocak aylarında yoğundur. Kuru gövdeleri aylarca yerinde kalır.

Puf mantarı nerede yetişir?

Puf mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, orman kenarlarında ve yol boylarında, yaprak döküntüsü ya da çimen arasında gruplar hâlinde yetişir.

Puf mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Puf mantarının Türkiye kayıtları İstanbul, Muğla, İzmir ve Manisa'da yoğunlaşır; Artvin, Kırklareli, Sakarya, Trabzon ve Yozgat'ta da kaydı vardır.

Puf mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Puf mantarı şu türlerle karıştırılabilir: ölüm mantarı (yumurta evresi) (Amanita phalloides, ölümcül), toprak topu (Scleroderma citrinum, zehirli), dev puf mantarı (Calvatia gigantea, yenen tür), pis kokulu boynuz mantarı (Phallus impudicus, yenmez) ve yer yıldızı mantarı (Astraeus hygrometricus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Falandysz ve ark. (2012), Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology: Lycoperdon perlatum'da cıva birikimi pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Adanacıoğlu ve ark. (2014), ANADOLU (Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü): Türkiye makromantar genetik kaynakları I. Ege Bölgesi dergipark.org.tr
  3. Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum en.wikipedia.org
Tüm kaynaklar (6)
  1. First Nature: Lycoperdon perlatum first-nature.com
  2. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
  3. iNaturalist: Türkiye gözlemleri inaturalist.org
Fotoğraf kaynakları (13)