İl · 23 gözlem
Artvin mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Artvin'de 23 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 17 tür var. En sık kaydedilenler sinek mantarı, kızıl bolet, çörek mantarı ve anason cincile; kayıtların çoğu ağustos, eylül ve temmuz aylarında yapılmış.
- gözlem
- 23
- tür
- 17
- zehirli tür
- 1
Bu sayfa Artvin için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Karadeniz Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Artvin'de en çok kaydedilen türler sırasıyla sinek mantarı (Amanita muscaria), kızıl bolet (Neoboletus erythropus), çörek mantarı (Boletus edulis), anason cincile (Collybia odora), kordiseps (Cordyceps militaris), Amanita excelsa, Amanita fulva ve puf mantarı (Lycoperdon perlatum). Bu türlerin 7 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 30'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ağustos, eylül ve temmuz. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Artvin'de kaydı bulunan diğer türler: Russula chloroides, yaz çörek mantarı, Helvella pezizoides, çayır mantarı, sarı horozmantarı, kanağlayan mantar, Mycena galericulata, Bovistella utriformis ve cadı şapkası. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Artvin'de görülen türler
-
Sinek mantarıAmanita muscaria
5
-
Kızıl boletNeoboletus erythropus
2
-
Çörek mantarıBoletus edulis
2
- Anason cincileCollybia odora 1
-
KordisepsCordyceps militaris
1
- Amanita excelsa 1
- Amanita fulva 1
-
Puf mantarıLycoperdon perlatum
1
- Russula chloroides 1
-
Yaz çörek mantarıBoletus reticulatus
1
- Helvella pezizoides 1
-
Çayır mantarıAgaricus campestris
1
-
Sarı horozmantarıCantharellus cibarius
1
-
Kanağlayan mantarHydnellum peckii
1
-
Mycena galericulata
1
- Bovistella utriformis 1
- Cadı şapkasıHygrocybe conica 1
Kayıt sayısına göre ilk 17 tür (toplam 17). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Artvin'de kaydedilen zehirli türler
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli 5 kayıt
Yerel adlar
- Sinek mantarı Amanita muscaria: gelin mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita muscaria)
- Kızıl bolet Neoboletus erythropus: kuzumantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla))
- Çörek mantarı Boletus edulis: porçini, ayı mantarı, bolet (kaynak: Wikipedia (EN): Boletus edulis)
- Kordiseps Cordyceps militaris: cordyceps mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Cordyceps militaris)
- Puf mantarı Lycoperdon perlatum: top mantar, inci puf mantarı, toz mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum)
- Çayır mantarı Agaricus campestris: akmantar, çayıt mantarı, katran köpüğü, garikun, keçi mantarı, içi kızıl (kaynak: Wikipedia (EN): Agaricus campestris)
- Sarı horozmantarı Cantharellus cibarius: horozmantarı, horoz mantarı, sarı mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Cantharellus cibarius)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Artvin'de kaydedilen yenen ve geleneksel kullanımlı türler
Kordiseps (Cordyceps militaris): Kordiseps Avrupa'da ağustos–kasım arasında çıkar; Türkiye'de tek GBIF kaydı var (Artvin, ağustos). Kültürde pirinç ve ipekböceği pupası üzerinde üretilir.
Yerel ve halk adları
Kordiseps (Cordyceps militaris) için kaynaklarda geçen halk adları: cordyceps mantarı.
Sık sorulan sorular
Artvin'de hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 23 gözleme göre Artvin'de 17 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler sinek mantarı, kızıl bolet, çörek mantarı, anason cincile, kordiseps ve Amanita excelsa.
Artvin'de mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ağustos, eylül ve temmuz. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 30'i sonbaharda, yüzde 0'i ilkbaharda.
Artvin'de zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden sinek mantarı burada kaydedilmiştir.
Artvin'de mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: sinek mantarı: gelin mantarı; kızıl bolet: kuzumantarı; çörek mantarı: porçini, ayı mantarı, bolet; kordiseps: cordyceps mantarı.
Artvin'de mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Artvin'de mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Kaşık ve ark. (2022), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 25(6): 1264-1278: Macrofungi of Yenice (Karabük) District and New Records for Turkey dergipark.org.tr
Tüm kaynaklar (14)
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Amanita muscaria en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Sinek mantarı tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla) en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Boletus edulis en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Çörek mantarı tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum en.wikipedia.org
- First Nature: Lycoperdon perlatum first-nature.com
- Wikipedia (EN): Cordyceps militaris en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Agaricus campestris en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Cantharellus cibarius en.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir