İl · 21 gözlem
Karaman mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Karaman'da 21 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 13 tür var. En sık kaydedilenler mürekkep mantarı, minikmürekkep mantarı, tüylü maymuncuk mantarı ve peslivan mantarı; kayıtların çoğu ekim, mart ve mayıs aylarında yapılmış.
- gözlem
- 21
- tür
- 13
- zehirli tür
- 3
Bu sayfa Karaman için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. İç Anadolu Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Karaman'da en çok kaydedilen türler sırasıyla mürekkep mantarı (Coprinus comatus), minikmürekkep mantarı (Coprinellus disseminatus), tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), peslivan mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis), istiridye mantarı (Pleurotus ostreatus), ölüm mantarı (Amanita phalloides), imparator mantarı (Amanita caesarea) ve ağulu mantar (Omphalotus olearius). Bu türlerin 8 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 33'i eylül–kasım, yüzde 47'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ekim, mart ve mayıs. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Karaman'da kaydı bulunan diğer türler: yalancı çayır mantarı, kurt kulağı mantarı, küme cincile mantarı, Exidia saccharina ve Irpex litschaueri. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Karaman'da görülen türler
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
3
-
Minikmürekkep mantarıCoprinellus disseminatus
3
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
3
-
Peslivan mantarıPseudoclitocybe cyathiformis
2
-
İstiridye mantarıPleurotus ostreatus
2
-
Ölüm mantarıAmanita phalloides
1
-
İmparator mantarıAmanita caesarea
1
-
Ağulu mantarOmphalotus olearius
1
-
Yalancı çayır mantarıLeucocoprinus leucothites
1
-
Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria
1
-
Küme cincile mantarıLyophyllum decastes
1
- Exidia saccharina 1
- Irpex litschaueri 1
Kayıt sayısına göre ilk 13 tür (toplam 13). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Karaman'da kaydedilen zehirli türler
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 1 kayıt
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 1 kayıt
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- İstiridye mantarı Pleurotus ostreatus: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Pleurotus ostreatus)
- Ölüm mantarı Amanita phalloides: köygöçüren, evcikkıran, ölüm meleği (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita phalloides)
- İmparator mantarı Amanita caesarea: Sezar mantarı, padişah mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita caesarea)
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı (kaynak: Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF))
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Karaman'da hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 21 gözleme göre Karaman'da 13 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler mürekkep mantarı, minikmürekkep mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, peslivan mantarı, istiridye mantarı ve ölüm mantarı.
Karaman'da mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ekim, mart ve mayıs. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 33'i sonbaharda, yüzde 47'i ilkbaharda.
Karaman'da zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden ölüm mantarı, ağulu mantar ve kurt kulağı mantarı burada kaydedilmiştir; ölüm mantarı ölümcüldür.
Karaman'da mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; istiridye mantarı: kavak mantarı, istiridye, kayın mantarı; ölüm mantarı: köygöçüren, evcikkıran, ölüm meleği; imparator mantarı: Sezar mantarı, padişah mantarı.
Karaman'da mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Karaman'da mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (11)
- Wikipedia (EN): Leucocoprinus leucothites en.wikipedia.org
- First Nature: Leucoagaricus leucothites, White Dapperling first-nature.com
- Wikipedia (EN): Sarcosphaera coronaria en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Pleurotus ostreatus en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Amanita phalloides en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Amanita caesarea en.wikipedia.org
- Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF) web.archive.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir