Renge göre mantarlar · 29 tür

Beyaz mantarlar

Beyaz mantar denince çoğunlukla marketteki kültür mantarı (Agaricus bisporus) kastedilir. Doğada ise bembeyaz ak ölüm meleği (Amanita virosa) ölümcüldür; beyaz renk tek başına güvenli olduğunu göstermez.

Kültür mantarı en çok yetiştirilen ve yenen mantardır; beyaz hâli markette "beyaz mantar" adıyla satılır. Yabani formu soluk gri-kahve ve yassı pulludur. Doğada beyaz şapkalı yenen bir tür de çayır mantarıdır (Agaricus campestris): beyaz, bazen ince pullu, önce yarım küre sonra düz şapkalı.

Aslan yelesi (Hericium erinaceus) şapkasız, düzensiz yuvarlak beyaz bir topaktır. İstiridye mantarı beyazdan griye ve kahveye uzanan, yelpaze biçimli bir türdür.

Beyaz renk aynı zamanda en tehlikeli mantarların da rengidir. Ak ölüm meleği bembeyazdır, kurşuni pembe lamelli fildişi beyazından açık gri-kahveye uzanır, ölümcül lifli şapka beyaz tonlarda da görülebilir. Renk tek başına yenebilirlik göstergesi değildir: aynı renkte hem yenen hem ölümcül türler vardır.

Beyaz mantarlar: yenir mi, zehirli mi, ne zaman çıkar?

Mantar	Durum	Mevsim
Amanita citrinaAmanita citrina	Yenmez	Ağu–Ara
Aslan yelesiHericium erinaceus	Yenen tür	Ağu–Kas
At mantarıAgaricus arvensis	Yenen tür	May–Haz, Eyl–Ara
Beyaz semer mantarıHelvella crispa	Yenmez	Eki–Oca
Büyük huni şapkaInfundibulicybe geotropa	Yenen tür	Eyl–Oca
Çayır mantarıAgaricus campestris	Yenen tür	Haz–Eki
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanus	Yenmez	Eyl–Tem
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalus	Yenmez	Eki–Şub
EnokiFlammulina filiformis	Yenen tür
İstiridye mantarıPleurotus ostreatus	Yenen tür	Eki–Mar
Karnabahar mantarıSparassis crispa	Yenen tür	Ağu–Kas
Kavak mantarıCyclocybe cylindracea	Yenen tür	Mar–May, Eyl–Ara
Kızaran şemsiye mantarıChlorophyllum rhacodes	Yenmez	Eyl–Ara
Kurşuni pembe lamelliEntoloma sinuatum	Zehirli	Ağu–Ara
Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria	Zehirli	Mar–Haz
Kültür mantarıAgaricus bisporus	Yenen tür
Mürekkep mantarıCoprinus comatus	Yenen tür	Nis–May, Eyl–Ara
Pis kokulu boynuz mantarıPhallus impudicus	Yenmez	May–Kas
Porselen mantarıOudemansiella mucida	Yenmez	Haz, Eyl–Kas
Puf mantarıLycoperdon perlatum	Yenen tür	Ağu–Oca
Saksağan mantarıCoprinopsis picacea	Yenmez	Eki–Oca
Sararan çayır mantarıAgaricus xanthodermus	Zehirli	May, Eki–Kas
Sedir mantarıTricholoma anatolicum	Yenen tür	Eyl–Kas
Şemsiye mantarıMacrolepiota procera	Yenen tür	Tem–Kas
Şeytan mantarıRubroboletus satanas	Zehirli	Tem–Eki
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune	Yenmez	Eki–May
Yalancı çayır mantarıLeucocoprinus leucothites	Yenmez	Eki–Ara
Ak ölüm meleğiAmanita virosa	Ölümcül zehirli	Ağu–Kas
Ölümcül lifli şapkaInosperma erubescens	Ölümcül zehirli	Nis–Tem

Durum sütunu rehber içindir, yeme kararı için yeterli değildir. Yabani mantarı uzmana yüz yüze göstermeden yemeyin. Yenen mantarlar · Zehirli mantarlar

Aynı renkteki zehirli benzerler

Ak ölüm meleği ölümcüldür ve kültür mantarı ile çayır mantarıyla karıştırılır. Ölüm mantarının (Amanita phalloides) nadir beyaz formu da aynı risktedir. Amanita'larda lameller beyaz kalır, sapta halka ve dipte kese (volva) bulunur; kültür ve çayır mantarlarında lameller yaşla koyulaşır.

Kurşuni pembe lamelli (Entoloma sinuatum) zehirlidir ve kültür mantarıyla karıştırılan türler arasındadır. Sapın dibini toprağı kazarak görmeden beyaz bir yabani mantar asla değerlendirilmez.

Zehirlenme şüphesinde beklemeden 112'yi ya da Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayın; mümkünse mantardan bir parçayı saklayın.

Ak ölüm meleği Amanita virosa Ölümcül zehirli
Kurşuni pembe lamelli Entoloma sinuatum Zehirli
Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli
Ölümcül lifli şapka Inosperma erubescens Ölümcül zehirli
Sararan çayır mantarı Agaricus xanthodermus Zehirli
Şeytan mantarı Rubroboletus satanas Zehirli

Beyaz mantar hangi mantar?

Gündelik dilde beyaz mantar, kültür mantarının beyaz hâlidir. Doğada ise beyaz şapkalı pek çok tür vardır: yenen çayır mantarı, aslan yelesi ve istiridye mantarı ile ölümcül ak ölüm meleği aynı renk grubundadır.

Ayırt ettiren özellikler

Beyaz mantarda üç yere bakılır: lamel rengi, sapın halkası ve sapın dibi. Beyaz kalan lameller, sapta halka ve dipte kese birlikte görülüyorsa ölümcül Amanita olasılığı vardır. Bu kontrol bir ipucudur; uzman kesin tanımadan yabani mantar yenmez.

Marketteki beyaz mantar güvenli mi?

Denetimli üretimden gelen kültür mantarı doğadan toplanan beyaz mantarlarla aynı risk grubunda değildir. Risk, doğada "kültür mantarına benziyor" diye toplanan beyaz mantarlardadır.

Sık sorulan sorular

Beyaz mantar hangi mantar?

Beyaz mantar çoğunlukla kültür mantarının (Agaricus bisporus) beyaz hâlidir. Doğada çayır mantarı, aslan yelesi ve istiridye mantarı da beyazdır; ak ölüm meleği gibi ölümcül beyaz türler de vardır.

Beyaz mantar yenir mi?

Marketteki kültür mantarı yenir. Doğadaki beyaz mantarlar ise uzman kesin tanımadan yenmez, çünkü en ölümcül türlerden ak ölüm meleği de bembeyazdır.

Ak ölüm meleği kültür mantarından nasıl ayırt edilir?

Ak ölüm meleğinin lamelleri beyaz kalır, sapında halka, dibinde kese bulunur. Kültür mantarının lamelleri yaşla koyulaşır. Bu farklar ipucudur, kesin tanı uzmana aittir.

Beyaz top gibi mantar nedir?

Şapkasız, düzensiz yuvarlak beyaz topak gibi görünen tür aslan yelesi (Hericium erinaceus) olabilir. Benzer görünen başka türler de olduğu için kesin tanı gerekir.

Çayır mantarı ile kültür mantarı aynı mı?

Hayır, ikisi aynı cinsten (Agaricus) farklı türlerdir. Çayır mantarı doğada çayırlarda çıkar, kültür mantarı çoğunlukla üretilir.

Beyaz yabani mantar yedim, ne yapmalıyım?

Zehirlenme şüphesinde beklemeden 112'yi ya da Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayın; mümkünse mantardan bir parçayı saklayın. Ölümcül türlerde belirtiler saatler sonra başlayabilir; beklemeyin.

Beyaz mantar çeşitleri nelerdir?

Markette satılan beyaz mantar kültür mantarıdır; istiridye mantarının açık renkli hâli ve enoki de beyaz görünür. Doğadaki beyaz türler arasında yenen çayır mantarı ve puf mantarının genç hâli bulunur; ak ölüm meleği ise bembeyaz ve ölümcüldür. Bu sayfadaki listede her türün ayırt edici özelliklerini bulabilirsiniz.

Kaynaklar

Wikipedia (EN): Agaricus bisporus en.wikipedia.org
Vikipedi (TR): Agaricus bisporus tr.wikipedia.org
First Nature: Agaricus bisporus first-nature.com

Tüm kaynaklar (17)

First Nature: Agaricus xanthodermus first-nature.com
First Nature: Entoloma sinuatum first-nature.com
Wikipedia (EN): Agaricus campestris en.wikipedia.org
Vikipedi (TR): Agaricus campestris tr.wikipedia.org
First Nature: Agaricus campestris first-nature.com
Wikipedia (EN): Hericium erinaceus en.wikipedia.org
First Nature: Hericium erinaceus first-nature.com
Wikipedia (EN): Pleurotus ostreatus en.wikipedia.org
Vikipedi (TR): Kavak mantarı tr.wikipedia.org
First Nature: Pleurotus ostreatus first-nature.com
Wikipedia (EN): Amanita virosa en.wikipedia.org
Vikipedi (TR): Amanita virosa tr.wikipedia.org
First Nature: Amanita virosa first-nature.com
Wikipedia (EN): Entoloma sinuatum en.wikipedia.org

Diğer renkler

Son güncelleme: 2 Kasım 2026Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir