İçeriğe geç
Mantar keşfet
Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), genel görünüş
Holger Krisp · CC BY 3.0
Yenmez

Pullu mürekkep mantarı

Coprinellus micaceus · Psathyrellaceae

Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), kütük ve gömülü odun çevresinde sık kümeler hâlinde çıkan, bal-hardal renkli, çan biçimli küçük bir mürekkep mantarıdır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü6 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaPsathyrellaceae
MevsimMar–Haz, Eki–Kas
Spor iziKoyu kahverengi ile siyah arası
Şapka çapı2–5 cm
Sap boyu2–10 cm
Türkiye kaydı30 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenmez

Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), kütük ve gömülü odun çevresinde sık kümeler hâlinde çıkan, bal-hardal renkli, çan biçimli küçük bir mürekkep mantarıdır. Gençken şapkası mika gibi parıldayan ince taneciklerle kaplıdır; yağmur bunları kolayca yıkar. Bazı kaynaklar genç örneği yenir sayar, ama küçük ve çabuk bozulan bir türdür ve zehirli kahverengi kümeli mantarlarla karışır; yenmez kabul edilir.

Eski / eş adları: Coprinus micaceus

Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Pullu mürekkep mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Koyu kahverengi ile siyah arası Belirgin kokusu yoktur; eti ince ve kırılgandır.

Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), şapka, üstten görünüş
Şapka2–5 cm; yumurta, sonra çan biçimli. Bal sarısı, hardal ya da açık kahverengi; kenardan ortaya doğru belirgin çizgilidir. Gençken parlak, mika gibi beyaz taneciklerle kaplıdır.
Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), şapka altındaki lameller, alttan görünüş
LamellerLameller sık, beyazdan gri-kahverengiye, sonra siyaha döner; yaşlanınca kısmen erir, ama mürekkep mantarı kadar sıvılaşmaz.
Sap2–10 cm, ince, beyaz, içi boş ve kırılgan.

Ne zaman, nerede

Mar–Haz, Eki–Kas

  1. Oca
  2. Şub
  3. Marmevsimde
  4. Nismevsimde
  5. Maymevsimde
  6. Hazmevsimde
  7. Tem
  8. Ağu
  9. Eyl
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Ara

Pullu mürekkep mantarı ilkbaharda ve sonbaharda, yağmurdan sonra çıkar; Türkiye kayıtları en çok mayısta, ayrıca mart, nisan ve kasımdadır.

Tipi Yenmez

Görüldüğü aylar MartNisanMayısHaziranEkimKasım

Rengi KahverengiSarı

Görüldüğü bölgeler İç Anadolu BölgesiEge BölgesiMarmara BölgesiAksarayManisaEdirneMuğlaAnkaraİstanbulBalıkesir

Pullu mürekkep mantarı nerede yetişir?

Yaprak döken ağaçların kütükleri, kökleri ve toprağa gömülü odun üzerinde; park, bahçe, yol kenarı ve ormanda. Onlarca örnek bir arada, sık demetler hâlinde çıkar.

Pullu mürekkep mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 30 kayıt vardır; neredeyse tamamı İstanbul ve Ankara'dan, ayrıca Edirne, Balıkesir, Aksaray, Manisa ve Muğla'dan. Kentteki park ve bahçelerde sık görülür.

Hangi ayda çıkar

  1. Oca2
  2. Şub3
  3. Mar4
  4. Nis4
  5. May12
  6. Haz1
  7. Tem0
  8. Ağu0
  9. Eyl0
  10. Eki0
  11. Kas3
  12. Ara1

Türkiye pullu mürekkep mantarı haritası: bütün iller ve aylar →

7 il, 30 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Pullu mürekkep mantarı için son gözlemler

"Temsilî" kartlarda görsel türün kendi fotoğrafıdır; gözlemin fotoğrafı lisansı nedeniyle burada gösterilemez, kaynağında görülebilir.

Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Pullu mürekkep mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Pullu mürekkep mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Pullu mürekkep mantarı
Kükürt sarısı demet mantarı (Hypholoma fasciculare), genel görünüş Zehirli

Pullu mürekkep mantarı değil

Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare

O da odun üzerinde demet hâlinde çıkar, ama şapkası kükürt sarısıdır, lamelleri yeşilimsi-sarı olur, eti acıdır ve lamelleri mürekkep gibi erimez.

Gri mürekkep mantarı (Coprinopsis atramentaria), genel görünüş Zehirli

Pullu mürekkep mantarı değil

Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria

Daha büyük ve gri-kahverengidir, şapkasında parlak tanecik bulunmaz. Alkolle birlikte yenince ağır zehirlenme yapar.

Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), genel görünüş Yenen tür

Pullu mürekkep mantarı değil

Mürekkep mantarı Coprinus comatus

Çok daha büyüktür, beyaz ve tüylü pullu uzun bir şapkası vardır, kümeler değil tek tek ya da gruplar hâlinde çimenlikte çıkar.

Çöp mantarı (Candolleomyces candolleanus), genel görünüş Yenmez

Pullu mürekkep mantarı değil

Çöp mantarı Candolleomyces candolleanus

Çöp mantarının şapkasında parıltılı pullar yoktur ve lamelleri kararır ama sıvılaşıp erimez.

İçerik notu

Toplandıktan birkaç saat sonra kararıp erimeye başlar; bu yüzden mutfakta saklanamaz.

Genel bilgidir; sağlık beyanı değildir.

Bazı kaynaklar pullu mürekkep mantarının genç örneklerini yenir sayar, ama tür küçük, çabuk bozulan ve odun üzerinde demet hâlinde çıkan zehirli kahverengi mantarlarla kolay karışan bir türdür. Yemeyin. Zehirlenme şüphesinde 114 UZEM'i arayın ve mantardan kalan parçayı saklayın.

Sık sorulanlar

Pullu mürekkep mantarı yenir mi?

Bazı kaynaklar genç örneği yenir sayar, ama küçük, çabuk bozulan ve zehirli kümeli mantarlarla karışan bir türdür. Görüşler ayrıldığı için yenmez olarak gösteriyoruz.

Pullu mürekkep mantarı zehirli mi?

Kendisinin ağır zehirlenme yaptığı bilinmez. Tehlike, odun üzerinde demet hâlinde çıkan zehirli türlerle, örneğin kükürt sarısı demet mantarıyla karıştırılmasıdır.

Şapkasındaki parlak tanecikler nedir?

Gençken şapkayı örten örtünün kalıntılarıdır; mika gibi parladıkları için tür micaceus adını alır. Yağmur ve yaşla birlikte kaybolurlar.

Pullu mürekkep mantarı nerede çıkar?

Yaprak döken ağaçların kütükleri, kökleri ve gömülü odun çevresinde; park, bahçe ve yol kenarında sık görülür.

Ne zaman çıkar?

İlkbaharda ve sonbaharda yağmurdan sonra. Türkiye kayıtları en çok mayıstadır.

Türkiye'de nerede görülür?

Harita verimizdeki 30 kaydın neredeyse tamamı İstanbul ve Ankara'dandır; Edirne, Balıkesir, Aksaray, Manisa ve Muğla'dan da kayıt vardır.

Mürekkep mantarıyla farkı nedir?

Mürekkep mantarı büyük, beyaz ve tüylü pulludur, çimenlikte çıkar. Pullu mürekkep mantarı küçük, bal renkli ve parlak taneciklidir, odun çevresinde kümeler hâlinde çıkar.

Bahçede pullu mürekkep mantarı çıktı, zararlı mı?

Bitkilere zararı yoktur; gömülü kök ve odunu çürüterek beslenir. Çocukların ve evcil hayvanların yememesi için toplayıp atabilirsiniz.

Pullu mürekkep mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde pullu mürekkep mantarı mevsimi: Mar–Haz, Eki–Kas. Pullu mürekkep mantarı ilkbaharda ve sonbaharda, yağmurdan sonra çıkar; Türkiye kayıtları en çok mayısta, ayrıca mart, nisan ve kasımdadır.

Pullu mürekkep mantarı nerede yetişir?

Yaprak döken ağaçların kütükleri, kökleri ve toprağa gömülü odun üzerinde; park, bahçe, yol kenarı ve ormanda. Onlarca örnek bir arada, sık demetler hâlinde çıkar.

Pullu mürekkep mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 30 kayıt vardır; neredeyse tamamı İstanbul ve Ankara'dan, ayrıca Edirne, Balıkesir, Aksaray, Manisa ve Muğla'dan. Kentteki park ve bahçelerde sık görülür.

Pullu mürekkep mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Pullu mürekkep mantarı şu türlerle karıştırılabilir: kükürt sarısı demet mantarı (Hypholoma fasciculare, zehirli), coprinopsis atramentaria (Coprinopsis atramentaria, zehirli), mürekkep mantarı (Coprinus comatus, yenen tür) ve çöp mantarı (Candolleomyces candolleanus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Wright ve Woof (2024), Wellcome Open Research: Coprinellus micaceus genom dizisi pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Adanacıoğlu ve ark. (2014), ANADOLU (Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü): Türkiye makromantar genetik kaynakları I. Ege Bölgesi dergipark.org.tr
  3. Wikipedia (EN): Coprinellus micaceus en.wikipedia.org
Tüm kaynaklar (6)
  1. First Nature: Coprinellus micaceus first-nature.com
  2. iNaturalist: Coprinellus micaceus (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
  3. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Fotoğraf kaynakları (12)