Ay ay mantarlar · 30 tür
Ocak ayında hangi mantarlar çıkar?
Ocak ayında ansiklopedimizdeki 30 türün mevsimi sürer: 8 tanesi yenen ya da geleneksel kullanımı olan, 2 tanesi zehirli ya da ölümcül türdür. Öne çıkan yenenler Kulak mantarı, Bal mantarı, İstiridye mantarı ve Puf mantarı.
Ocak ayında çıkan mantarlar
-
Yenen tür
Bal mantarı
Armillaria mellea
Physalacriaceae
-
Yenen tür
Borazan mantarı
Craterellus cornucopioides
Cantharellaceae
-
Yenen tür
Büyük huni şapka
Infundibulicybe geotropa
Tricholomataceae
-
Yenen tür
İstiridye mantarı
Pleurotus ostreatus
Pleurotaceae
Yetiştirilir
-
Yenen tür
Kirpi mantarı
Hydnum repandum
Hydnaceae
-
Yenen tür
Kulak mantarı
Auricularia auricula-judae
Auriculariaceae
-
Yenen tür
Puf mantarı
Lycoperdon perlatum
Lycoperdaceae
-
Yenen tür
Sarı saplı craterellus
Craterellus lutescens
Cantharellaceae
-
Yenmez
Acı çilek mantarı
Tricholomopsis rutilans
Phyllotopsidaceae
-
Yenmez
Almabeni mantarı
Paralepista flaccida
Tricholomataceae
-
Yenmez
Beneklisünger mantarı
Suillus collinitus
Suillaceae
-
Yenmez
Beyaz semer mantarı
Helvella crispa
Helvellaceae
-
Yenmez
Çöp mantarı
Candolleomyces candolleanus
Psathyrellaceae
-
Yenmez
Danaburnu mantarı
Volvopluteus gloiocephalus
Pluteaceae
-
Yenmez
Dumanlı mantar
Clitocybe nebularis
Clitocybaceae
-
Yenmez
Hindi kuyruğu
Trametes versicolor
Polyporaceae
-
Yenmez
Karakız mantarı
Tricholoma terreum
Tricholomataceae
-
Yenmez
Kararan mantar
Meripilus giganteus
Meripilaceae
-
Yenmez
Kav mantarı
Fomes fomentarius
Polyporaceae
-
Yenmez
Kıllı katmantarı
Stereum hirsutum
Stereaceae
-
Yenmez
Kuş yuvası mantarı
Crucibulum laeve
Agaricaceae
-
Yenmez
Lactarius deterrimus
Lactarius deterrimus
Russulaceae
-
Yenmez
Mor mumsu mantar
Laccaria amethystina
Hydnangiaceae
-
Yenmez
Portakal kabuğu mantarı
Aleuria aurantia
Pyronemataceae
-
Yenmez
Saksağan mantarı
Coprinopsis picacea
Psathyrellaceae
-
Yenmez
Sarıpelte mantarı
Tremella mesenterica
Tremellaceae
-
Yenmez
Tüylü maymuncuk mantarı
Schizophyllum commune
Schizophyllaceae
-
Yenmez
Yer yıldızı mantarı
Astraeus hygrometricus
Diplocystidiaceae
-
Zehirli
Ağulu mantar
Omphalotus olearius
Omphalotaceae
-
Zehirli
Gri mürekkep mantarı
Coprinopsis atramentaria
Psathyrellaceae
Ocak, Türkiye'de kış aylarındandır. Bu sayfa, mantar ansiklopedimizdeki tür sayfalarının mevsim bilgisinden derlenir: bir tür, kaynaklarında ocak ayında çıktığı yazıyorsa burada listelenir. Yağış, sıcaklık ve rakım mevsimi birkaç hafta öne ya da arkaya kaydırabilir; listeler bir garanti değil, nereye ve neye bakılacağını gösteren bir başlangıçtır.
Ocak ayında mevsimi başlayan türler: Kararan mantar, Mor mumsu mantar ve Lactarius deterrimus. Mevsimi bu ay sona eren türler: Saksağan mantarı, Bal mantarı, Puf mantarı, Beyaz semer mantarı, Dumanlı mantar, Almabeni mantarı, Kararan mantar, Borazan mantarı, Mor mumsu mantar, Beneklisünger mantarı, Yer yıldızı mantarı, Ağulu mantar, Acı çilek mantarı, Kirpi mantarı, Gri mürekkep mantarı, Büyük huni şapka, Portakal kabuğu mantarı ve Lactarius deterrimus.
Doğrulanmış gözlem kayıtlarına göre ocak ayında en çok kayıt Ege bölgesinden gelir (259 kayıt). Bölge bölge en sık görülen türler aşağıdaki tabloda; kaynak GBIF ve iNaturalist.
Ocak ayında en çok kaydedilen mantarlar
| Mantar | Durum | Ocak kaydı |
|---|---|---|
| Tüylü maymuncuk mantarıSchizophyllum commune | Bilinmiyor | 24 |
| Kulak mantarıAuricularia auricula-judae | Yenen | 14 |
| KanlıcaLactarius deliciosus | Yenen | 13 |
| Danaburnu mantarıVolvopluteus gloiocephalus | Bilinmiyor | 11 |
| Dumanlı mantarClitocybe nebularis | Bilinmiyor | 9 |
| Kıllı katmantarıStereum hirsutum | Bilinmiyor | 7 |
| Pis kokulu boynuz mantarıPhallus impudicus | Bilinmiyor | 7 |
| Almabeni mantarıParalepista flaccida | Bilinmiyor | 7 |
| Puf mantarıLycoperdon perlatum | Yenen | 7 |
| Bal mantarıArmillaria mellea | Yenen | 7 |
| Hindi kuyruğuTrametes versicolor | Bilinmiyor | 6 |
| Karakız mantarıTricholoma terreum | Bilinmiyor | 6 |
| Yer yıldızı mantarıAstraeus hygrometricus | Bilinmiyor | 6 |
| Kafes mantarıClathrus ruber | Bilinmiyor | 6 |
| Beyaz semer mantarıHelvella crispa | Bilinmiyor | 5 |
| Kuş yuvası mantarıCyathus olla | Bilinmiyor | 5 |
| Kirpi mantarıHydnum repandum | Yenen | 5 |
| Kav mantarıFomes fomentarius | Bilinmiyor | 5 |
| Mürekkep mantarıCoprinus comatus | Yenen | 5 |
| Saksağan mantarıCoprinopsis picacea | Bilinmiyor | 4 |
Kaynak GBIF ve iNaturalist, bütün yılların toplamı. Durum rehber içindir, yeme kararı için yeterli değildir; yabani mantarı uzmana yüz yüze göstermeden yemeyin. Verinin tamamı ve yöntem
Ocak ayının zehirli benzerleri
Ocak ayında yenen türlerle aynı dönemde Ağulu mantar ve Gri mürekkep mantarı da çıkar. Toplanan her mantar türü kesin tanınmadan yenmez; aynı sepete konmaz.
Ocak ayında bölgelere göre gözlemler
GBIF ve iNaturalist üzerinden toplanan doğrulanmış gözlemlerin Ocak ayına düşenleri, bölge bölge en sık görülen beş türle (veri tarihi 2026-11-02). Sayılar geçmiş yıllardaki kayıtlardır; bu yıl çıkacağının garantisi değildir.
-
Ege · 259 kayıt
- Tekne kukulcuk mantarı 17
- Tüylü maymuncuk mantarı 13
- Contumyces rosellus 11
- Kanlıca 9
- Danaburnu mantarı 8
-
Marmara · 194 kayıt
-
Akdeniz · 9 kayıt
- Contumyces rosellus 1
- Deconica coprophila 1
- Çam kızılağlayanı 1
- Kıllı katmantarı 1
- Tüylü maymuncuk mantarı 1
-
İç Anadolu · 6 kayıt
- Peslivan mantarı 2
- Pseudoclitocybe obbata 1
- Kadife saplı mantar 1
- Battarrea phalloides 1
- Tüylü maymuncuk mantarı 1
-
Doğu ve Güneydoğu · 6 kayıt
- Mycena pura 2
- Kanlıca 1
- Karçanı mantarı 1
- Collybia sordida 1
- Trametes pubescens 1
-
Karadeniz · 3 kayıt
Ocak ayının mantar tarifleri
Makarna ve risotto
Kremalı mantarlı makarna
Kültür ve istiridye mantarı, krema ve parmesanla, makarna suyunun yardımıyla ipeksi kıvam alan 30 dakikalık makarna.
30 dk
Kültür mantarı
Atıştırmalıklar
Çıtır istiridye mantarı
Yoğurda yatırılıp baharatlı una bulanmış, derin yağda kızarmış çıtır istiridye mantarı; sarımsaklı yoğurt sosuyla.
37 dk
İstiridye mantarı
Ana yemekler
İstiridye mantarından döner
Döner baharatlı yoğurt marinesinde bekleyip döküm tavada bastırılarak çıtırlaştırılan istiridye mantarı, lavaşta sumaklı soğan ve yoğurtlu sosla; 30 dakikalık marine hariç 40 dakikada hazır.
40 dk
İstiridye mantarı
Makarna ve risotto
Borazan mantarlı risotto
Siyah borazan mantarıyla (Craterellus cornucopioides) pişirilen, tereyağı ve parmesanla bağlanan kremalı risotto; dört kişilik, 45 dakikada hazır.
45 dk
Borazan mantarı
Ana yemekler
Bal mantarlı yahni
Önce haşlanan, sonra etle 20 dakika kaynayan bal mantarı; kereviz ve filizle sulu, doyurucu bir yahni.
1 sa 55 dk
Bal mantarı
Atıştırmalıklar
Puf mantarı şinitzel
İçi bembeyaz puf mantarı dilimleri baharatlı un, yumurta ve galeta ununa bulanıp çıtır kızarır; adaçayıyla sıcak bir başlangıç.
35 dk
Puf mantarı
Ocak ayı için yazılar
Ocak ayında çıkan yenen mantarlar
Kulak mantarı (Auricularia auricula-judae): Kulak mantarı yıl boyu bulunabilir ama en çok serin ve nemli aylarda, sonbahardan ilkbahara kadar görülür. Kulak mantarının Türkiye GBIF kayıtları ocak, şubat ve mayısta yoğunlaşır. Kulak mantarı Türkiye'de kayıtlıdır; kulak mantarının GBIF'teki 63 Türkiye kaydının çoğu İstanbul'dan, kalanı Samsun, Kırklareli, İzmir, Karabük, Manisa ve Trabzon'dandır.
Kirpi mantarı (Hydnum repandum): Kirpi mantarı yaz sonundan kışa kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylül–ocak arasındadır. Kirpi mantarının Türkiye kayıtları büyük ölçüde İstanbul'un kuzey ormanlarından gelir; Trabzon'da da kaydı vardır.
Büyük huni şapka (Infundibulicybe geotropa): Avrupa'da sonbaharda ve kış başında çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ekimden ocağa kadardır. Türkiye kayıtları çoğunlukla İstanbul'dan, özellikle Sarıyer çevresinden gelir; Bolu'da da kaydı vardır.
Sık sorulan sorular
Ocakta hangi mantarlar çıkar?
Ansiklopedimize göre ocak ayında 30 türün mevsimi sürer. Yenenlerden Kulak mantarı, Bal mantarı, İstiridye mantarı, Puf mantarı, Borazan mantarı, Sarı saplı craterellus, Kirpi mantarı ve Büyük huni şapka bu aya girer. Mevsim bölgeye, rakıma ve yağışa göre birkaç hafta kayabilir.
Ocak ayında zehirli mantar çıkar mı?
Evet. Ocak ayında mevsimi süren zehirli ya da ölümcül türler: Ağulu mantar ve Gri mürekkep mantarı. Beyaz lamelli, sapında halka ve dibinde torba (volva) olan mantarlar hiç toplanmaz.
Ocak ayında mevsimi başlayan mantarlar hangileri?
Kaynaklarına göre mevsimi ocak ayında başlayan türler: Kararan mantar, Mor mumsu mantar ve Lactarius deterrimus.
Ocak ayında mevsimi biten mantarlar hangileri?
Kaynaklarına göre ocak ayından sonra mevsimi sona eren türler: Saksağan mantarı, Bal mantarı, Puf mantarı, Beyaz semer mantarı, Dumanlı mantar, Almabeni mantarı, Kararan mantar, Borazan mantarı, Mor mumsu mantar, Beneklisünger mantarı, Yer yıldızı mantarı, Ağulu mantar, Acı çilek mantarı, Kirpi mantarı, Gri mürekkep mantarı, Büyük huni şapka, Portakal kabuğu mantarı ve Lactarius deterrimus.
Ocak ayında en çok hangi bölgede mantar görülür?
GBIF ve iNaturalist'teki doğrulanmış kayıtlara göre ocak ayında en çok kayıt Ege (259), Marmara (194) ve Akdeniz (9) bölgelerinden gelir. Kayıt sayısı gözlemcinin çokluğunu da yansıtır; mantarın yalnız orada çıktığı anlamına gelmez.
Ocak ayında mantar toplamak güvenli mi?
Yalnız kesin tanıdığınız türü toplayın. Ocak ayında ansiklopedimizde 2 zehirli ya da ölümcül tür mevsimdedir. Şüphede mantarı yemeyin; zehirlenme belirtisinde 112'yi arayın, Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin numarası 114'tür.
Ocak ayında mantarla hangi yemekler yapılır?
Bu ay mevsimi süren mantarlarla hazırlanan tariflerimiz: Bal mantarlı yahni, Borazan mantarlı risotto, Büyük huni şapkalı frittata, Çıtır istiridye mantarı, Fırında istiridye mantarı ve Fırında patatesli kirpi mantarı. Yabani mantar yalnız kesin tanındıysa pişirilir; marketteki kültür mantarı yıl boyu kullanılabilir.
Kaynaklar
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- GBIF: Tüylü maymuncuk mantarı (Schizophyllum commune), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Kulak mantarı (Auricularia auricula-judae), Türkiye kayıtları gbif.org
Tüm kaynaklar (20)
- GBIF: Hindi kuyruğu (Trametes versicolor), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Saksağan mantarı (Coprinopsis picacea), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Danaburnu mantarı (Volvopluteus gloiocephalus), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Kıllı katmantarı (Stereum hirsutum), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Bal mantarı (Armillaria mellea), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Kuş yuvası mantarı (Crucibulum laeve), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: İstiridye mantarı (Pleurotus ostreatus), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Karakız mantarı (Tricholoma terreum), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Çöp mantarı (Candolleomyces candolleanus), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Sarıpelte mantarı (Tremella mesenterica), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Puf mantarı (Lycoperdon perlatum), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Fomes fomentarius, Kav mantarı (Fomes fomentarius), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Beyaz semer mantarı (Helvella crispa), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Dumanlı mantar (Clitocybe nebularis), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Almabeni mantarı (Paralepista flaccida), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Kararan mantar (Meripilus giganteus), Türkiye kayıtları gbif.org
- GBIF: Borazan mantarı (Craterellus cornucopioides), Türkiye kayıtları gbif.org
Diğer aylar
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir