İl · 51 gözlem
Diyarbakır mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Diyarbakır'da 51 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 17 tür var. En sık kaydedilenler çukur semer mantarı, mavi cincile, tüylü maymuncuk mantarı ve çiğ yalınetek mantarı; kayıtların çoğu mart, nisan ve ekim aylarında yapılmış.
- gözlem
- 51
- tür
- 17
- zehirli tür
- 0
Bu sayfa Diyarbakır için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Diyarbakır'da en çok kaydedilen türler sırasıyla çukur semer mantarı (Dissingia leucomelaena), mavi cincile (Collybia nuda), tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), çiğ yalınetek mantarı (Conocybe tenera), kavak mantarı (Cyclocybe cylindracea), Bolbitius titubans, kıllı kırçıllı mantarı (Inonotus hispidus) ve bataklık mantarı (Lentinus tigrinus). Bu türlerin 3 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 13'i eylül–kasım, yüzde 86'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar mart, nisan ve ekim. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Diyarbakır'da kaydı bulunan diğer türler: çöp mantarı, Psilocybe coronilla, Protostropharia semiglobata, Morchella importuna, Irpex latemarginatus, kollu metelik mantarı, Macrocystidia cucumis, kırmızı kıvrıkbaş mantarı ve koca dalgatopu mantarı. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Diyarbakır'da görülen türler
-
Çukur semer mantarıDissingia leucomelaena
11
-
Mavi cincileCollybia nuda
7
-
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune
6
-
Çiğ yalınetek mantarıConocybe tenera
5
-
Kavak mantarıCyclocybe cylindracea
3
-
Bolbitius titubans
3
-
Kıllı kırçıllı mantarıInonotus hispidus
2
-
Bataklık mantarıLentinus tigrinus
2
-
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanus
2
-
Psilocybe coronilla
2
-
Protostropharia semiglobata
2
-
Morchella importuna
1
-
Irpex latemarginatus
1
-
Kollu metelik mantarıAgrocybe pediades
1
-
Macrocystidia cucumis
1
-
Kırmızı kıvrıkbaş mantarıEntoloma sericeum
1
-
Koca dalgatopu mantarıGeopora sumneriana
1
Kayıt sayısına göre ilk 17 tür (toplam 17). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Yerel adlar
- Kavak mantarı Cyclocybe cylindracea: söğüt mantarı, pioppino (kaynak: Wikipedia (EN): Cyclocybe aegerita)
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diyarbakır'da hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 51 gözleme göre Diyarbakır'da 17 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler çukur semer mantarı, mavi cincile, tüylü maymuncuk mantarı, çiğ yalınetek mantarı, kavak mantarı ve Bolbitius titubans.
Diyarbakır'da mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar mart, nisan ve ekim. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 13'i sonbaharda, yüzde 86'i ilkbaharda.
Diyarbakır'da zehirli mantar var mı?
Ansiklopedimizdeki zehirli türlerden burada henüz kayıt yok; bu, zehirli mantar olmadığı anlamına gelmez. Tanımadığınız mantarı yemeyin.
Diyarbakır'da mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: kavak mantarı: söğüt mantarı, pioppino.
Diyarbakır'da mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Diyarbakır'da mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (7)
- Wikipedia (EN): Cyclocybe aegerita en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Kavak mantarı tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Candolleomyces candolleanus en.wikipedia.org
- First Nature: Psathyrella candolleana, Pale Brittlestem first-nature.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir