Tür haritası · Phallus impudicus
Türkiye pis kokulu boynuz mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Pis kokulu boynuz mantarı (Phallus impudicus) haritamızda Türkiye'de 4 ilden 40 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Düzce, Kırklareli ve Bolu illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, mayıs ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 40
- il
- 4
- bölge
- 2
- son kayıt
- 05.2026
İllere göre gözlem
- İstanbul34
- Düzce4
- Kırklareli1
- Bolu1
- Marmara 35
- Karadeniz 5
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız pis kokulu boynuz mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için pis kokulu boynuz mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 40 kayıt vardır: 34'ü İstanbul'dan, diğerleri Düzce, Kırklareli ve Bolu'dandır. Kayıtlar Marmara ve Batı Karadeniz ormanlarında yoğunlaşır.
Pis kokulu boynuz mantarı ile karışan zehirli türler
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 35; Karadeniz 5. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Düzce, Kırklareli ve Bolu.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 22'i eylül–kasım, yüzde 37'i mart–mayıs, yüzde 5'i haziran–ağustos, yüzde 35'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, mayıs ve aralık. Şubat, mart ve ağustos aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Boynuz mantarı yazdan sonbahar sonuna kadar çıkar; Türkiye'deki gözlemler en çok mayıs ve ekim–aralık arasındadır.
Yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, park ve bahçelerde, çürüyen odun ve kök artıklarının bulunduğu toprakta. Tek tek ya da dağınık çıkar; çoğu zaman önce kokusu fark edilir.
Ölüm mantarı (Amanita phalloides, ölümcül): Ölüm mantarının yumurtası da beyazdır. Boyuna kesitte ölüm mantarında şapka, lamel ve sap taslağı görülür, jöle yoktur. Kesmeden yumurta biçimli mantar yemeyin.
Kuzugöbeği (Morchella esculenta, yenen): Kuzugöbeğinin şapkası da petek gibi çukurludur, ama yapışkan ve kokulu değildir, ilkbaharda çıkar ve şapka ile sap tek parça, içi boş bir oyuk oluşturur. Boynuz mantarının tabanında jelatinli yumurta kalıntısı vardır ve leş gibi kokar.
Puf mantarı (Lycoperdon perlatum, yenen): Yumurta evresindeki boynuz mantarı beyaz bir topa benzer. Puf mantarı boyuna kesilince içi baştan sona beyaz ve yumuşaktır; boynuz mantarı yumurtasında jöle tabakası ve ortada beyaz sap taslağı görülür.
Mutinus caninus (Mutinus caninus, yenmez): Daha küçük ve incedir (10 cm'ye kadar), ucu turuncu-kırmızıdır ve ayrı bir başlığı yoktur.
Sık sorulan sorular
Pis kokulu boynuz mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 4 ilden 40 kayıt var; en çok İstanbul, Düzce, Kırklareli ve Bolu illerinden. Bölge olarak en çok Marmara ve Karadeniz.
Pis kokulu boynuz mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, mayıs ve aralık aylarında. Boynuz mantarı yazdan sonbahar sonuna kadar çıkar; Türkiye'deki gözlemler en çok mayıs ve ekim–aralık arasındadır.
Pis kokulu boynuz mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Düzce, Kırklareli ve Bolu gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Pis kokulu boynuz mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, park ve bahçelerde, çürüyen odun ve kök artıklarının bulunduğu toprakta. Tek tek ya da dağınık çıkar; çoğu zaman önce kokusu fark edilir.
Pis kokulu boynuz mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Ölüm mantarı (ölümcül). Ölüm mantarının yumurtası da beyazdır. Boyuna kesitte ölüm mantarında şapka, lamel ve sap taslağı görülür, jöle yoktur. Kesmeden yumurta biçimli mantar yemeyin.
Haritada pis kokulu boynuz mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Phallus impudicus en.wikipedia.org
- First Nature: Phallus impudicus first-nature.com
- iNaturalist: Phallus impudicus (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir