İçeriğe geç

Tür haritası · Amanita caesarea

Türkiye imparator mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?

İmparator mantarı (Amanita caesarea) haritamızda Türkiye'de 14 ilden 50 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Kırklareli, Osmaniye ve Çanakkale illerinden gelir; gözlemler en çok eylül, ekim ve kasım aylarında yapılmıştır.

gözlem
50
il
14
bölge
5
son kayıt
10.2026

İmparator mantarı nedir, nasıl tanınır?

Noktalar GBIF ve iNaturalist kayıtları; her nokta kendi kaydına bağlanır. Korunan türlerde konum yuvarlanır. Ana haritada aç →

İllere göre gözlem

  • Marmara 41
  • Akdeniz 4
  • Karadeniz 3
  • İç Anadolu 1
  • Ege 1

Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Hangi ayda çıkar?

Gözlemlerin aylara dağılımı
OcaŞubMarNisMayHaz2Tem2Ağu3Eyl13Eki23Kas6Ara1

Bu sayfa yalnız imparator mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.

Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için imparator mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.

Kaynaklardaki Türkiye notu: İmparator mantarının Türkiye kayıtları en çok İstanbul ve Trakya ormanlarındadır.

İmparator mantarı ile karışan zehirli türler

Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 41; Akdeniz 4; Karadeniz 3; İç Anadolu 1; Ege 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Kırklareli, Osmaniye, Çanakkale, Kocaeli, Tekirdağ, Karaman ve Trabzon.

Daha az kayıt bulunan iller: Sinop, Bolu, Sakarya, Muğla, Bursa ve Mersin. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.

Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 84'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 14'i haziran–ağustos, yüzde 2'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar eylül, ekim ve kasım. Ocak, şubat, mart, nisan ve mayıs aylarında haritamızda kayıt yok.

Kaynaklara göre: İmparator mantarı Avrupa'da yaz başından sonbahar ortasına (İngiltere kaynağında ağustos–aralık) çıkar; Türkiye'de GBIF kayıtları en çok eylül–ekimdedir.

İmparator mantarı Güney Avrupa ve Kuzey Afrika'da meşe ve çam ormanlarında, ağaç kökleriyle ortak yaşam (ektomikoriza) kurarak tek ya da gruplar hâlinde çıkar.

Ölüm mantarı (Amanita phalloides, ölümcül): Yeşilimsi şapka, beyaz lamel ve sap. Kapalı yumurta hâlinde ikisi de beyaz torba içindedir.

Ak ölüm meleği (Amanita virosa, ölümcül): Bembeyaz; beyaz lamelli. Yumurta hâli çok benzer.

Sinek mantarı (Amanita muscaria, zehirli): Kırmızı şapkada beyaz pullar (yağmurla gidebilir); lameller ve sap BEYAZ, dipte halkalı soğan.

Sık sorulan sorular

İmparator mantarı Türkiye'de nerede çıkar?

Haritamızda 14 ilden 50 kayıt var; en çok İstanbul, Kırklareli, Osmaniye, Çanakkale ve Kocaeli illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Akdeniz ve Karadeniz.

İmparator mantarı hangi ayda çıkar?

Kayıtlar en çok eylül, ekim ve kasım aylarında. İmparator mantarı Avrupa'da yaz başından sonbahar ortasına (İngiltere kaynağında ağustos–aralık) çıkar; Türkiye'de GBIF kayıtları en çok eylül–ekimdedir.

İmparator mantarı en çok hangi ilde görülür?

En çok kayıt İstanbul'da; ardından Kırklareli, Osmaniye ve Çanakkale gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.

İmparator mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?

İmparator mantarı Güney Avrupa ve Kuzey Afrika'da meşe ve çam ormanlarında, ağaç kökleriyle ortak yaşam (ektomikoriza) kurarak tek ya da gruplar hâlinde çıkar.

İmparator mantarı hangi zehirli mantarla karışır?

En önemli benzerleri Ölüm mantarı (ölümcül), Ak ölüm meleği (ölümcül) ve Sinek mantarı (zehirli). Yeşilimsi şapka, beyaz lamel ve sap. Kapalı yumurta hâlinde ikisi de beyaz torba içindedir.

Haritada imparator mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?

Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.

Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?

Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.

Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?

Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.

Kaynaklar

  1. 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  2. 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  3. GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
  1. Wikipedia (EN): Amanita caesarea en.wikipedia.org
  2. Vikipedi (TR): İmparator mantarı tr.wikipedia.org
  3. First Nature: Amanita caesarea first-nature.com

Veri kaynağı ve lisans

Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.

Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir