İçeriğe geç
Mantar keşfet
Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), genel görünüş
Agnes Monkelbaan · CC BY-SA 4.0
Yenen tür

Mürekkep mantarı

Coprinus comatus · Agaricaceae

Çimenlik, yol kenarı ve park gibi açık alanlarda çıkan, beyaz, tüylü pullarla kaplı uzun yumurta biçimli şapkalı bir mantar.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü7 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaAgaricaceae
MevsimNis–May, Eyl–Ara
Spor iziSiyah
Şapka çapı5–15 cm
Sap boyu10–30 cm
Türkiye kaydı152 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenen tür

Çimenlik, yol kenarı ve park gibi açık alanlarda çıkan, beyaz, tüylü pullarla kaplı uzun yumurta biçimli şapkalı bir mantar. Olgunlaştıkça şapka kenardan başlayarak kendini eritir ve siyah mürekkebe benzer bir sıvıya dönüşür. Genç ve lamelleri beyazken yenen bir tür olarak bilinir.

Diğer adları: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen Eski / eş adları: söbelen

Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), genel görünüş

Nasıl tanınır?

Mürekkep mantarı parça parça

Volva yok Spor izi: Siyah Hafif, hoş mantar kokusu.

Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), şapka, üstten görünüş
Şapka5–15 cm yüksekliğinde, önce silindir ya da yumurta biçimli, sonra çan; beyaz, üstte krem-kahve tepe, kalkık tüylü pullar.
Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), şapka altındaki lameller, alttan görünüş
LamellerÇok sık, önce beyaz, sonra pembe, en son siyah ve sıvılaşan lameller.
Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), sap ve sap dibi
Sap10–30 cm, beyaz, düz, içi boş; kolayca şapkadan ayrılır.
Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), genel görünüş
HalkaSapın alt kısmında ince, hareketli bir halka; çoğu zaman düşer.

Ne zaman, nerede

Nis–May, Eyl–Ara

  1. Oca
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nismevsimde
  5. Maymevsimde
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağu
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Mürekkep mantarı ilkbaharda ve sonbaharda yağmurdan sonra çıkar; Türkiye GBIF kayıtları nisan–mayıs ve ekim–aralık arasında iki tepe yapar.

Tipi Yenen

Bu ay toplanır NisanMayısEylülEkimKasımAralık

Rengi Beyaz

Görüldüğü bölgeler Güneydoğu Anadolu BölgesiDoğu Anadolu BölgesiKaradeniz Bölgesiİç Anadolu BölgesiAkdeniz BölgesiEge BölgesiMarmara BölgesiAntalyaİzmirAnkaraKocaeliBoluİstanbulKırklareli

Mürekkep mantarı nerede yetişir?

Mürekkep mantarı çimenlik, tarla kenarı, yol kenarı ve kazı yapılmış toprak gibi azotça zengin, açık alanlarda topluluklar hâlinde yetişir; ağaca bağlı değildir.

Mürekkep mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Mürekkep mantarı Türkiye'de geniş yayılışlıdır: GBIF kayıtları İstanbul ve Ankara'da yoğunlaşır, İzmir, Kırklareli, Bolu ve Antalya'dan Iğdır ve Tunceli'ye kadar 30'dan fazla ilde kaydı vardır.

Diğer iller: Samsun (2), Adıyaman (2), Muğla (2), Aksaray (1), Gaziantep (1), Elazığ (1), Mersin (1), Kırıkkale (1), Bursa (1), Eskişehir (1), Tunceli (1), Uşak (1), Balıkesir (1), Kütahya (1), Gümüşhane (1), Konya (1), Iğdır (1), Manisa (1), Trabzon (1), Sinop (1), Afyonkarahisar (1), Nevşehir (1), Osmaniye (1)

Hangi ayda çıkar

  1. Oca5
  2. Şub1
  3. Mar1
  4. Nis18
  5. May32
  6. Haz4
  7. Tem1
  8. Ağu0
  9. Eyl5
  10. Eki36
  11. Kas27
  12. Ara22

Türkiye mürekkep mantarı haritası: bütün iller ve aylar →

35 il, 152 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Mürekkep mantarı için son gözlemler

Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Mürekkep mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Mürekkep mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Mürekkep mantarı
Gri mürekkep mantarı (Coprinopsis atramentaria), genel görünüş Zehirli

Mürekkep mantarı değil

Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria

Şapkası gri-kahve ve pürüzsüzdür, tüylü pullar taşımaz. Koprin içerir: alkolle birlikte (yemekten günler sonrasına kadar) çarpıntı, kızarma ve bulantı yapar.

Ak ölüm meleği mantarı (Amanita virosa), genel görünüş Ölümcül

Mürekkep mantarı değil

Ak ölüm meleği Amanita virosa

Bembeyazdır ama ormanda çıkar, lamelleri beyaz kalır ve sıvılaşmaz, sap dibinde torba (volva) vardır. Ölümcüldür.

Şemsiye mantarı (Macrolepiota procera), genel görünüş Yenen tür

Mürekkep mantarı değil

Şemsiye mantarı Macrolepiota procera

Genç kapalı şemsiye mantarı yumurta biçimli görünebilir; ama şapkası kahverengi pulludur, sapı yılan derisi desenlidir ve sıvılaşmaz.

Saksağan mantarı (Coprinopsis picacea), şapka, üstten görünüş Yenmez

Mürekkep mantarı değil

Saksağan mantarı Coprinopsis picacea

O da mürekkebe dönen bir mantardır, ama şapkası koyu kahverengi-siyah zemin üzerinde beyaz yamalıdır, halkası yoktur ve kayın ormanında çıkar.

Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), genel görünüş Yenmez

Mürekkep mantarı değil

Pullu mürekkep mantarı Coprinellus micaceus

Çok daha küçüktür, bal renkli şapkası parlak taneciklidir ve kütük çevresinde sık kümeler hâlinde çıkar.

Mürekkep mantarı tüketim önerileri

Önce güvenlik. Yalnız şapkası kapalı ve lamelleri tamamen beyaz olan genç mantarlar toplanır, aynı gün pişirilir; pembeleşmiş ya da kararmış olanlar atılır. Gri mürekkep mantarıyla karıştırılmaması için alkolle birlikte hiç tüketilmemesi en güvenlisidir. Trafiğin yoğun olduğu yol kenarlarından toplanmaz.

Nasıl hazırlanır?

Yalnız şapkası kapalı, lamelleri bembeyaz genç mantarlar kullanılır; kararan yerler çabuk acılaşır. Toplandığı gün pişirilir.

Nasıl pişirilir?

Tadı hafiftir, pişerken bol su salar; bu yüzden en çok çorbada kullanılır.

Nelerle uyumlu?

  • tereyağı
  • soğan
  • sarımsak
  • un
  • süt
  • tavuk suyu

Kaynak: Wikipedia · uygulama ayrıntıları tariflerimizden.

Tarif

Mürekkep mantarı çorbası, mürekkep mantarı (Coprinus comatus) ile Çorbalar Mürekkep mantarı çorbası Taze soğan ve tereyağıyla pişen genç mürekkep mantarından ince, sütlü bir çorba; toplandığı gün 25 dakikada hazır. 35 dk Mürekkep mantarı

Mürekkep mantarı nasıl saklanır?

Taze · buzdolabı3–7 günTaze mürekkep mantarı yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayMürekkep mantarı çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş mürekkep mantarı hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

Yetiştir, satın al

Mürekkep mantarı fiyat listesi

Mürekkep mantarı fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze mürekkep mantarıSipariş üzerine · sor—
Kurutulmuş mürekkep mantarıSipariş üzerine · sor—

Mürekkep mantarı ürünlerimizi küçük partilerle, sipariş üzerine hazırlıyoruz; fiyat ve teslim tarihini talebine göre e-postayla bildiririz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Mantar yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Mürekkep mantarı yenir mi?

Genç, şapkası kapalı ve lamelleri bembeyazken yenen bir tür olarak bilinir. Toplandıktan sonra birkaç saat içinde kendini eritmeye başladığı için aynı gün pişirilir. Uzman tanımadan yenmez.

Mürekkep mantarı neden kararır?

Mantar sporlarını yaymak için şapkasını kenardan başlayarak kendini sindirir (otoliz) ve siyah, mürekkebe benzer bir sıvıya dönüştürür. Eskiden bu sıvı gerçekten mürekkep olarak kullanılmıştır.

Mürekkep mantarı alkolle zehirler mi?

Alkolle tepki veren koprin maddesi asıl olarak gri mürekkep mantarında (Coprinopsis atramentaria) bulunur. İki tür karıştırılabildiği için mürekkep mantarı yenen öğünde ve sonraki günlerde alkol alınmaması en güvenlisidir.

Mürekkep mantarı Türkiye'de nerede yetişir?

Çimenlik, park, yol ve tarla kenarlarında, ülkenin hemen her yerinde. GBIF kayıtları İstanbul ve Ankara'da yoğunlaşır, 30'dan fazla ilde kaydı vardır.

Mürekkep mantarı ne zaman çıkar?

İlkbaharda (nisan–mayıs) ve sonbaharda (ekim–aralık), yağmurdan sonraki günlerde.

Mürekkep mantarı ak ölüm meleğiyle karışır mı?

Genç ve beyaz olduğunda karıştırılabilir. Ak ölüm meleği ormanda çıkar, sapında torba (volva) vardır ve lamelleri hiç kararmaz; mürekkep mantarının lamelleri pembeleşip kararır ve volvası yoktur.

Söbelen mantarı nedir?

Söbelen, Bolu ve çevresinde mürekkep mantarı (Coprinus comatus) için kullanılan yerel addır; bahar sonundan sonbahara çayırlarda çıkar (Karancı ve Çetin, 2025). Yalnız gençken, şapkası kapalı ve lamelleri beyazken yenir; alkolle zehirleyen Coprinopsis atramentaria ile karıştırılmamalıdır. Uzman tanımadan yenmez.

Mürekkep mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde mürekkep mantarı mevsimi: Nis–May, Eyl–Ara. Mürekkep mantarı ilkbaharda ve sonbaharda yağmurdan sonra çıkar; Türkiye GBIF kayıtları nisan–mayıs ve ekim–aralık arasında iki tepe yapar.

Mürekkep mantarı nerede yetişir?

Mürekkep mantarı çimenlik, tarla kenarı, yol kenarı ve kazı yapılmış toprak gibi azotça zengin, açık alanlarda topluluklar hâlinde yetişir; ağaca bağlı değildir.

Mürekkep mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Mürekkep mantarı Türkiye'de geniş yayılışlıdır: GBIF kayıtları İstanbul ve Ankara'da yoğunlaşır, İzmir, Kırklareli, Bolu ve Antalya'dan Iğdır ve Tunceli'ye kadar 30'dan fazla ilde kaydı vardır.

Mürekkep mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Mürekkep mantarı şu türlerle karıştırılabilir: gri mürekkep mantarı (Coprinopsis atramentaria, zehirli), ak ölüm meleği (Amanita virosa, ölümcül), şemsiye mantarı (Macrolepiota procera, yenen tür), saksağan mantarı (Coprinopsis picacea, yenmez) ve pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Nowakowski ve ark. (2020), Phytotherapy Research: Coprinus comatus işlevsel özellikleri ve olası riskleri pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Karancı, A. ve Çetin, K. (2025). Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki Yenilebilir Yabani Mantarların Etnomikolojik ve Gastronomik Değerlerinin İncelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 13(1): 485–514 jotags.net
  3. Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
Tüm kaynaklar (7)
  1. First Nature: Coprinus comatus first-nature.com
  2. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
  3. iNaturalist: Türkiye gözlemleri inaturalist.org
  4. Wikipedia (EN): Coprinopsis atramentaria en.wikipedia.org
Fotoğraf kaynakları (16)