İçeriğe geç
Mantar keşfet
Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), genel görünüş
Holger Krisp · CC BY 3.0
Yenen tür

Karnabahar mantarı

Sparassis crispa · Sparassidaceae

Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), çam gibi iğne yapraklı ağaçların dibinde çıkan, kıvırcık ve dalgalı yapraklardan oluşan, karnabahara ya da süngere benzeyen, gençken yenen bir mantardır; ama kesin tanımadan yemeyin.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü6 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaSparassidaceae
MevsimAğu–Kas
Spor iziBeyaz ya da soluk krem
Şapka çapı10–25 cm
Türkiye kaydı2 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenen tür

Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), çam gibi iğne yapraklı ağaçların dibinde çıkan, kıvırcık ve dalgalı yapraklardan oluşan, karnabahara ya da süngere benzeyen, gençken yenen bir mantardır; ama kesin tanımadan yemeyin. Krem ya da soluk sarı renktedir, 10–25 cm, bazen 50 cm'yi bulur. Ağacın köklerinde kahverengi çürüklük yapar ve her yıl aynı yerde yeniden çıkabilir. Kıvrımları arasına toprak ve böcek dolduğu için dikkatle temizlenir.

Eski / eş adları: Sparassis radicata

Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Karnabahar mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Beyaz ya da soluk krem Hoş, cevizimsi; gençken eti esnek, yaşlıda sertleşir.

Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), genel görünüş
Şapka10–25 cm (bazen 50 cm); yuvarlak, sünger ya da karnabahar gibi; çok sayıda ince, kıvırcık, dalgalı yaprakçık; krem ya da soluk sarı, yaşlandıkça kahverengileşir.
Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), şapka yüzeyi, yakın plan
Şapka yüzeyiLamel ya da gözenek yok; spor taşıyan yüz yaprakçıkların düz yüzleridir.
SapKalın, kısa, köke dalan ortak sap; büyük kısmı toprağa gömülü.

Ne zaman, nerede

Ağu–Kas

  1. Oca
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nis
  5. May
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağumevsimde
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Ara

Karnabahar mantarı yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Karnabahar mantarının Türkiye'deki tek GBIF kaydı ekim ayındandır.

Tipi Yenen

Bu ay toplanır AğustosEylülEkimKasım

Rengi BeyazSarı

Görüldüğü bölgeler Karadeniz BölgesiKastamonuBolu

Karnabahar mantarı nerede yetişir?

Karnabahar mantarı çam başta olmak üzere iğne yapraklı ağaçların dibinde ya da köklerinin üstünde, toprağa yakın çıkar; ağaçta kök ve gövde dibi çürüklüğü yapan bir parazittir.

Karnabahar mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Karnabahar mantarının Türkiye'de kaydı az; GBIF'te karnabahar mantarının yalnız bir Türkiye kaydı var (Kastamonu).

Hangi ayda çıkar

  1. Oca0
  2. Şub0
  3. Mar0
  4. Nis0
  5. May0
  6. Haz0
  7. Tem0
  8. Ağu0
  9. Eyl0
  10. Eki2
  11. Kas0
  12. Ara0

2 il, 2 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Karnabahar mantarı için son gözlemler

"Temsilî" kartlarda görsel türün kendi fotoğrafıdır; gözlemin fotoğrafı lisansı nedeniyle burada gösterilemez, kaynağında görülebilir.

Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), doğal ortamında
Doğal ortamında
Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Karnabahar mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Karnabahar mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Karnabahar mantarı (Sparassis crispa), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Karnabahar mantarı
Güzel mercan mantarı (Ramaria formosa) Zehirli

Karnabahar mantarı değil

Güzel mercan mantarı Ramaria formosa

Kıvırcık yaprak değil, dik ve dallanan mercan uçları vardır; pembe-somon renklidir ve mide-bağırsak zehirlenmesi yapar.

Yassı karnabahar mantarı (Sparassis spathulata) Yenen tür

Karnabahar mantarı değil

Yassı karnabahar mantarı Sparassis spathulata

Yaprakları daha yassı, geniş ve kuşaklıdır; daha çok yapraklı ağaçların dibinde çıkar.

Maitake mantarı (Grifola frondosa), genel görünüş Yenen tür

Karnabahar mantarı değil

Maitake Grifola frondosa

Gri-kahve yelpaze biçimli şapkacıklardan oluşur ve alt yüzünde gözenekler vardır; meşe dibinde çıkar.

Kararan mantar (Meripilus giganteus), genel görünüş Yenmez

Karnabahar mantarı değil

Kararan mantar Meripilus giganteus

İri, kahverengi raf biçimli şapkacıklar; gözenekli alt yüz dokununca kararır, eti serttir.

Karnabahar mantarı tüketim önerileri

Önce güvenlik. Karnabahar mantarı yalnız gençken ve iyi pişirilerek yenir; kesin tanımadan yemeyin. Mercan mantarlarının (Ramaria) bazıları zehirlidir.

Nasıl hazırlanır?

Kıvrımlarına çam iğnesi ve toprak dolar: küçük öbeklere ayrılıp akan suda eski bir diş fırçasıyla temizlenir, yemeğe girmeden 2–3 dakika kaynar suda haşlanır.

Nasıl pişirilir?

Yavaş pişirilir. Zeytinyağında saklanabilir ya da kurutulabilir.

Nelerle uyumlu?

  • karnabahar
  • arpacık soğan
  • sarımsak
  • kekik
  • zeytinyağı
  • sebze suyu
  • çiğ kaju
  • soya sosu
  • besin mayası
  • balzamik sirke

Kaynak: Wikipedia · uygulama ayrıntıları tariflerimizden.

Tarif

Karnabahar mantarı çorbası, karnabahar mantarı (Sparassis crispa) ile Çorbalar Karnabahar mantarı çorbası Fırında karamelize edilen karnabahar mantarı ve karnabaharla yapılan, kajuyla kremsileşen sütsüz çorba; dört kişilik, bir saatte hazır. 1 sa 10 dk Karnabahar mantarı

Karnabahar mantarı nasıl saklanır?

Taze · buzdolabı3–7 günTaze karnabahar mantarı yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayKarnabahar mantarı çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş karnabahar mantarı hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

Yetiştir, satın al

Karnabahar mantarı fiyat listesi

Karnabahar mantarı fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze karnabahar mantarıSipariş üzerine · sor—
Kurutulmuş karnabahar mantarıSipariş üzerine · sor—

Karnabahar mantarı ürünlerimizi küçük partilerle, sipariş üzerine hazırlıyoruz; fiyat ve teslim tarihini talebine göre e-postayla bildiririz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Mantar yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Karnabahar mantarı yenir mi?

Evet, karnabahar mantarı gençken yenen bir türdür, ama kesin tanımadan yemeyin. Yalnız taze ve genç örnekler iyi pişirilerek yenir; yaşlıları sert ve acımsı olabilir.

Karnabahar mantarı nasıl tanınır?

Karnabahar mantarı krem ya da soluk sarı, kıvırcık ve dalgalı yaprakçıklardan oluşan yuvarlak bir kütledir; karnabahara ya da süngere benzer. Lamel ve gözenek yoktur ve çam gibi iğne yapraklı ağaçların dibinde çıkar.

Karnabahar mantarı neyle karıştırılır?

En önemli tehlikeli benzer, mide-bağırsak zehirlenmesi yapan güzel mercan mantarıdır (Ramaria formosa); dik, dallanan mercan uçları vardır. Yassı karnabahar mantarı ve maitake de benzer ama yenen türlerdir.

Karnabahar mantarı nerede ve ne zaman çıkar?

Karnabahar mantarı yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, çam başta olmak üzere iğne yapraklı ağaçların dibinde çıkar. Türkiye'de kaydı azdır; GBIF'teki tek kayıt Kastamonu'dandır.

Karnabahar mantarı nasıl temizlenir?

Karnabahar mantarı küçük parçalara ayrılır, kıvrımlarındaki toprak, iğne yaprak ve böcekler fırça ve akan suyla temizlenir, sonra iyi pişirilir. Kahverengileşmiş kısımlar atılır.

Karnabahar mantarı ağaca zarar verir mi?

Evet, karnabahar mantarı iğne yapraklı ağaçların köklerinde ve gövde dibinde kahverengi çürüklük yapan bir parazittir. Bu yüzden aynı ağacın dibinde yıllarca yeniden çıkabilir.

Karnabahar mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde karnabahar mantarı mevsimi: Ağu–Kas. Karnabahar mantarı yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Karnabahar mantarının Türkiye'deki tek GBIF kaydı ekim ayındandır.

Karnabahar mantarı nerede yetişir?

Karnabahar mantarı çam başta olmak üzere iğne yapraklı ağaçların dibinde ya da köklerinin üstünde, toprağa yakın çıkar; ağaçta kök ve gövde dibi çürüklüğü yapan bir parazittir.

Karnabahar mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Karnabahar mantarının Türkiye'de kaydı az; GBIF'te karnabahar mantarının yalnız bir Türkiye kaydı var (Kastamonu).

Karnabahar mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Karnabahar mantarı şu türlerle karıştırılabilir: güzel mercan mantarı (Ramaria formosa, zehirli), yassı karnabahar mantarı (Sparassis spathulata, yenen tür), maitake (Grifola frondosa, yenen tür) ve dev yelpaze mantarı (Meripilus giganteus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Sharma ve ark. (2022), IMA Fungus: Sparassis crispa derlemesi pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Adanacıoğlu ve ark. (2014), ANADOLU (Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü): Türkiye makromantar genetik kaynakları I. Ege Bölgesi dergipark.org.tr
  3. Wikipedia (EN): Sparassis crispa en.wikipedia.org
Tüm kaynaklar (6)
  1. First Nature: Sparassis crispa first-nature.com
  2. Wikipedia (EN): Ramaria formosa en.wikipedia.org
  3. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Fotoğraf kaynakları (8)