İçeriğe geç
Mantar keşfet
Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), genel görünüş
Agnes Monkelbaan · CC BY-SA 4.0
Yenen tür

Mıhbaşı mantarı

Marasmius oreades · Marasmiaceae

Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), çayır ve çimenlikte çoğu zaman halka (peri halkası) oluşturarak çıkan, açık kahverengi-krem şapkalı, seyrek lamelli ve sert, esnek saplı küçük bir mantardır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğü10 kaynakla kontrol edildiDüzeltme bildir

FamilyaMarasmiaceae
MevsimNis–May, Eyl–Ara
Spor iziBeyaz ile soluk krem arası
Şapka çapı2–5 cm
Sap boyu4–10 cm
Türkiye kaydı12 gözlem
YetiştirmeYalnız doğada
DurumYenen tür

Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), çayır ve çimenlikte çoğu zaman halka (peri halkası) oluşturarak çıkan, açık kahverengi-krem şapkalı, seyrek lamelli ve sert, esnek saplı küçük bir mantardır. Kaynaklarda iyi bir yenen tür olarak geçer; ancak aynı çimenlerde çıkan zehirli beyaz huni mantarlarıyla (Clitocybe rivulosa, C. dealbata) karıştırılabilir.

Diğer adları: mıh başı mantarı, mıh tepesi, mıhlıca, mıhcık, cincile Eski / eş adları: Agaricus oreades

Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), genel görünüş

Mıhbaşı mantarının yerel adları

Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades) yörelere göre mıh tepesi, mıhlıca ve mıhcık adlarıyla satılır ve anılır; Kastamonu'da cincile adıyla bilindiği de aktarılır. Ad, şapkanın ortasındaki çivi başına (mıh) benzeyen tümsekten gelir.

Bu adların hepsi aynı türü anlatır. Ancak çayırda mıhbaşıyla aynı yerde çıkan beyaz, küçük huni mantarları (Clitocybe rivulosa, C. dealbata) ölümcül olabilecek muskarin zehirlenmesi yapar; adla değil tek tek her mantarın özelliğiyle karar verilir.

Toplama, kurutma ve pişirme

Mıhbaşının sapı sert ve liflidir, bu yüzden yalnız şapkaları kullanılır. İnce etli olduğu için kolay kurur ve kuruyken saklanabilir; ıslatılınca yeniden yumuşar. Tereyağında sote, yumurtalı mıhbaşı, çorba ve soslar en sık yapılan kullanımlardır.

Toplarken her mantarda üç işarete bakın: seyrek ve kalın lameller, ortası tümsekli açık kahve şapka ve kopmadan bükülebilen esnek sap. Bu üçü birlikte değilse o mantarı ayırın.

Nasıl tanınır?

Mıhbaşı mantarı parça parça

Halka ve volva yok Spor izi: Beyaz ile soluk krem arası Hoş, hafif bademimsi ya da taze kesilmiş ot kokusu.

Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), şapka, üstten görünüş
Şapka2–5 cm; önce çan biçimli, sonra yayvanlaşır ve ortasında belirgin bir tümsek kalır. Islakken kızılımsı kahverengi, kuruyunca krem-deve tüyü; kenarı ıslakken hafif çizgili.
Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), şapka altındaki lameller, alttan görünüş
LamellerLameller seyrek, kalın ve beyaz-kremdir; sapa ya serbesttir ya da çok az değer. Lamellerin arasında kısa ara lameller bulunur.
Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), sap ve sap dibi
Sap4–10 cm, ince, krem renkli, sert ve esnek; bükünce kırılmaz, burulur. Halka yoktur.

Ne zaman, nerede

Nis–May, Eyl–Ara

  1. Oca
  2. Şub
  3. Mar
  4. Nismevsimde
  5. Maymevsimde
  6. Haz
  7. Tem
  8. Ağu
  9. Eylmevsimde
  10. Ekimevsimde
  11. Kasmevsimde
  12. Aramevsimde

Mıhbaşı mantarı yağmurdan sonra çayırda çıkar; kayıtlarımız ekim, kasım ve aralıkta yoğunlaşır, ilkbaharda ve eylülde de tek tük görülür.

Tipi Yenen

Bu ay toplanır NisanMayısEylülEkimKasımAralık

Rengi Kahverengi

Görüldüğü bölgeler Karadeniz Bölgesiİç Anadolu BölgesiEge BölgesiMarmara BölgesiManisaTrabzonGiresunAnkaraBoluİstanbulKırklareli

Mıhbaşı mantarı nerede yetişir?

Çayır, mera, çimenlik, park ve yol kenarı otlarında; ağaçla ortaklık kurmaz. Genellikle halka ya da yay biçiminde, kalabalık gruplar hâlinde çıkar ve çimde koyu yeşil bir halka bırakabilir.

Mıhbaşı mantarı Türkiye'de nerede bulunur?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 12 kayıt vardır: İstanbul, Bolu, Manisa, Giresun, Kırklareli, Ankara ve Trabzon. Tür çayırlarda yaygın olduğu hâlde az kaydedilmiştir.

Hangi ayda çıkar

  1. Oca0
  2. Şub0
  3. Mar0
  4. Nis1
  5. May1
  6. Haz0
  7. Tem0
  8. Ağu0
  9. Eyl1
  10. Eki3
  11. Kas3
  12. Ara3

7 il, 12 gözlem (GBIF, iNaturalist); ay dağılımı gözlem tarihlerinden. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Mıhbaşı mantarı için son gözlemler

"Temsilî" kartlarda görsel türün kendi fotoğrafıdır; gözlemin fotoğrafı lisansı nedeniyle burada gösterilemez, kaynağında görülebilir.

Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), doğal ortamında
Doğal ortamında

Karıştırılabilir

Neyle karıştırılabilir?

Mıhbaşı mantarı aşağıdaki türlerle karıştırılabilir. Her kartta benzer türün fotoğrafı ve Mıhbaşı mantarı ile arasındaki ayırt edici fark var.

Mıhbaşı mantarı (Marasmius oreades), genel görünüş
Bu sayfadaki tür Mıhbaşı mantarı
Zehirli huni mantarı (Clitocybe rivulosa) Zehirli

Mıhbaşı mantarı değil

Zehirli huni mantarı Clitocybe rivulosa

Aynı çimenlerde, hatta aynı halkada çıkabilir. Şapkası beyazımsı, unlu görünümlüdür ve ortası tümsek değil çukurdur; lamelleri sık dizilir ve sapa doğru iner. Muskarin içerir ve ağır zehirlenme yapar.

Beyaz huni mantarı (Clitocybe dealbata) Zehirli

Mıhbaşı mantarı değil

Beyaz huni mantarı Clitocybe dealbata

Küçük, beyaz, unlu şapkalı bir çayır mantarıdır; lamelleri sık ve sapa inen yapıdadır, sapı mıhbaşınınki gibi sert ve esnek değildir. Muskarin içerir.

Ölümcül lifli şapka mantarı (Inosperma erubescens), genel görünüş Ölümcül

Mıhbaşı mantarı değil

Ölümcül lifli şapka Inosperma erubescens

Şapkası konik ve liflidir, yaşlanınca ve ezilince kızarır; lamelleri seyrek değil sıktır ve kahverengiye döner, spor izi kahverengidir. Genellikle ağaç altında çıkar.

Çöp mantarı (Candolleomyces candolleanus), genel görünüş Yenmez

Mıhbaşı mantarı değil

Çöp mantarı Candolleomyces candolleanus

Çöp mantarının sapı bükülünce kolayca kırılır, lamelleri sık ve kahverengileşir, spor izi koyu mor-kahverengidir.

Mıhbaşı mantarı tüketim önerileri

Önce güvenlik. Mıhbaşı mantarı yenen bir türdür, ama aynı çimenlerde çıkan beyaz huni mantarları (Clitocybe rivulosa, C. dealbata) muskarin zehirlenmesine yol açar. Her mantarı tek tek kontrol edin: seyrek lamel, tümsekli şapka ve burulan esnek sap birlikte olmalıdır. Emin olmadığınız mantarı yemeyin; zehirlenme şüphesinde 114 UZEM'i arayın ve mantardan kalan parçayı saklayın.

Nasıl hazırlanır?

Sapları sert ve liflidir, kesilir; yalnız şapkalar kullanılır. Geleneksel olarak dizilip kurutulur, ıslatılınca yeniden yumuşar.

Nasıl pişirilir?

Tereyağında sote edilir, yumurtayla pişirilir, çorba, yahni ve soslarda kullanılır.

Kaynak: Wikipedia.

Mıhbaşı mantarı nasıl saklanır?

Taze · buzdolabı3–7 günTaze mıhbaşı mantarı yıkanmadan, kâğıt torbada buzdolabında saklanır; narin türler kısa uçtadır. Kaynak
DondurulmuşBirkaç ayMıhbaşı mantarı çiğ değil, önce sote edilip soğutularak dondurulur. Kaynak
KurutulmuşBirkaç ay – 1 yılKurutulmuş mıhbaşı mantarı hava geçirmez kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır. Kaynak

Mantar nasıl saklanır? Rehberin tamamı →

İçerik notu

Yalnız şapkaları kullanılır, sert saplar atılır. Tatlımsı, fındıksı bir lezzeti vardır; kurutulunca iyi saklanır ve çorba, sos ve omlette kullanılır. Yabani mantar mutlaka pişirilerek yenir.

Genel bilgidir; sağlık beyanı değildir.

Yetiştir, satın al

Mıhbaşı mantarı fiyat listesi

Mıhbaşı mantarı fiyat listesi
ÜrünBizPiyasa (kaynaklı, tarihli)
Taze mıhbaşı mantarıSipariş üzerine · sor—
Kurutulmuş mıhbaşı mantarıSipariş üzerine · sor—

Mıhbaşı mantarı ürünlerimizi küçük partilerle, sipariş üzerine hazırlıyoruz; fiyat ve teslim tarihini talebine göre e-postayla bildiririz. Piyasa sütunu başka satıcıların sayfasında belirtilen tarihte görülen fiyatlardır; bizim fiyatımız değildir ve değişmiş olabilir.

Mantar yetiştirme kitleri →

Sık sorulanlar

Mıhbaşı mantarı yenir mi?

Evet, kaynaklarda iyi bir yenen tür olarak geçer; yalnız şapkaları pişirilerek yenir. Asıl risk, aynı çimende çıkan zehirli beyaz huni mantarlarıyla karıştırmaktır.

Mıhbaşı mantarı zehirli mi?

Kendisi zehirli değildir. Zehirlenmeler, toplanan mıhbaşılar arasına karışan Clitocybe rivulosa ve C. dealbata gibi muskarinli türlerden olur.

Mıhbaşı mantarı nasıl tanınır?

Seyrek ve kalın lameller, ortası tümsekli açık kahverengi şapka, bükünce kırılmayıp burulan sert sap, beyaz spor izi ve çimde halka biçiminde çıkış birlikte aranır.

Mıhbaşı mantarı ne zaman çıkar?

Türkiye kayıtlarımız en çok ekim, kasım ve aralıktadır; ilkbaharda ve eylülde yağmurdan sonra da görülür.

Mıhbaşı mantarı nerede yetişir?

Çayır, mera, park ve bahçe çimlerinde, ağaç gerektirmeden çıkar. Harita verimizde İstanbul, Bolu, Manisa, Giresun, Kırklareli, Ankara ve Trabzon'dan kayıt vardır.

Mıhbaşı mantarı nasıl pişirilir?

Sert saplar ayrılır, şapkalar tereyağında sotelenir ya da çorba, sos ve omlete katılır. Kurutulup saklanabilir; suda bekletince yeniden yumuşar.

Mıhbaşı mantarının fiyatı ne kadar?

Mıhbaşı mantarı mevsiminde bazı çevrimiçi satıcılarda mıh tepesi adıyla taze satılır, ama sürekli bulunmaz ve fiyatı değişkendir. Güncel fiyat vermiyoruz.

Peri halkası nedir?

Mantarın toprak altındaki miselinin her yıl dışa doğru genişlemesiyle oluşan, mantarların ve koyu yeşil çimin halka biçiminde dizildiği izdir. Mıhbaşı mantarı en bilinen halka yapan türdür.

Marasmius oreades'in Türkçe adı nedir?

iNaturalist'teki Türkçe adı mıhbaşı mantarıdır.

Mıhlıca mantarı yenir mi?

Mıhlıca mantarı mıhbaşının (Marasmius oreades) yerel adıdır ve yenen bir türdür; aynı çimende çıkan zehirli beyaz huni mantarlarıyla karıştırılmamalıdır.

Cincile mantarı ne zaman çıkar?

Cincile mantarı, yani mıhbaşı, ilkbahardan sonbahar sonuna kadar yağmurlardan sonra çayır ve meralarda çıkar; Türkiye kayıtlarımız en çok ekim–aralıktadır.

Mıhbaşı mantarı kurutulur mu?

Mıhbaşı mantarı ince etli olduğu için kolay kurur ve kuru saklanır; kullanmadan önce ıslatılınca yeniden yumuşar.

Mıhbaşı mantarı hangi aylarda çıkar?

Takvimimizde mıhbaşı mantarı mevsimi: Nis–May, Eyl–Ara. Mıhbaşı mantarı yağmurdan sonra çayırda çıkar; kayıtlarımız ekim, kasım ve aralıkta yoğunlaşır, ilkbaharda ve eylülde de tek tük görülür.

Mıhbaşı mantarı Türkiye'de nerede görülür?

Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 12 kayıt vardır: İstanbul, Bolu, Manisa, Giresun, Kırklareli, Ankara ve Trabzon. Tür çayırlarda yaygın olduğu hâlde az kaydedilmiştir.

Mıhbaşı mantarı hangi mantarlarla karıştırılır?

Mıhbaşı mantarı şu türlerle karıştırılabilir: zehirli huni mantarı (Clitocybe rivulosa, zehirli), beyaz huni mantarı (Clitocybe dealbata, zehirli), ölümcül lifli şapka (Inosperma erubescens, ölümcül) ve çöp mantarı (Candolleomyces candolleanus, yenmez). Farklar bu sayfada karşılaştırılır.

Benzer türler

Bütün türler → · Fotoğrafla tanı →

Kaynaklar

  1. Hiltunen ve ark. (2021), Genome Biology and Evolution: Marasmius oreades genomu pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Adanacıoğlu ve ark. (2014), ANADOLU (Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü): Türkiye makromantar genetik kaynakları I. Ege Bölgesi dergipark.org.tr
  3. Wikipedia (EN): Marasmius oreades en.wikipedia.org
Tüm kaynaklar (10)
  1. First Nature: Marasmius oreades first-nature.com
  2. Wikipedia (EN): Clitocybe rivulosa en.wikipedia.org
  3. iNaturalist: Marasmius oreades (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
  4. GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
  5. Saklı Orman: Taze Mıh Tepesi Mantarı (Marasmius oreades; mıhbaşı, mıhlıca, mıhcık adları) sakliorman.com
  6. Ekşi Sözlük: mıhbaşı mantarı (Kastamonu'da cincile adı) eksisozluk.com
  7. Mantarlı Yaşam: Mıhbaşı Mantarı (Marasmius oreades) mantarliyasam.com
Fotoğraf kaynakları (10)