Tür haritası · Amanita muscaria
Türkiye sinek mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Sinek mantarı (Amanita muscaria) haritamızda Türkiye'de 18 ilden 68 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt Rize, İstanbul, Kırklareli ve Bolu illerinden gelir; gözlemler en çok ağustos, eylül ve ekim aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 68
- il
- 18
- bölge
- 3
- son kayıt
- 11.2026
İllere göre gözlem
- Rize16
- İstanbul9
- Kırklareli5
- Bolu5
- Artvin5
- Bursa5
- Trabzon4
- Gaziantep3
- Bartın3
- Giresun2
- Gümüşhane2
- Kastamonu2
- Ordu2
- Sinop1
- Sakarya1
- Karabük1
- Düzce1
- Samsun1
- Karadeniz 45
- Marmara 20
- Doğu ve Güneydoğu 3
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız sinek mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için sinek mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Sinek mantarının Türkiye kayıtları en çok Karadeniz (Rize, Artvin, Trabzon) ve Marmara ormanlarındadır.
Sinek mantarı zehirlidir: karıştırıldığı türler
- Panter mantarı Amanita pantherina Zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Karadeniz 45; Marmara 20; Doğu ve Güneydoğu Anadolu 3. En çok kayıt gelen iller sırasıyla Rize, İstanbul, Kırklareli, Bolu, Artvin, Bursa, Trabzon ve Gaziantep.
Daha az kayıt bulunan iller: Bartın, Giresun, Gümüşhane, Kastamonu, Ordu, Sinop, Sakarya, Karabük, Düzce ve Samsun. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 64'i eylül–kasım, yüzde 1'i mart–mayıs, yüzde 23'i haziran–ağustos, yüzde 10'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ağustos, eylül ve ekim. Şubat, mart, mayıs ve haziran aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Sinek mantarı Avrupa'da ağustos–kasım arasında çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ağustos–ekimde, en çok ekimdedir.
Sinek mantarı kuzey yarımkürenin ılıman ve kuzey ormanlarında çam, meşe, ladin, göknar, huş ve sedirle ortak yaşam (mikoriza) kurar. Sıcak bölgelerde yüksek rakımlarda çıkar.
Panter mantarı (Amanita pantherina, zehirli): Panter mantarının şapkası kahverengidir, üzerinde beyaz siğiller vardır, volvası sap dibinde dar bir yaka yapar. Yağmurla rengi solmuş sinek mantarı ona benzeyebilir; ikisi de zehirlidir.
İmparator mantarı (Amanita caesarea, yenen): Şapkası düzgün turuncu, kenarı çizgili, siğilsiz; lamelleri ve sapı sarı, dibinde beyaz torba volva vardır. Siğilleri yıkanmış sinek mantarı ile karışabilir.
Kızaran gelin mantarı (Amanita rubescens, yenmez): Şapkası kırmızımsı-kahve, pulcukları gri-pembedir ve eti kesilince pembe-kırmızıya döner. Sinek mantarının şapkası parlak kırmızı-turuncu, pulcukları beyazdır ve eti kızarmaz.
Sinek mantarı zehirli bir türdür; yenmez. Aynı ormanda yenen türlerle birlikte çıkabilir. Zehirlenme şüphesinde 112, Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114 aranır.
Sık sorulan sorular
Sinek mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 18 ilden 68 kayıt var; en çok Rize, İstanbul, Kırklareli, Bolu ve Artvin illerinden. Bölge olarak en çok Karadeniz, Marmara ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu.
Sinek mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ağustos, eylül ve ekim aylarında. Sinek mantarı Avrupa'da ağustos–kasım arasında çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ağustos–ekimde, en çok ekimdedir.
Sinek mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt Rize'de; ardından İstanbul, Kırklareli ve Bolu gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Sinek mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Sinek mantarı kuzey yarımkürenin ılıman ve kuzey ormanlarında çam, meşe, ladin, göknar, huş ve sedirle ortak yaşam (mikoriza) kurar. Sıcak bölgelerde yüksek rakımlarda çıkar.
Sinek mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Panter mantarı (zehirli). Panter mantarının şapkası kahverengidir, üzerinde beyaz siğiller vardır, volvası sap dibinde dar bir yaka yapar. Yağmurla rengi solmuş sinek mantarı ona benzeyebilir; ikisi de zehirlidir.
Haritada sinek mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Sinek mantarı yenir mi?
Hayır. Sinek mantarı zehirli bir türdür. Zehirlenme şüphesinde belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Amanita muscaria en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Sinek mantarı tr.wikipedia.org
- First Nature: Amanita muscaria first-nature.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir