Bölge · 793 gözlem
Karadeniz Bölgesi mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Karadeniz Bölgesi'nde 793 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 307 tür var. En sık kaydedilenler sinek mantarı, şekerlice mantarı, mürekkep mantarı ve kükürt sarısı demet mantarı; kayıtların çoğu ekim, ağustos ve eylül aylarında yapılmış.
- gözlem
- 793
- tür
- 307
- zehirli tür
- 9
- il
- 16
Bu sayfa Karadeniz Bölgesi için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Karadeniz Bölgesi'nde en çok kaydedilen türler sırasıyla sinek mantarı (Amanita muscaria), şekerlice mantarı (Clavariadelphus truncatus), mürekkep mantarı (Coprinus comatus), kükürt sarısı demet mantarı (Hypholoma fasciculare), kanlıca (Lactarius deliciosus), istiridye mantarı (Pleurotus ostreatus), panter mantarı (Amanita pantherina) ve çam kızılağlayanı (Fomitopsis pinicola). Bu türlerin 63 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 61'i eylül–kasım, yüzde 9'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ekim, ağustos ve eylül. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Karadeniz Bölgesi'nde kaydı bulunan diğer türler: puf mantarı, saksağan mantarı, hindi kuyruğu, borazan mantarı, mavi cincile, ölüm mantarı, reishi, kızaran gelin mantarı, Hygrophorus abieticola, sarı horozmantarı, şemsiye mantarı ve Mucidula mucida. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Karadeniz Bölgesi içinde kaydın en çok geldiği iller: Bolu, Trabzon, Samsun, Kastamonu, Düzce ve Rize. Kaydı olmayan illerde mantar yok demek değildir; orada henüz az kişi gözlem paylaşmıştır.
Karadeniz Bölgesi'nde görülen türler
-
Sinek mantarıAmanita muscaria
45
-
Şekerlice mantarıClavariadelphus truncatus
21
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
17
-
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculare
16
-
KanlıcaLactarius deliciosus
15
-
İstiridye mantarıPleurotus ostreatus
14
-
Panter mantarıAmanita pantherina
14
-
Çam kızılağlayanıFomitopsis pinicola
14
-
Puf mantarıLycoperdon perlatum
13
-
Saksağan mantarıCoprinopsis picacea
12
-
Hindi kuyruğuTrametes versicolor
12
-
Borazan mantarıCraterellus cornucopioides
10
-
Mavi cincileCollybia nuda
10
-
Ölüm mantarıAmanita phalloides
10
-
ReishiGanoderma lucidum
9
-
Kızaran gelin mantarıAmanita rubescens
8
-
Hygrophorus abieticola
8
-
Sarı horozmantarıCantharellus cibarius
8
-
Şemsiye mantarıMacrolepiota procera
8
-
Mucidula mucida
8
-
Karçanı mantarıHygrophorus chrysodon
7
-
Acı çilek mantarıTricholomopsis rutilans
7
-
Mor mumsu mantarLaccaria amethystina
7
-
Kızıl boletNeoboletus erythropus
7
-
Ölümcül galerinaGalerina marginata
6
-
Mycena pura
6
-
Karakız mantarıTricholoma terreum
6
-
Elik mantarıRussula aurea
6
-
Mycena epipterygia
6
-
Kafes mantarıClathrus ruber
6
- Lactarius semisanguifluus 6
-
Kıllı katmantarıStereum hirsutum
6
-
Almabeni mantarıParalepista flaccida
5
-
Kozalak mantarıBaeospora myosura
5
-
Cyanosporus caesius
5
- Tricholoma saponaceum 5
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 307). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Karadeniz Bölgesi'nde kaydedilen zehirli türler
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli 45 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 16 kayıt
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli 14 kayıt
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 10 kayıt
- Ölümcül galerina Galerina marginata Ölümcül zehirli 6 kayıt
- Kıvrık kenarlı mantar Paxillus involutus Ölümcül zehirli 4 kayıt
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria Zehirli 1 kayıt
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 1 kayıt
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Sinek mantarı Amanita muscaria: gelin mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita muscaria)
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- Kanlıca Lactarius deliciosus: çıntar, çam melkisi, melki, çam mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus)
- İstiridye mantarı Pleurotus ostreatus: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Pleurotus ostreatus)
- Panter mantarı Amanita pantherina: panter amanitası, benekli amanita (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita pantherina)
- Puf mantarı Lycoperdon perlatum: top mantar, inci puf mantarı, toz mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum)
- Saksağan mantarı Coprinopsis picacea: saksağan mürekkep mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea)
- Hindi kuyruğu Trametes versicolor: alacalı kav, çok renkli kav mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Trametes versicolor)
- Borazan mantarı Craterellus cornucopioides: ölü borazanı, siyah borazan (kaynak: Wikipedia (EN): Craterellus cornucopioides)
- Ölüm mantarı Amanita phalloides: köygöçüren, evcikkıran, ölüm meleği (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita phalloides)
İlgili rotalar
Sık sorulan sorular
Karadeniz Bölgesi'nde hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 793 gözleme göre Karadeniz Bölgesi'nde 307 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler sinek mantarı, şekerlice mantarı, mürekkep mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, kanlıca ve istiridye mantarı.
Karadeniz Bölgesi'nde mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ekim, ağustos ve eylül. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 61'i sonbaharda, yüzde 9'i ilkbaharda.
Karadeniz Bölgesi'nde zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden sinek mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, panter mantarı, ölüm mantarı, ölümcül galerina, kıvrık kenarlı mantar, gri mürekkep mantarı, kurt kulağı mantarı ve ağulu mantar burada kaydedilmiştir; ölüm mantarı, ölümcül galerina ve kıvrık kenarlı mantar ölümcüldür.
Karadeniz Bölgesi'nde mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: sinek mantarı: gelin mantarı; mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; kanlıca: çıntar, çam melkisi, melki; istiridye mantarı: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı.
Karadeniz Bölgesi'nde mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Karadeniz Bölgesi'nde mantar nerede toplanır?
Sitemizde Karadeniz Bölgesi ile ilgili rota: Bolu ormanları ve Yedigöller ve Doğu Karadeniz yaylaları ve Kaçkarlar. Rota sayfası alandaki kayıtları ve ulaşımı gösterir. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
- Wikipedia (EN): Amanita muscaria en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Sinek mantarı tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinus comatus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Hypholoma fasciculare en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Hypholoma fasciculare tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Lactarius deliciosus tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Amanita pantherina en.wikipedia.org
- First Nature: Amanita pantherina first-nature.com
- Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum en.wikipedia.org
- First Nature: Lycoperdon perlatum first-nature.com
- Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinopsis picacea first-nature.com
- Wikipedia (EN): Trametes versicolor en.wikipedia.org
- First Nature: Trametes versicolor first-nature.com
- Wikipedia (EN): Craterellus cornucopioides en.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir