İçeriğe geç
Mantar keşfet

Bölge · 342 gözlem

İç Anadolu Bölgesi mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?

Haritamızda İç Anadolu Bölgesi'nde 342 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 123 tür var. En sık kaydedilenler mürekkep mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, pullu mürekkep mantarı ve karakız mantarı; kayıtların çoğu mayıs, nisan ve aralık aylarında yapılmış.

gözlem
342
tür
123
zehirli tür
6
il
11
Noktalar GBIF ve iNaturalist kayıtları; her nokta kendi kaydına bağlanır. Korunan türlerde konum yuvarlanır. Tüm harita →
Gözlemlerin aylara dağılımı
Oca6Şub7Mar22Nis47May101Haz28Tem9Ağu10Eyl10Eki40Kas14Ara46

Bu sayfa İç Anadolu Bölgesi için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.

İç Anadolu Bölgesi'nde en çok kaydedilen türler sırasıyla mürekkep mantarı (Coprinus comatus), tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus), karakız mantarı (Tricholoma terreum), mavi cincile (Collybia nuda), delikli kaplanmantarı (Lentinus arcularius), Phellinus pomaceus ve istiridye mantarı (Pleurotus ostreatus). Bu türlerin 36 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.

Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 18'i eylül–kasım, yüzde 50'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar mayıs, nisan ve aralık. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.

Listenin devamında İç Anadolu Bölgesi'nde kaydı bulunan diğer türler: kükürt mantarı, koca dalgatopu mantarı, çöl trüfü, Psilocybe coronilla, kollu metelik mantarı, Phellinus igniarius, pullu mantar, şemsiye mantarı, küme cincile mantarı, kavak mantarı, peslivan mantarı ve kıllı kırçıllı mantarı. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.

İç Anadolu Bölgesi içinde kaydın en çok geldiği iller: Ankara, Karaman, Yozgat, Kayseri, Aksaray ve Eskişehir. Kaydı olmayan illerde mantar yok demek değildir; orada henüz az kişi gözlem paylaşmıştır.

İç Anadolu Bölgesi'nde görülen türler

Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 123). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.

İç Anadolu Bölgesi'nde kaydedilen zehirli türler

Yerel adlar

İlgili rotalar

Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.

Mantar rotaları →

İç Anadolu Bölgesi için kaynaklı tür notları

Çöl trüfü (Terfezia spp.): Çöl trüfü Türkiye'de Konya, Karaman ve Şanlıurfa çevresinde bilinir (Türkçe Vikipedi); Suriye sınırında keme adıyla anılır (Wikipedia). Denizli'de yapılan bir araştırmada Terfezia boudieri kaydedilmiştir. Haritamızdaki Terfezia claveryi gözlemleri Ankara ve Konya'dandır.

Sık sorulan sorular

İç Anadolu Bölgesi'nde hangi mantarlar çıkar?

Haritamızdaki 342 gözleme göre İç Anadolu Bölgesi'nde 123 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler mürekkep mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, pullu mürekkep mantarı, karakız mantarı, mavi cincile ve delikli kaplanmantarı.

İç Anadolu Bölgesi'nde mantar ne zaman çıkar?

Kayıtların en çok düştüğü aylar mayıs, nisan ve aralık. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 18'i sonbaharda, yüzde 50'i ilkbaharda.

İç Anadolu Bölgesi'nde zehirli mantar var mı?

Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden kurt kulağı mantarı, sahte kuzugöbeği, ölüm mantarı, ağulu mantar, kıvrık kenarlı mantar ve kükürt sarısı demet mantarı burada kaydedilmiştir; sahte kuzugöbeği, ölüm mantarı ve kıvrık kenarlı mantar ölümcüldür.

İç Anadolu Bölgesi'nde mantarlara hangi yerel adlar verilir?

Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; karakız mantarı: kara kafa, karaca, karakulak; istiridye mantarı: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı; kükürt mantarı: orman tavuğu.

İç Anadolu Bölgesi'nde mantar toplamak serbest mi?

Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.

İç Anadolu Bölgesi'nde mantar nerede toplanır?

Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.

Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?

Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.

Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?

Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.

Kaynaklar

  1. 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  2. 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  3. Allı, H. ve Şen, İ. (2016). Tricholoma Türlerinin Yenilebilirliği Üzerine Notlar. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 4(3) agrifoodscience.com
Tüm kaynaklar (20)
  1. Karancı, A. ve Çetin, A. (2025). Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki Yenilebilir Yabani Mantarların Etnomikolojik ve Gastronomik Değerlerinin İncelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 13(1), 485–514 (yerel ad: karakulak) jotags.net
  2. GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
  3. Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
  4. First Nature: Coprinus comatus first-nature.com
  5. Wikipedia (EN): Schizophyllum commune en.wikipedia.org
  6. First Nature: Schizophyllum commune first-nature.com
  7. Wikipedia (EN): Coprinellus micaceus en.wikipedia.org
  8. First Nature: Coprinellus micaceus first-nature.com
  9. Wikipedia (EN): Laetiporus sulphureus en.wikipedia.org
  10. Vikipedi (TR): Kükürt mantarı tr.wikipedia.org
  11. Vikipedi (TR): Domalan tr.wikipedia.org
  12. Wikipedia (EN): Terfeziaceae / desert truffle en.wikipedia.org
  13. Wikipedia (EN): Cerioporus squamosus en.wikipedia.org
  14. First Nature: Polyporus squamosus, Dryad's Saddle first-nature.com
  15. Wikipedia (EN): Cyclocybe aegerita en.wikipedia.org
  16. Vikipedi (TR): Kavak mantarı tr.wikipedia.org
  17. Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF) web.archive.org

Veri kaynağı ve lisans

Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.

Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir