İçeriğe geç
Mantar keşfet

Ay ay mantarlar · 63 tür

Eylül ayında hangi mantarlar çıkar?

Eylül ayında ansiklopedimizdeki 63 türün mevsimi sürer: 32 tanesi yenen ya da geleneksel kullanımı olan, 11 tanesi zehirli ya da ölümcül türdür. Öne çıkan yenenler Mürekkep mantarı, Reishi, Şemsiye mantarı ve Bal mantarı. Bu ay en çok dikkat edilmesi gerekenler Ölüm mantarı, Ölümcül galerina ve Kıvrık kenarlı mantar.

Eylül ayında çıkan mantarlar

Eylül, Türkiye'de sonbahar aylarındandır. Bu sayfa, mantar ansiklopedimizdeki tür sayfalarının mevsim bilgisinden derlenir: bir tür, kaynaklarında eylül ayında çıktığı yazıyorsa burada listelenir. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırabilir; listeler bir garanti değil, nereye ve neye bakılacağını gösteren bir başlangıçtır.

Eylül ayında mevsimi başlayan türler: Mürekkep mantarı, Bal mantarı, Kanlıca, Sedir mantarı, Çöp mantarı, Porselen mantarı, Kavak mantarı, Pullu mantar, Kararan mantar, Sarı saplı craterellus, Mıhbaşı mantarı, Büyük huni şapka, Taneli suillus, Kızaran şemsiye mantarı, Portakal kabuğu mantarı, Mor mantar, Kızıl sütlü çıntar, At mantarı ve Ölümcül lepiota. Mevsimi bu ay sona eren türler: Geyik mantarı.

Doğrulanmış gözlem kayıtlarına göre eylül ayında en çok kayıt Marmara bölgesinden gelir (201 kayıt). Bölge bölge en sık görülen türler aşağıdaki tabloda; kaynak GBIF ve iNaturalist.

Eylül ayında en çok kaydedilen mantarlar

MantarDurumEylül kaydı
Sinek mantarıAmanita muscariaZehirli13
İmparator mantarıAmanita caesareaYenen13
ReishiGanoderma lucidumGeleneksel kullanım11
Kükürt mantarıLaetiporus sulphureusYenen11
Sığır diliFistulina hepaticaYenen7
Yeşil mantarRussula virescensYenen6
Kafes mantarıClathrus ruberBilinmiyor5
Mürekkep mantarıCoprinus comatusYenen5
Çöp mantarıCandolleomyces candolleanusBilinmiyor5
Kızaran gelin mantarıAmanita rubescensBilinmiyor5
Kıllı katmantarıStereum hirsutumBilinmiyor4
Hindi kuyruğuTrametes versicolorBilinmiyor4
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum communeBilinmiyor3
Kararan mantarMeripilus giganteusBilinmiyor3
Şemsiye mantarıMacrolepiota proceraYenen3
Kulak mantarıAuricularia auricula-judaeYenen3
Panter mantarıAmanita pantherinaZehirli3
Çörek mantarıBoletus edulisYenen3
Ölüm mantarıAmanita phalloidesÖlümcül3
Sarı horozmantarıCantharellus cibariusYenen3

Kaynak GBIF ve iNaturalist, bütün yılların toplamı. Durum rehber içindir, yeme kararı için yeterli değildir; yabani mantarı uzmana yüz yüze göstermeden yemeyin. Verinin tamamı ve yöntem

Eylül ayının zehirli benzerleri

Eylül ayında yenen türlerle aynı dönemde Ölüm mantarı, Sinek mantarı, Panter mantarı, Ölümcül galerina, Kıvrık kenarlı mantar, Sarı sert top mantarı, Kurşuni pembe lamelli, Şeytan mantarı, Ölümcül lepiota, Ak ölüm meleği ve Ölümcül perdeli mantar da çıkar. Toplanan her mantar türü kesin tanınmadan yenmez; aynı sepete konmaz.

Eylül ayında bölgelere göre gözlemler

GBIF ve iNaturalist üzerinden toplanan doğrulanmış gözlemlerin Eylül ayına düşenleri, bölge bölge en sık görülen beş türle (veri tarihi 2026-11-02). Sayılar geçmiş yıllardaki kayıtlardır; bu yıl çıkacağının garantisi değildir.

Haritada il il gözlemleri gör →

Eylül ayının mantar tarifleri

Mantarlı risotto, çörek mantarı (Boletus edulis) ve kültür mantarı (Agaricus bisporus) ile Makarna ve risotto Mantarlı risotto Kuru porçini ve taze kültür mantarıyla, sıcak et suyu azar azar eklenerek pişen kremamsı İtalyan risottosu. 57 dk Çörek mantarı Ana yemekler Kanlıca kavurma Sonbaharda çam ormanlarından gelen kanlıcanın Karadeniz ve Marmara usulü tereyağında soğanla kavrulmuş hâli; 35 dakikada hazır. 35 dk Kanlıca Aslan yelesi biftek, aslan yelesi mantarı (Hericium erinaceus) ile Ana yemekler Aslan yelesi biftek Ağırlıkla bastırılarak suyu alınmış, tereyağı, sarımsak ve kekikle arroser edilmiş kalın dilim aslan yelesi; 30 dakikada. 30 dk Aslan yelesi mantarı Kurutulmuş mantar tozu, Shiitake mantarı (Lentinula edodes) ve çörek mantarı (Boletus edulis) ile Turşu ve konserve Kurutulmuş mantar tozu Kurutulmuş shiitake ve porçiniden yapılan, çorbaya, sosa ve et ovmasına derin bir tat katan ev yapımı mantar tozu; yaklaşık 75 g, bir küçük kavanoz. 1 sa Shiitake Ana yemekler Fırında maitake Sarımsaklı tereyağı ve kekikle 220 °C fırında kızartılan, kenarları çıtır, ortası etli maitake; 35 dakikada hazır. 35 dk Maitake Trüflü tagliolini, trüf (Tuber spp.) ile Makarna ve risotto Trüflü tagliolini Tereyağı ve Parmigiano ile bağlanan ince yumurtalı makarnanın üstüne taze trüf; İtalya'nın en bilinen trüf tabağı, 15 dakikada hazır. 15 dk Trüf

Eylül ayı için yazılar

Eylül ayında çıkan zehirli ve ölümcül mantarlar

Şeytan mantarı (Rubroboletus satanas): Şeytan mantarı yaz sonundan sonbahar ortasına kadar çıkar; Türkiye kayıtları eylül–ekimdedir.

Eylül ayında görülen yenmeyen türler

Kararan mantar (Meripilus giganteus): Kararan mantar sonbaharda çıkar ve ilk donlardan sonra çöker. Türkiye kayıtlarımız eylül, ekim ve ocak aylarındadır; büyük çoğunluğu ekimde.

Sık sorulan sorular

Eylülde hangi mantarlar çıkar?

Ansiklopedimize göre eylül ayında 63 türün mevsimi sürer. Yenenlerden Mürekkep mantarı, Reishi, Şemsiye mantarı, Bal mantarı, İmparator mantarı, Çörek mantarı, Kanlıca ve Sedir mantarı bu aya girer. Mevsim bölgeye, rakıma ve yağışa göre birkaç hafta kayabilir.

Eylül ayında zehirli mantar çıkar mı?

Evet. Eylül ayında mevsimi süren zehirli ya da ölümcül türler: Ölüm mantarı, Sinek mantarı, Panter mantarı, Ölümcül galerina, Kıvrık kenarlı mantar, Sarı sert top mantarı, Kurşuni pembe lamelli, Şeytan mantarı, Ölümcül lepiota, Ak ölüm meleği ve Ölümcül perdeli mantar. Beyaz lamelli, sapında halka ve dibinde torba (volva) olan mantarlar hiç toplanmaz.

Eylül ayında mevsimi başlayan mantarlar hangileri?

Kaynaklarına göre mevsimi eylül ayında başlayan türler: Mürekkep mantarı, Bal mantarı, Kanlıca, Sedir mantarı, Çöp mantarı, Porselen mantarı, Kavak mantarı, Pullu mantar, Kararan mantar, Sarı saplı craterellus, Mıhbaşı mantarı, Büyük huni şapka, Taneli suillus, Kızaran şemsiye mantarı, Portakal kabuğu mantarı, Mor mantar, Kızıl sütlü çıntar, At mantarı ve Ölümcül lepiota.

Eylül ayında mevsimi biten mantarlar hangileri?

Kaynaklarına göre eylül ayından sonra mevsimi sona eren türler: Geyik mantarı.

Eylül ayında en çok hangi bölgede mantar görülür?

GBIF ve iNaturalist'teki doğrulanmış kayıtlara göre eylül ayında en çok kayıt Marmara (201), Karadeniz (88) ve Akdeniz (15) bölgelerinden gelir. Kayıt sayısı gözlemcinin çokluğunu da yansıtır; mantarın yalnız orada çıktığı anlamına gelmez.

Eylül ayında mantar toplamak güvenli mi?

Yalnız kesin tanıdığınız türü toplayın. Eylül ayında ansiklopedimizde 11 zehirli ya da ölümcül tür mevsimdedir. Şüphede mantarı yemeyin; zehirlenme belirtisinde 112'yi arayın, Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür.

Eylül ayında mantarla hangi yemekler yapılır?

Bu ay mevsimi süren mantarlarla hazırlanan tariflerimiz: Aslan yelesi biftek, Bal mantarlı yahni, Borazan mantarlı risotto, Büyük huni şapkalı frittata, Fırında maitake ve Fırında patatesli kirpi mantarı. Yabani mantar yalnız kesin tanındıysa pişirilir; marketteki kültür mantarı yıl boyu kullanılabilir.

Kaynaklar

  1. GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
  2. GBIF: Mürekkep mantarı (Coprinus comatus), Türkiye kayıtları gbif.org
  3. GBIF: Ölüm mantarı (Amanita phalloides), Türkiye kayıtları gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
  1. GBIF: Hindi kuyruğu (Trametes versicolor), Türkiye kayıtları gbif.org
  2. GBIF: Sinek mantarı (Amanita muscaria), Türkiye kayıtları gbif.org
  3. GBIF: Reishi (Ganoderma lucidum), Türkiye kayıtları gbif.org
  4. GBIF: Panter mantarı (Amanita pantherina), Türkiye kayıtları gbif.org
  5. GBIF: Şemsiye mantarı (Macrolepiota procera), Türkiye kayıtları gbif.org
  6. GBIF: Kıllı katmantarı (Stereum hirsutum), Türkiye kayıtları gbif.org
  7. GBIF: Bal mantarı (Armillaria mellea), Türkiye kayıtları gbif.org
  8. GBIF: İmparator mantarı (Amanita caesarea), Türkiye kayıtları gbif.org
  9. GBIF: Çörek mantarı (Boletus edulis), Türkiye kayıtları gbif.org
  10. GBIF: Kanlıca (Lactarius deliciosus), Türkiye kayıtları gbif.org
  11. GBIF: Tricholoma anatolicum, Sedir mantarı (Tricholoma anatolicum), Türkiye kayıtları gbif.org
  12. GBIF: Pis kokulu boynuz mantarı (Phallus impudicus), Türkiye kayıtları gbif.org
  13. GBIF: Çöp mantarı (Candolleomyces candolleanus), Türkiye kayıtları gbif.org
  14. GBIF: Kızaran gelin mantarı (Amanita rubescens), Türkiye kayıtları gbif.org
  15. GBIF: Kükürt mantarı (Laetiporus sulphureus), Türkiye kayıtları gbif.org
  16. GBIF: Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), Türkiye kayıtları gbif.org
  17. GBIF: Porselen mantarı (Oudemansiella mucida), Türkiye kayıtları gbif.org

Diğer aylar

Veri kaynağı ve lisans

Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.

Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir