İl · 66 gözlem
Samsun mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Samsun'da 66 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 44 tür var. En sık kaydedilenler Lactarius semisanguifluus, saksağan mantarı, kanlıca ve tüylü maymuncuk mantarı; kayıtların çoğu kasım, ekim ve mayıs aylarında yapılmış.
- gözlem
- 66
- tür
- 44
- zehirli tür
- 5
Bu sayfa Samsun için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Karadeniz Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Samsun'da en çok kaydedilen türler sırasıyla Lactarius semisanguifluus, saksağan mantarı (Coprinopsis picacea), kanlıca (Lactarius deliciosus), tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), kulak mantarı (Auricularia auricula-judae), bataklık mantarı (Lentinus tigrinus), kafes mantarı (Clathrus ruber) ve panter mantarı (Amanita pantherina). Bu türlerin 23 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 63'i eylül–kasım, yüzde 15'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar kasım, ekim ve mayıs. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Samsun'da kaydı bulunan diğer türler: Tubaria furfuracea, Myxarium nucleatum, Mycena pura, mürekkep mantarı, Delicatula integrella, Parasola lactea, şemsiye mantarı, çöp mantarı, kav mantarı, gri mürekkep mantarı, çörek mantarı ve porselen mantarı. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Samsun'da görülen türler
- Lactarius semisanguifluus 5
-
Saksağan mantarıCoprinopsis picacea
4
-
KanlıcaLactarius deliciosus
4
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
3
-
Kulak mantarıAuricularia auricula-judae
3
-
Bataklık mantarıLentinus tigrinus
3
-
Kafes mantarıClathrus ruber
2
-
Panter mantarıAmanita pantherina
2
-
Tubaria furfuracea
2
-
Myxarium nucleatum
2
-
Mycena pura
2
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
2
- Delicatula integrella 1
-
Parasola lactea
1
-
Şemsiye mantarıMacrolepiota procera
1
-
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanus
1
-
Kav mantarıFomes fomentarius
1
-
Gri mürekkep mantarıCoprinopsis atramentaria
1
-
Çörek mantarıBoletus edulis
1
-
Porselen mantarıOudemansiella mucida
1
- Helvella monachella 1
-
Amanita ceciliae
1
-
Turnabacağı mantarıMacrolepiota mastoidea
1
-
Parasola conopilea
1
-
Abortiporus biennis
1
- Psathyrella ammophila 1
-
Kükürt sarısı demet mantarıHypholoma fasciculare
1
- Lepiota subincarnata 1
-
ReishiGanoderma lucidum
1
-
Ağaç yumurta mantarıVolvariella bombycina
1
-
Psilocybe coronilla
1
-
Beneklisünger mantarıSuillus collinitus
1
-
Kuş yuvası mantarıCyathus olla
1
-
Sinek mantarıAmanita muscaria
1
-
Mutinus caninus
1
-
Hindi kuyruğuTrametes versicolor
1
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 44). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Samsun'da kaydedilen zehirli türler
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli 2 kayıt
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria Zehirli 1 kayıt
- Kükürt sarısı demet mantarı Hypholoma fasciculare Zehirli 1 kayıt
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli 1 kayıt
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Saksağan mantarı Coprinopsis picacea: saksağan mürekkep mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea)
- Kanlıca Lactarius deliciosus: çıntar, çam melkisi, melki, çam mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus)
- Kulak mantarı Auricularia auricula-judae: ağaç kulağı, Yahuda'nın kulağı (kaynak: Wikipedia (EN): Auricularia auricula-judae)
- Kafes mantarı Clathrus ruber: kırmızı kafes mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Clathrus ruber)
- Panter mantarı Amanita pantherina: panter amanitası, benekli amanita (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita pantherina)
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- Kav mantarı Fomes fomentarius: kav, at nalı mantarı, ağaç mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Fomes fomentarius)
- Gri mürekkep mantarı Coprinopsis atramentaria: mürekkepli mantar (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis atramentaria)
- Çörek mantarı Boletus edulis: porçini, ayı mantarı, bolet (kaynak: Wikipedia (EN): Boletus edulis)
- Porselen mantarı Oudemansiella mucida: odun perisi (kaynak: Wikipedia (EN): Oudemansiella mucida)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Yerel ve halk adları
Porselen mantarı (Oudemansiella mucida) için kaynaklarda geçen halk adları: odun perisi.
Sık sorulan sorular
Samsun'da hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 66 gözleme göre Samsun'da 44 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler Lactarius semisanguifluus, saksağan mantarı, kanlıca, tüylü maymuncuk mantarı, kulak mantarı ve bataklık mantarı.
Samsun'da mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar kasım, ekim ve mayıs. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 63'i sonbaharda, yüzde 15'i ilkbaharda.
Samsun'da zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden panter mantarı, gri mürekkep mantarı, kükürt sarısı demet mantarı, sinek mantarı ve ağulu mantar burada kaydedilmiştir.
Samsun'da mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: saksağan mantarı: saksağan mürekkep mantarı; kanlıca: çıntar, çam melkisi, melki; kulak mantarı: ağaç kulağı, Yahuda'nın kulağı; kafes mantarı: kırmızı kafes mantarı.
Samsun'da mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Samsun'da mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
- Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinopsis picacea first-nature.com
- Wikipedia (EN): Auricularia auricula-judae en.wikipedia.org
- First Nature: Auricularia auricula-judae first-nature.com
- Wikipedia (EN): Clathrus ruber en.wikipedia.org
- First Nature: Clathrus ruber first-nature.com
- Wikipedia (EN): Candolleomyces candolleanus en.wikipedia.org
- First Nature: Psathyrella candolleana, Pale Brittlestem first-nature.com
- Wikipedia (EN): Fomes fomentarius en.wikipedia.org
- First Nature: Fomes fomentarius first-nature.com
- Wikipedia (EN): Coprinopsis atramentaria en.wikipedia.org
- First Nature: Coprinopsis atramentaria, Common Inkcap first-nature.com
- Wikipedia (EN): Oudemansiella mucida en.wikipedia.org
- First Nature: Oudemansiella mucida, Porcelain Fungus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Hypholoma fasciculare en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Hypholoma fasciculare tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Suillus collinitus en.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir