İl · 246 gözlem
Ankara mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Ankara'da 246 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 90 tür var. En sık kaydedilenler mürekkep mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, pullu mürekkep mantarı ve delikli kaplanmantarı; kayıtların çoğu mayıs, aralık ve ekim aylarında yapılmış.
- gözlem
- 246
- tür
- 90
- zehirli tür
- 4
Bu sayfa Ankara için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. İç Anadolu Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Ankara'da en çok kaydedilen türler sırasıyla mürekkep mantarı (Coprinus comatus), tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), delikli kaplanmantarı (Lentinus arcularius), Phellinus pomaceus, karakız mantarı (Tricholoma terreum), mavi cincile (Collybia nuda) ve istiridye mantarı (Pleurotus ostreatus). Bu türlerin 29 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 20'i eylül–kasım, yüzde 46'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar mayıs, aralık ve ekim. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Ankara'da kaydı bulunan diğer türler: kükürt mantarı, pullu mantar, çöl trüfü, kavak mantarı, kollu metelik mantarı, Phellinus igniarius, küme cincile mantarı, şemsiye mantarı, taneli suillus, beneklisünger mantarı, çiğ yalınetek mantarı ve cadı şapkası. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Ankara'da görülen türler
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
34
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
22
-
Pullu mürekkep mantarıCoprinellus micaceus
12
- Delikli kaplanmantarıLentinus arcularius 12
- Phellinus pomaceus 11
-
Karakız mantarıTricholoma terreum
9
-
Mavi cincileCollybia nuda
9
-
İstiridye mantarıPleurotus ostreatus
8
-
Kükürt mantarıLaetiporus sulphureus
6
-
Pullu mantarCerioporus squamosus
5
-
Çöl trüfüTerfezia claveryi
5
-
Kavak mantarıCyclocybe cylindracea
4
-
Kollu metelik mantarıAgrocybe pediades
4
- Phellinus igniarius 4
-
Küme cincile mantarıLyophyllum decastes
4
-
Şemsiye mantarıMacrolepiota procera
3
-
Taneli suillusSuillus granulatus
3
-
Beneklisünger mantarıSuillus collinitus
3
-
Çiğ yalınetek mantarıConocybe tenera
2
- Cadı şapkasıHygrocybe conica 2
-
Kıllı kırçıllı mantarıInonotus hispidus
2
-
Şen metelikAgrocybe molesta
2
-
Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria
2
-
Çukur semer mantarıDissingia leucomelaena
2
-
Hindi kuyruğuTrametes versicolor
2
-
Peslivan mantarıPseudoclitocybe cyathiformis
2
-
Kokulu hunimantarClitocybe fragrans
2
- Gymnopus dryophilus 2
- Collybia phylladophila 2
-
ReishiGanoderma lucidum
2
-
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanus
2
-
Battarrea phalloides
2
-
Çaşır mantarı (kral istiridye)Pleurotus eryngii
2
-
Sahte kuzugöbeğiGyromitra esculenta
2
-
Yuvarlak kenar istiridyeTapinella panuoides
1
-
Ağaç yumurta mantarıVolvariella bombycina
1
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 90). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Ankara'da kaydedilen zehirli türler
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 2 kayıt
- Sahte kuzugöbeği Gyromitra esculenta Ölümcül zehirli 2 kayıt
- Kıvrık kenarlı mantar Paxillus involutus Ölümcül zehirli 1 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- Karakız mantarı Tricholoma terreum: kara kafa, karaca, karakulak (kaynak: Allı, H. ve Şen, İ. (2016). Tricholoma Türlerinin Yenilebilirliği Üzerine Notlar. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 4(3))
- İstiridye mantarı Pleurotus ostreatus: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Pleurotus ostreatus)
- Kükürt mantarı Laetiporus sulphureus: orman tavuğu (kaynak: Wikipedia (EN): Laetiporus sulphureus)
- Çöl trüfü Terfezia spp.: domalan, keme, dolaman, kemeye, tombalak, topalak (kaynak: Vikipedi (TR): Domalan)
- Kavak mantarı Cyclocybe cylindracea: söğüt mantarı, pioppino (kaynak: Wikipedia (EN): Cyclocybe aegerita)
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı (kaynak: Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF))
- Hindi kuyruğu Trametes versicolor: alacalı kav, çok renkli kav mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Trametes versicolor)
- Reishi Ganoderma lucidum: lingzhi, kırmızı reishi, ganoderma, ölümsüzlük mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Ganoderma lucidum)
- Çaşır mantarı (kral istiridye) Pleurotus eryngii: kral istiridye, caşur, heliz, kırkor, körek, göbelek (kaynak: Wikipedia (EN): Pleurotus eryngii)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ankara'da hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 246 gözleme göre Ankara'da 90 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler mürekkep mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, pullu mürekkep mantarı, delikli kaplanmantarı, Phellinus pomaceus ve karakız mantarı.
Ankara'da mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar mayıs, aralık ve ekim. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 20'i sonbaharda, yüzde 46'i ilkbaharda.
Ankara'da zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden kurt kulağı mantarı, sahte kuzugöbeği, kıvrık kenarlı mantar ve kükürt sarısı demet mantarı burada kaydedilmiştir; sahte kuzugöbeği ve kıvrık kenarlı mantar ölümcüldür.
Ankara'da mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; karakız mantarı: kara kafa, karaca, karakulak; istiridye mantarı: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı; kükürt mantarı: orman tavuğu.
Ankara'da mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Ankara'da mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Allı, H. ve Şen, İ. (2016). Tricholoma Türlerinin Yenilebilirliği Üzerine Notlar. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 4(3) agrifoodscience.com
Tüm kaynaklar (20)
- Karancı, A. ve Çetin, A. (2025). Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki Yenilebilir Yabani Mantarların Etnomikolojik ve Gastronomik Değerlerinin İncelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 13(1), 485–514 (yerel ad: karakulak) jotags.net
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinus comatus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Schizophyllum commune en.wikipedia.org
- First Nature: Schizophyllum commune first-nature.com
- Wikipedia (EN): Coprinellus micaceus en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinellus micaceus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Laetiporus sulphureus en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Kükürt mantarı tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Cerioporus squamosus en.wikipedia.org
- First Nature: Polyporus squamosus, Dryad's Saddle first-nature.com
- Vikipedi (TR): Domalan tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Terfeziaceae / desert truffle en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Cyclocybe aegerita en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Kavak mantarı tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Suillus granulatus en.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir