İçeriğe geç

Ay ay mantarlar · 30 tür

Ocak ayında hangi mantarlar çıkar?

Ocak ayında ansiklopedimizdeki 30 türün mevsimi sürer: 8 tanesi yenen ya da geleneksel kullanımı olan, 2 tanesi zehirli ya da ölümcül türdür. Öne çıkan yenenler Kulak mantarı, Bal mantarı, İstiridye mantarı ve Puf mantarı.

Ocak ayında çıkan mantarlar

Ocak, Türkiye'de kış aylarındandır. Bu sayfa, mantar ansiklopedimizdeki tür sayfalarının mevsim bilgisinden derlenir: bir tür, kaynaklarında ocak ayında çıktığı yazıyorsa burada listelenir. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırabilir; listeler bir garanti değil, nereye ve neye bakılacağını gösteren bir başlangıçtır.

Ocak ayında mevsimi başlayan türler: Kararan mantar, Mor mumsu mantar ve Lactarius deterrimus. Mevsimi bu ay sona eren türler: Saksağan mantarı, Bal mantarı, Puf mantarı, Beyaz semer mantarı, Dumanlı mantar, Almabeni mantarı, Kararan mantar, Borazan mantarı, Mor mumsu mantar, Beneklisünger mantarı, Yer yıldızı mantarı, Ağulu mantar, Acı çilek mantarı, Kirpi mantarı, Gri mürekkep mantarı, Büyük huni şapka, Portakal kabuğu mantarı ve Lactarius deterrimus.

Doğrulanmış gözlem kayıtlarına göre ocak ayında en çok kayıt Ege bölgesinden gelir (259 kayıt). Bölge bölge en sık görülen türler aşağıdaki tabloda; kaynak GBIF ve iNaturalist.

Ocak ayında en çok kaydedilen mantarlar

MantarDurumOcak kaydı
Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum communeBilinmiyor24
Kulak mantarıAuricularia auricula-judaeYenen14
KanlıcaLactarius deliciosusYenen13
Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalusBilinmiyor11
Dumanlı mantarClitocybe nebularisBilinmiyor9
Kıllı katmantarıStereum hirsutumBilinmiyor7
Pis kokulu boynuz mantarıPhallus impudicusBilinmiyor7
Almabeni mantarıParalepista flaccidaBilinmiyor7
Puf mantarıLycoperdon perlatumYenen7
Bal mantarıArmillaria melleaYenen7
Hindi kuyruğuTrametes versicolorBilinmiyor6
Karakız mantarıTricholoma terreumBilinmiyor6
Yer yıldızı mantarıAstraeus hygrometricusBilinmiyor6
Kafes mantarıClathrus ruberBilinmiyor6
Beyaz semer mantarıHelvella crispaBilinmiyor5
Kuş yuvası mantarıCyathus ollaBilinmiyor5
Kirpi mantarıHydnum repandumYenen5
Kav mantarıFomes fomentariusBilinmiyor5
Mürekkep mantarıCoprinus comatusYenen5
Saksağan mantarıCoprinopsis picaceaBilinmiyor4

Kaynak GBIF ve iNaturalist, bütün yılların toplamı. Durum rehber içindir, yeme kararı için yeterli değildir; yabani mantarı uzmana yüz yüze göstermeden yemeyin. Verinin tamamı ve yöntem

Ocak ayının zehirli benzerleri

Ocak ayında yenen türlerle aynı dönemde Ağulu mantar ve Gri mürekkep mantarı da çıkar. Toplanan her mantar türü kesin tanınmadan yenmez; aynı sepete konmaz.

Ocak ayında bölgelere göre gözlemler

GBIF ve iNaturalist üzerinden toplanan doğrulanmış gözlemlerin Ocak ayına düşenleri, bölge bölge en sık görülen beş türle (veri tarihi 2026-11-02). Sayılar geçmiş yıllardaki kayıtlardır; bu yıl çıkacağının garantisi değildir.

Haritada il il gözlemleri gör →

Ocak ayının mantar tarifleri

Ocak ayı için yazılar

Ocak ayında çıkan yenen mantarlar

Kulak mantarı (Auricularia auricula-judae): Kulak mantarı yıl boyu bulunabilir ama en çok serin ve nemli aylarda, sonbahardan ilkbahara kadar görülür. Kulak mantarının Türkiye GBIF kayıtları ocak, şubat ve mayısta yoğunlaşır. Kulak mantarı Türkiye'de kayıtlıdır; kulak mantarının GBIF'teki 63 Türkiye kaydının çoğu İstanbul'dan, kalanı Samsun, Kırklareli, İzmir, Karabük, Manisa ve Trabzon'dandır.

Kirpi mantarı (Hydnum repandum): Kirpi mantarı yaz sonundan kışa kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylül–ocak arasındadır. Kirpi mantarının Türkiye kayıtları büyük ölçüde İstanbul'un kuzey ormanlarından gelir; Trabzon'da da kaydı vardır.

Büyük huni şapka (Infundibulicybe geotropa): Avrupa'da sonbaharda ve kış başında çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ekimden ocağa kadardır. Türkiye kayıtları çoğunlukla İstanbul'dan, özellikle Sarıyer çevresinden gelir; Bolu'da da kaydı vardır.

Sık sorulan sorular

Ocakta hangi mantarlar çıkar?

Ansiklopedimize göre ocak ayında 30 türün mevsimi sürer. Yenenlerden Kulak mantarı, Bal mantarı, İstiridye mantarı, Puf mantarı, Borazan mantarı, Sarı saplı craterellus, Kirpi mantarı ve Büyük huni şapka bu aya girer. Mevsim bölgeye, rakıma ve yağışa göre birkaç hafta kayabilir.

Ocak ayında zehirli mantar çıkar mı?

Evet. Ocak ayında mevsimi süren zehirli ya da ölümcül türler: Ağulu mantar ve Gri mürekkep mantarı. Beyaz lamelli, sapında halka ve dibinde torba (volva) olan mantarlar hiç toplanmaz.

Ocak ayında mevsimi başlayan mantarlar hangileri?

Kaynaklarına göre mevsimi ocak ayında başlayan türler: Kararan mantar, Mor mumsu mantar ve Lactarius deterrimus.

Ocak ayında mevsimi biten mantarlar hangileri?

Kaynaklarına göre ocak ayından sonra mevsimi sona eren türler: Saksağan mantarı, Bal mantarı, Puf mantarı, Beyaz semer mantarı, Dumanlı mantar, Almabeni mantarı, Kararan mantar, Borazan mantarı, Mor mumsu mantar, Beneklisünger mantarı, Yer yıldızı mantarı, Ağulu mantar, Acı çilek mantarı, Kirpi mantarı, Gri mürekkep mantarı, Büyük huni şapka, Portakal kabuğu mantarı ve Lactarius deterrimus.

Ocak ayında en çok hangi bölgede mantar görülür?

GBIF ve iNaturalist'teki doğrulanmış kayıtlara göre ocak ayında en çok kayıt Ege (259), Marmara (194) ve Akdeniz (9) bölgelerinden gelir. Kayıt sayısı gözlemcinin çokluğunu da yansıtır; mantarın yalnız orada çıktığı anlamına gelmez.

Ocak ayında mantar toplamak güvenli mi?

Yalnız kesin tanıdığınız türü toplayın. Ocak ayında ansiklopedimizde 2 zehirli ya da ölümcül tür mevsimdedir. Şüphede mantarı yemeyin; zehirlenme belirtisinde 112'yi arayın, Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür.

Ocak ayında mantarla hangi yemekler yapılır?

Bu ay mevsimi süren mantarlarla hazırlanan tariflerimiz: Bal mantarlı yahni, Borazan mantarlı risotto, Büyük huni şapkalı frittata, Çıtır istiridye mantarı, Fırında istiridye mantarı ve Fırında patatesli kirpi mantarı. Yabani mantar yalnız kesin tanındıysa pişirilir; marketteki kültür mantarı yıl boyu kullanılabilir.

Kaynaklar

  1. GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
  2. GBIF: Tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), Türkiye kayıtları gbif.org
  3. GBIF: Kulak mantarı (Auricularia auricula-judae), Türkiye kayıtları gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
  1. GBIF: Hindi kuyruğu (Trametes versicolor), Türkiye kayıtları gbif.org
  2. GBIF: Saksağan mantarı (Coprinopsis picacea), Türkiye kayıtları gbif.org
  3. GBIF: Danaburnu mantarı (Volvopluteus gloiocephalus), Türkiye kayıtları gbif.org
  4. GBIF: Kıllı katmantarı (Stereum hirsutum), Türkiye kayıtları gbif.org
  5. GBIF: Bal mantarı (Armillaria mellea), Türkiye kayıtları gbif.org
  6. GBIF: Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), Türkiye kayıtları gbif.org
  7. GBIF: İstiridye mantarı (Pleurotus ostreatus), Türkiye kayıtları gbif.org
  8. GBIF: Karakız mantarı (Tricholoma terreum), Türkiye kayıtları gbif.org
  9. GBIF: Çöp mantarı (Candolleomyces candolleanus), Türkiye kayıtları gbif.org
  10. GBIF: Sarıpelte mantarı (Tremella mesenterica), Türkiye kayıtları gbif.org
  11. GBIF: Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), Türkiye kayıtları gbif.org
  12. GBIF: Fomes fomentarius, Kav mantarı (Fomes fomentarius), Türkiye kayıtları gbif.org
  13. GBIF: Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), Türkiye kayıtları gbif.org
  14. GBIF: Dumanlı mantar (Clitocybe nebularis), Türkiye kayıtları gbif.org
  15. GBIF: Almabeni mantarı (Paralepista flaccida), Türkiye kayıtları gbif.org
  16. GBIF: Kararan mantar (Meripilus giganteus), Türkiye kayıtları gbif.org
  17. GBIF: Borazan mantarı (Craterellus cornucopioides), Türkiye kayıtları gbif.org

Diğer aylar

Veri kaynağı ve lisans

Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.

Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir