İçeriğe geç
Mantar keşfet

Renge göre mantarlar · 18 tür

Sarı mantarlar

Sarı mantarların bir kısmı yenir ama sarı renk güvenlik işareti değildir. En bilinen sarı mantar sarı horozmantarıdır (Cantharellus cibarius); zehirli zeytin mantarı ve ölümcül perdeli mantar gibi benzerleri vardır.

Sarı tonlu mantarlar ormanda kolay göze çarpar. Sarı horozmantarı sarıdan koyu sarıya, önce dışbükey sonra huni biçimli ve dalgalı kenarlıdır. Sarı istiridye mantarı (Pleurotus citrinopileatus) parlak sarıdan altın kahvesine, kadifemsi ve kuru şapkalıdır.

Kükürt mantarı (Laetiporus sulphureus) ağaç gövdesinde üst üste yelpaze raflar yapar; rengi kükürt sarısından parlak turuncuya uzanır. Enoki marketteki ince beyaz hâliyle bilinir, ama doğada şapkası okra sarısı-sarı kahve ve nemliyken yapışkandır.

Renk tek başına yenebilirlik göstergesi değildir: aynı renkte hem yenen hem ölümcül türler vardır. Sarı bir mantarı tanımak için şapkanın altındaki yapıya, sapına ve büyüdüğü yere birlikte bakılır; kesin tanı uzmana bırakılır.

Sarı mantarlar: yenir mi, zehirli mi, ne zaman çıkar?

MantarDurumMevsim
Acı çilek mantarıTricholomopsis rutilansYenmezEki–Oca
Amanita citrinaAmanita citrinaYenmezAğu–Ara
Bal mantarıArmillaria melleaYenen türEyl–Oca
EnokiFlammulina filiformisYenen tür
Karnabahar mantarıSparassis crispaYenen türAğu–Kas
Kıllı katmantarıStereum hirsutumYenmezAra–May, Tem–Eki
Kirpi mantarıHydnum repandumYenen türAğu–Oca
Kuş yuvası mantarıCrucibulum laeveYenmezEki–Mar, May
KuzugöbeğiMorchella esculentaYenen türMar–May
Kükürt mantarıLaetiporus sulphureusYenen türMay–Kas
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculareZehirliŞub–Nis, Haz, Ağu, Eki–Ara
Pullu mürekkep mantarıCoprinellus micaceusYenmezMar–Haz, Eki–Kas
Sarı horozmantarıCantharellus cibariusYenen türHaz–Kas
Sarı istiridye mantarıPleurotus citrinopileatusYenen tür
Sarı saplı craterellusCraterellus lutescensYenen türEyl–Şub
Sarı sert top mantarıScleroderma citrinumZehirliMar, Ağu–Kas
Sarıpelte mantarıTremella mesentericaYenmezEki–May
Tellice mantarıRamaria flavaYenmezTem–Kas

Durum sütunu rehber içindir, yeme kararı için yeterli değildir. Yabani mantarı uzmana yüz yüze göstermeden yemeyin. Yenen mantarlar · Zehirli mantarlar

Aynı renkteki zehirli benzerler

Sarı horozmantarının bilinen zehirli benzerleri zeytin mantarı ve doğu fener mantarıdır; sahte horozmantarı ise yenmez. Turuncu-kahve ölümcül perdeli mantar (Cortinarius orellanus) da horozmantarıyla karıştırılan türler arasındadır ve böbreklere kalıcı zarar verebilir.

Horozmantarında şapka altında gerçek lameller yerine sapa doğru inen kıvrımlı sırtlar bulunur; benzerlerinin çoğunda gerçek lameller vardır. Bu fark ipucudur, tek başına yeterli değildir.

Zehirlenme şüphesinde beklemeden 112'yi ya da Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayın; mümkünse mantardan bir parçayı saklayın.

Bu renkte yenen türler

Sarı horozmantarı, sarı istiridye mantarı, kükürt mantarı ve enoki yenen türlerdir; hiçbiri uzman kesin tanımadan yenmez. Sarı istiridye ve enoki çoğunlukla kültürde üretilir; marketten alınan mantar ile doğadan toplanan mantar aynı risk taşımaz.

Renk neden yanıltır

Sarı tonlar yaşa, neme ve ışığa göre değişir. Kükürt mantarı yaşlandıkça solar, enoki kültürde beyaz, doğada okra-sarıdır, sinek mantarının şapkası bile bazen turuncu-sarıdır. Bu yüzden renk listesi bir başlangıç noktasıdır, tanı aracı değildir.

Sarı mantarlar ne zaman ve nerede çıkar?

Sarı horozmantarı haziran–kasım arasında yapraklı ormanlarda, en çok meşe, kestane ve fındık altında, yosunlu ve nemli orman tabanında çıkar. Kükürt mantarı mayıs–kasım arasında ölü ya da yaşlı yapraklı ağaçların gövdesinde raf yapar; yerden değil, ağaçtan çıkar.

Kuzugöbeği ilkbahar mantarıdır, mart–mayıs arasında görülür ve çiğ yenmez. Sarı istiridye ve enoki ise çoğunlukla kültürde yıl boyu üretilir; markette satılan sarı mantarlar genellikle bunlardır. Ay ay ayrıntı mantar takviminde.

Sık sorulan sorular

Sarı mantar yenir mi?

Bazı sarı mantarlar yenir: sarı horozmantarı, sarı istiridye, kükürt mantarı ve enoki gibi. Ancak sarı renkte zehirli türler de vardır; uzman kesin tanımadan hiçbir yabani mantar yenmez.

Sarı mantarın adı nedir?

Türkiye'de sarı mantar denince çoğunlukla sarı horozmantarı (Cantharellus cibarius) kastedilir. Sarı istiridye mantarı ve kükürt mantarı da sarı renklidir.

Sarı horozmantarı nasıl tanınır?

Şapkası sarıdan koyu sarıya, huni biçimli ve dalgalı kenarlıdır; şapka altında sapa inen kıvrımlı sırtlar bulunur. Zeytin mantarı gibi zehirli benzerleri olduğu için tanı uzmana bırakılmalıdır.

Ağaçta çıkan sarı mantar nedir?

Ağaç gövdesinde üst üste sarı-turuncu raflar yapan tür çoğu zaman kükürt mantarıdır (Laetiporus sulphureus). Ağaçta çıkan başka sarı türler de olduğu için kesin tanı gerekir.

Enoki sarı mı, beyaz mı?

Kültürde üretilen enoki minik ve beyazdır. Doğadaki enokinin şapkası okra sarısı-sarı kahve ve nemliyken yapışkandır.

Sarı mantar zehirli olabilir mi?

Evet. Zeytin mantarı ve doğu fener mantarı horozmantarına benzeyen zehirli türlerdir. Zehirlenme şüphesinde beklemeden 112'yi ya da Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayın; mümkünse mantardan bir parçayı saklayın.

Kaynaklar

  1. Wikipedia (EN): Cantharellus cibarius en.wikipedia.org
  2. Vikipedi (TR): Cantharellus cibarius tr.wikipedia.org
  3. First Nature: Cantharellus cibarius first-nature.com
Tüm kaynaklar (13)
  1. First Nature: Omphalotus olearius first-nature.com
  2. First Nature: Hygrophoropsis aurantiaca first-nature.com
  3. Wikipedia (EN): Pleurotus citrinopileatus en.wikipedia.org
  4. Wikipedia (EN): Laetiporus sulphureus en.wikipedia.org
  5. Vikipedi (TR): Kükürt mantarı tr.wikipedia.org
  6. First Nature: Laetiporus sulphureus first-nature.com
  7. Wikipedia (EN): Flammulina filiformis en.wikipedia.org
  8. Wikipedia (EN): Flammulina velutipes en.wikipedia.org
  9. Wikipedia (EN): Cortinarius orellanus en.wikipedia.org
  10. First Nature: Cortinarius orellanus first-nature.com

Diğer renkler

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir