İçeriğe geç
Mantar keşfet

İl · 43 gözlem

Sakarya mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?

Haritamızda Sakarya'da 43 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 33 tür var. En sık kaydedilenler tüylü maymuncuk mantarı, hindi kuyruğu, danaburnu mantarı ve Desarmillaria tabescens; kayıtların çoğu ekim, kasım ve eylül aylarında yapılmış.

gözlem
43
tür
33
zehirli tür
3
Noktalar GBIF ve iNaturalist kayıtları; her nokta kendi kaydına bağlanır. Korunan türlerde konum yuvarlanır. Tüm harita →
Gözlemlerin aylara dağılımı
Oca2ŞubMar3Nis1May1Haz2Tem3Ağu1Eyl5Eki13Kas9Ara3

Bu sayfa Sakarya için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Marmara Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.

Sakarya'da en çok kaydedilen türler sırasıyla tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), hindi kuyruğu (Trametes versicolor), danaburnu mantarı (Volvopluteus gloiocephalus), Desarmillaria tabescens, beyaz semer mantarı (Helvella crispa), Phellinus pomaceus, kızıl bolet (Neoboletus erythropus) ve şemsiye mantarı (Macrolepiota procera). Bu türlerin 19 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.

Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 62'i eylül–kasım, yüzde 11'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ekim, kasım ve eylül. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.

Listenin devamında Sakarya'da kaydı bulunan diğer türler: reishi, mavi cincile, sararan çayır mantarı, süet kızıl mantar, tekne kukulcuk mantarı, beneklisünger mantarı, sinek mantarı, Amanita gemmata, çörek mantarı, kafes mantarı, kıllı katmantarı ve Byssomerulius corium. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.

Sakarya'da görülen türler

Kayıt sayısına göre ilk 33 tür (toplam 33). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.

Sakarya'da kaydedilen zehirli türler

Yerel adlar

İlgili rotalar

Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.

Mantar rotaları →

Sakarya'da kaydedilen zehirli ve ölümcül türler

Sararan çayır mantarı (Agaricus xanthodermus): Agaricus xanthodermus yaz sonundan sonbahara kadar çıkar; Türkiye'deki az sayıdaki GBIF kaydı ekim–kasım ve mayıs aylarındandır.

Sakarya için kaynaklı tür notları

Sararan çayır mantarı (Agaricus xanthodermus): Agaricus xanthodermus'un Türkiye'de GBIF'te az sayıda kaydı vardır; il bilgisi yalnız Sakarya için açıktır.

Sık sorulan sorular

Sakarya'da hangi mantarlar çıkar?

Haritamızdaki 43 gözleme göre Sakarya'da 33 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler tüylü maymuncuk mantarı, hindi kuyruğu, danaburnu mantarı, Desarmillaria tabescens, beyaz semer mantarı ve Phellinus pomaceus.

Sakarya'da mantar ne zaman çıkar?

Kayıtların en çok düştüğü aylar ekim, kasım ve eylül. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 62'i sonbaharda, yüzde 11'i ilkbaharda.

Sakarya'da zehirli mantar var mı?

Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden sararan çayır mantarı, sinek mantarı ve panter mantarı burada kaydedilmiştir.

Sakarya'da mantarlara hangi yerel adlar verilir?

Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: hindi kuyruğu: alacalı kav, çok renkli kav mantarı; danaburnu mantarı: anız gülü mantarı, sümüklüce, kakilvik; kızıl bolet: kuzumantarı; reishi: lingzhi, kırmızı reishi, ganoderma.

Sakarya'da mantar toplamak serbest mi?

Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.

Sakarya'da mantar nerede toplanır?

Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.

Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?

Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.

Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?

Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.

Kaynaklar

  1. 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  2. 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  3. Kaşık ve ark. (2022), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 25(6): 1264-1278: Macrofungi of Yenice (Karabük) District and New Records for Turkey dergipark.org.tr
Tüm kaynaklar (20)
  1. Akkoyunlu, Dülger ve Dülger (2025), Anatolian Journal of Botany 9(1): 11-15: Evaluation of antifungal activities of the ethanolic extract of the macrofungus Suillus collinitus against dermatophytes dergipark.org.tr
  2. GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
  3. Wikipedia (EN): Trametes versicolor en.wikipedia.org
  4. First Nature: Trametes versicolor first-nature.com
  5. Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus en.wikipedia.org
  6. First Nature: Volvopluteus gloiocephalus first-nature.com
  7. Wikipedia (EN): Helvella crispa en.wikipedia.org
  8. First Nature: Helvella crispa first-nature.com
  9. Wikipedia (EN): Neoboletus luridiformis (Boletus erythropus adlandırma tartışmasıyla) en.wikipedia.org
  10. Wikipedia (EN): Agaricus xanthodermus en.wikipedia.org
  11. First Nature: Agaricus xanthodermus first-nature.com
  12. Wikipedia (EN): Suillus collinitus en.wikipedia.org
  13. Wikipedia (EN): Clathrus ruber en.wikipedia.org
  14. First Nature: Clathrus ruber first-nature.com
  15. Wikipedia (EN): Stereum hirsutum en.wikipedia.org
  16. First Nature: Stereum hirsutum first-nature.com
  17. Wikipedia (EN): Lycoperdon perlatum en.wikipedia.org

Veri kaynağı ve lisans

Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.

Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir