Gri mürekkep mantarı

Önerimiz yememektir. Koprin taşır ve yemekten önce, sırasında ya da günler sonra alınan alkolle ağır tepki yapar; ayrıca başka mürekkep mantarlarıyla karışır.

İçerdiği koprin, vücutta alkolün yıkımında görev alan bir enzimi (aldehit dehidrogenaz) baskılar. Alkol alınınca asetaldehit birikir; kızarma, çarpıntı, bulantı ve kusma bundan kaynaklanır.

Kaynaklar etkinin yemekten sonra birkaç gün sürebildiğini, en riskli dönemin ilk iki üç gün olduğunu bildirir. Belirtiler alkolden kısa süre sonra başlar.

Mürekkep mantarı (Coprinus comatus) beyaz, uzun ve tüylü pulludur, sapında halka vardır. Gri mürekkep mantarı gri-kahverengi, daha kısa ve pürüzsüzdür, kümeler hâlinde çıkar ve halkası yoktur.

Çimenlik, park, bahçe ve yol kenarlarında, çoğunlukla gömülü odun ya da kök üzerinde kümeler hâlinde.

İlkbaharda ve sonbaharda yağmurdan sonra; Türkiye kayıtlarımızın çoğu ekim ve kasımdadır.

Harita verimizde İstanbul, Samsun, Antalya, Osmaniye ve Kırklareli'nden 10 kayıt vardır.

Kaynaklar, olgun şapkanın eriyerek oluşturduğu siyah sıvının geçmişte mürekkep olarak kullanıldığını yazar; türün adı da buradan gelir.

Evet, gri mürekkep mantarı zehirlidir ve yenmez. Gri mürekkep mantarı koprin adlı bir madde taşır. Mantarla birlikte ya da yedikten sonraki birkaç gün içinde alkol alınırsa yüz ve boyunda kızarma, çarpıntı, bulantı, kusma ve tansiyon düşmesi görülür. Tepki alkol alındıkça tekrarlayabilir. Bu türü yemeyin. Zehirlenme şüphesinde 114 UZEM'i arayın ve mantardan kalan parçayı saklayın.

Takvimimizde gri mürekkep mantarı mevsimi: Mar–May, Eki–Oca. Gri mürekkep mantarı ilkbaharda ve sonbaharda yağmurdan sonra çıkar. Türkiye kayıtlarımızın çoğu ekim–kasım aylarındadır; ocak, mart ve mayısta da kayıt vardır.

Çimenlik, park, bahçe, yol kenarı ve orman kenarlarında; gömülü odun, kesilmiş ağaç kökleri ve zengin toprak üzerinde. Çürükçüldür ve genellikle sık kümeler hâlinde çıkar.

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 10 kayıt vardır: İstanbul 6, Samsun, Antalya, Osmaniye ve Kırklareli birer. Tür, Türkiye Coprinopsis listesinde de yer alır (Kaya ve ark., 2010, Turkish Journal of Botany).

Gri mürekkep mantarı şu türlerle karıştırılabilir: mürekkep mantarı (Coprinus comatus, yenen tür), saksağan mantarı (Coprinopsis picacea, yenmez) ve pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.