İl · 55 gözlem
Bursa mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Bursa'da 55 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 42 tür var. En sık kaydedilenler sinek mantarı, danaburnu mantarı, sarı kulak ve Pithya cupressina; kayıtların çoğu ekim, kasım ve mayıs aylarında yapılmış.
- gözlem
- 55
- tür
- 42
- zehirli tür
- 4
Bu sayfa Bursa için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Marmara Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Bursa'da en çok kaydedilen türler sırasıyla sinek mantarı (Amanita muscaria), danaburnu mantarı (Volvopluteus gloiocephalus), sarı kulak (Caloscypha fulgens), Pithya cupressina, panter mantarı (Amanita pantherina), Desarmillaria tabescens, kanlıca (Lactarius deliciosus) ve kıllı katmantarı (Stereum hirsutum). Bu türlerin 18 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 61'i eylül–kasım, yüzde 18'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ekim, kasım ve mayıs. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Bursa'da kaydı bulunan diğer türler: Gymnopus dryophilus, Mycena amicta, anason cincile, mavi cincile, Russula torulosa, beneklisünger mantarı, Peziza varia, taneli suillus, kafes mantarı, tüylü maymuncuk mantarı, kuş yuvası mantarı ve Trametes hirsuta. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Bursa'da görülen türler
-
Sinek mantarıAmanita muscaria
5
-
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalus
3
-
Sarı kulakCaloscypha fulgens
3
- Pithya cupressina 2
-
Panter mantarıAmanita pantherina
2
- Desarmillaria tabescens 2
-
KanlıcaLactarius deliciosus
2
-
Kıllı katmantarıStereum hirsutum
2
- Gymnopus dryophilus 1
-
Mycena amicta
1
- Anason cincileCollybia odora 1
-
Mavi cincileCollybia nuda
1
-
Russula torulosa
1
-
Beneklisünger mantarıSuillus collinitus
1
- Peziza varia 1
-
Taneli suillusSuillus granulatus
1
-
Kafes mantarıClathrus ruber
1
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
1
-
Kuş yuvası mantarıCyathus olla
1
-
Trametes hirsuta
1
-
Terana coerulea
1
-
Abortiporus biennis
1
- Lactarius chrysorrheus 1
- Galerina hypnorum 1
-
Balmumsu mantarLaccaria laccata
1
-
Çam kızılağlayanıFomitopsis pinicola
1
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
1
-
ReishiGanoderma lucidum
1
-
Yaz çörek mantarıBoletus reticulatus
1
- Boletus pinophilus 1
-
Conocybe deliquescens
1
-
Mor mumsu mantarLaccaria amethystina
1
-
Kızıl boletNeoboletus erythropus
1
-
Saksağan mantarıCoprinopsis picacea
1
-
Ağulu mantarOmphalotus olearius
1
-
Ölüm mantarıAmanita phalloides
1
Kayıt sayısına göre ilk 36 tür (toplam 42). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Bursa'da kaydedilen zehirli türler
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli 5 kayıt
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli 2 kayıt
- Ağulu mantar Omphalotus olearius Zehirli 1 kayıt
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Sinek mantarı Amanita muscaria: gelin mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita muscaria)
- Danaburnu mantarı Volvopluteus gloiocephalus: anız gülü mantarı, sümüklüce, kakilvik (kaynak: Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus)
- Panter mantarı Amanita pantherina: panter amanitası, benekli amanita (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita pantherina)
- Kanlıca Lactarius deliciosus: çıntar, çam melkisi, melki, çam mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus)
- Kafes mantarı Clathrus ruber: kırmızı kafes mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Clathrus ruber)
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- Reishi Ganoderma lucidum: lingzhi, kırmızı reishi, ganoderma, ölümsüzlük mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Ganoderma lucidum)
- Kızıl bolet Neoboletus erythropus: kuzumantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla))
- Saksağan mantarı Coprinopsis picacea: saksağan mürekkep mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea)
- Ölüm mantarı Amanita phalloides: köygöçüren, evcikkıran, ölüm meleği (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita phalloides)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bursa'da hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 55 gözleme göre Bursa'da 42 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler sinek mantarı, danaburnu mantarı, sarı kulak, Pithya cupressina, panter mantarı ve Desarmillaria tabescens.
Bursa'da mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ekim, kasım ve mayıs. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 61'i sonbaharda, yüzde 18'i ilkbaharda.
Bursa'da zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden sinek mantarı, panter mantarı, ağulu mantar ve ölüm mantarı burada kaydedilmiştir; ölüm mantarı ölümcüldür.
Bursa'da mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: sinek mantarı: gelin mantarı; danaburnu mantarı: anız gülü mantarı, sümüklüce, kakilvik; panter mantarı: panter amanitası, benekli amanita; kanlıca: çıntar, çam melkisi, melki.
Bursa'da mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Bursa'da mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Akkoyunlu, Dülger ve Dülger (2025), Anatolian Journal of Botany 9(1): 11-15: Evaluation of antifungal activities of the ethanolic extract of the macrofungus Suillus collinitus against dermatophytes dergipark.org.tr
Tüm kaynaklar (20)
- Kaşık ve ark. (2022), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 25(6): 1264-1278: Macrofungi of Yenice (Karabük) District and New Records for Turkey dergipark.org.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus en.wikipedia.org
- First Nature: Volvopluteus gloiocephalus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Stereum hirsutum en.wikipedia.org
- First Nature: Stereum hirsutum first-nature.com
- Wikipedia (EN): Suillus collinitus en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Suillus granulatus en.wikipedia.org
- First Nature: Suillus granulatus first-nature.com
- Wikipedia (EN): Clathrus ruber en.wikipedia.org
- First Nature: Clathrus ruber first-nature.com
- Wikipedia (EN): Crucibulum laeve en.wikipedia.org
- First Nature: Crucibulum laeve first-nature.com
- Wikipedia (EN): Laccaria amethystina en.wikipedia.org
- First Nature: Laccaria amethystina, Amethyst Deceiver first-nature.com
- Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla) en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Amanita muscaria en.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir