İl · 18 gözlem
Gaziantep mantarları: hangi türler, ne zaman çıkar?
Haritamızda Gaziantep'te 18 doğrulanmış makro mantar gözlemi ve 15 tür var. En sık kaydedilenler sinek mantarı, Mycena pura, mürekkep mantarı ve kurt kulağı mantarı; kayıtların çoğu ocak, ekim ve mart aylarında yapılmış.
- gözlem
- 18
- tür
- 15
- zehirli tür
- 2
Bu sayfa Gaziantep için GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı mantar kayıtlarından derlenir; her ayın başında harita verisiyle birlikte kendiliğinden tazelenir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi içindedir. Bir kaydın olması, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Kayıt sayısı, mantarın bolluğundan çok o yörede kaç kişinin gözlem tuttuğunu yansıtır.
Gaziantep'te en çok kaydedilen türler sırasıyla sinek mantarı (Amanita muscaria), Mycena pura, mürekkep mantarı (Coprinus comatus), kurt kulağı mantarı (Sarcosphaera coronaria), mavi cincile (Collybia nuda), çukur semer mantarı (Dissingia leucomelaena), Collybiopsis peronata ve kanlıca (Lactarius deliciosus). Bu türlerin 6 tanesi ansiklopedimizde ayrıntılı olarak anlatılır; aşağıdaki ızgarada kayıt sayısıyla birlikte fotoğraflı gösterilir.
Mevsim dağılımı: tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 27'i eylül–kasım, yüzde 22'i mart–mayıs arasındadır. En yoğun aylar ocak, ekim ve mart. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırır.
Listenin devamında Gaziantep'te kaydı bulunan diğer türler: karçanı mantarı, Collybia sordida, karakız mantarı, Tricholoma caligatum, sarı kulak, sedir mantarı ve Trametes pubescens. Tek kayıtlı türler de haritada ayrı ayrı görünür; her nokta kendi GBIF ya da iNaturalist kaydına bağlanır.
Gaziantep'te görülen türler
-
Sinek mantarıAmanita muscaria
3
-
Mycena pura
2
-
Mürekkep mantarıCoprinus comatus
1
-
Kurt kulağı mantarıSarcosphaera coronaria
1
-
Mavi cincileCollybia nuda
1
-
Çukur semer mantarıDissingia leucomelaena
1
-
Collybiopsis peronata
1
-
KanlıcaLactarius deliciosus
1
-
Karçanı mantarıHygrophorus chrysodon
1
-
Collybia sordida
1
-
Karakız mantarıTricholoma terreum
1
- Tricholoma caligatum 1
-
Sarı kulakCaloscypha fulgens
1
-
Sedir mantarıTricholoma anatolicum
1
- Trametes pubescens 1
Kayıt sayısına göre ilk 15 tür (toplam 15). Yenebilirlik yalnız ansiklopedimizdeki türlerde; bir kaydın olması toplanabileceği anlamına gelmez.
Gaziantep'te kaydedilen zehirli türler
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli 3 kayıt
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria Zehirli 1 kayıt
Yerel adlar
- Sinek mantarı Amanita muscaria: gelin mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Amanita muscaria)
- Mürekkep mantarı Coprinus comatus: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı, söbelen (kaynak: Wikipedia (EN): Coprinus comatus)
- Kurt kulağı mantarı Sarcosphaera coronaria: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı (kaynak: Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF))
- Kanlıca Lactarius deliciosus: çıntar, çam melkisi, melki, çam mantarı (kaynak: Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus)
- Karakız mantarı Tricholoma terreum: kara kafa, karaca, karakulak (kaynak: Allı, H. ve Şen, İ. (2016). Tricholoma Türlerinin Yenilebilirliği Üzerine Notlar. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 4(3))
- Sedir mantarı Tricholoma anatolicum: katran mantarı (kaynak: Doğan H.H., Akata I. (2011). Ecological features of Tricholoma anatolicum in Turkey. African Journal of Biotechnology 10(59): 12626–12638 (Selçuk Üniversitesi açık arşiv))
İlgili rotalar
Bu yöre için henüz rota sayfamız yok. Kayıtların yoğunlaştığı ormanları yukarıdaki haritada görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Gaziantep'te hangi mantarlar çıkar?
Haritamızdaki 18 gözleme göre Gaziantep'te 15 tür kaydedilmiştir. En sık görülenler sinek mantarı, Mycena pura, mürekkep mantarı, kurt kulağı mantarı, mavi cincile ve çukur semer mantarı.
Gaziantep'te mantar ne zaman çıkar?
Kayıtların en çok düştüğü aylar ocak, ekim ve mart. Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 27'i sonbaharda, yüzde 22'i ilkbaharda.
Gaziantep'te zehirli mantar var mı?
Evet. Ansiklopedimizdeki zehirli ve ölümcül türlerden sinek mantarı ve kurt kulağı mantarı burada kaydedilmiştir.
Gaziantep'te mantarlara hangi yerel adlar verilir?
Kaynaklarda geçen halk adlarından bazıları: sinek mantarı: gelin mantarı; mürekkep mantarı: tüylü mürekkep mantarı, avukat peruğu, çayır mürekkep mantarı; kurt kulağı mantarı: çukurçanak, kuzu kulağı mantarı; kanlıca: çıntar, çam melkisi, melki.
Gaziantep'te mantar toplamak serbest mi?
Devlet ormanlarında ticari toplama Orman Genel Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır; millî park ve korunan alanlarda toplama yasaktır. Gitmeden önce orman işletme şefliğine ya da park müdürlüğüne sorun.
Gaziantep'te mantar nerede toplanır?
Bu yöre için henüz bir rota sayfamız yok; haritada noktalara bakarak kayıtların yoğunlaştığı ormanları görebilirsiniz. Kayıt olması toplama izni olduğu anlamına gelmez.
Bu sayfadaki sayılar ne kadar güncel?
Sayılar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; sayfadaki tür listesi, aylık grafik ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Allı, H. ve Şen, İ. (2016). Tricholoma Türlerinin Yenilebilirliği Üzerine Notlar. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 4(3) agrifoodscience.com
Tüm kaynaklar (10)
- Doğan H.H., Akata I. (2011). Ecological features of Tricholoma anatolicum in Turkey. African Journal of Biotechnology 10(59): 12626–12638 (Selçuk Üniversitesi açık arşiv) acikerisim.selcuk.edu.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Sarcosphaera coronaria en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Amanita muscaria en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Coprinus comatus en.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Lactarius deliciosus en.wikipedia.org
- Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Mantar zehirlenmeleri ve başlıca zehirli mantarlar (PDF) web.archive.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir