Tür haritası · Cyclocybe cylindracea
Türkiye kavak mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Kavak mantarı (Cyclocybe cylindracea) haritamızda Türkiye'de 5 ilden 23 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Ankara, Diyarbakır ve İzmir illerinden gelir; gözlemler en çok mart, mayıs ve ekim aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 23
- il
- 5
- bölge
- 4
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- İstanbul14
- Ankara4
- Diyarbakır3
- İzmir1
- Kocaeli1
- Marmara 15
- İç Anadolu 4
- Doğu ve Güneydoğu 3
- Ege 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız kavak mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için kavak mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Kavak mantarının haritamızda 23 Türkiye gözlemi var; çoğu İstanbul'dan, ayrıca Ankara, Diyarbakır, İzmir ve Kocaeli'den. Tokat'tan toplanan örnekleri yağ asidi içeriği üzerine bir çalışmada incelenmiştir. Dere boylarındaki kavak ve söğütler türün aranacağı yerlerdir.
Kavak mantarı ile karışan zehirli türler
- Ölümcül galerina Galerina marginata Ölümcül zehirli
- Kükürt başlı mantar Hypholoma fasciculare Zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 15; İç Anadolu 4; Doğu ve Güneydoğu Anadolu 3; Ege 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Ankara, Diyarbakır, İzmir ve Kocaeli.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 60'i eylül–kasım, yüzde 30'i mart–mayıs, yüzde 4'i haziran–ağustos, yüzde 4'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar mart, mayıs ve ekim. Ocak, şubat, haziran ve ağustos aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Kavak mantarının Türkiye kayıtları ilkbaharda (mart–mayıs) ve sonbaharda (eylül–aralık) toplanır; haritamızdaki 23 gözlemin 11'i ekim ayındadır. Kültürde yıl boyu üretilir.
Kavak mantarı kavak, söğüt ve diğer geniş yapraklı ağaçların kütüklerinde, gövde oyuklarında ve köklerinde demet hâlinde yetişir; ölü odunu beyaz çürükçülükle ayrıştırır, yaşlı ya da yaralı canlı ağaçlarda da görülür.
Ölümcül galerina (Galerina marginata, ölümcül): O da odunda demet hâlinde çıkar, kahverengi ve halkalıdır; ama daha küçüktür (şapka 1–6 cm), sapı ince ve kahverengidir, spor izi pas kahvesidir. Amatoksin içerir, karaciğeri öldürür.
Kükürt başlı mantar (Hypholoma fasciculare, zehirli): Kütüklerde kalabalık demetler yapar; şapkası kükürt sarısı, lamelleri yeşilimsi-sarı, sonra mor-kahve; halkası yoktur, tadı çok acıdır. Zehirlidir (First Nature).
İstiridye mantarı (Pleurotus ostreatus, yenen): Türkiye'de o da kavak mantarı diye anılır; ama yelpaze biçimli, sapsız ya da yana kaymış kısa saplı ve halkasızdır, lamelleri sapa iner.
Sık sorulan sorular
Kavak mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 5 ilden 23 kayıt var; en çok İstanbul, Ankara, Diyarbakır, İzmir ve Kocaeli illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, İç Anadolu ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu.
Kavak mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok mart, mayıs ve ekim aylarında. Kavak mantarının Türkiye kayıtları ilkbaharda (mart–mayıs) ve sonbaharda (eylül–aralık) toplanır; haritamızdaki 23 gözlemin 11'i ekim ayındadır. Kültürde yıl boyu üretilir.
Kavak mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Ankara, Diyarbakır ve İzmir gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Kavak mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Kavak mantarı kavak, söğüt ve diğer geniş yapraklı ağaçların kütüklerinde, gövde oyuklarında ve köklerinde demet hâlinde yetişir; ölü odunu beyaz çürükçülükle ayrıştırır, yaşlı ya da yaralı canlı ağaçlarda da görülür.
Kavak mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Ölümcül galerina (ölümcül) ve Kükürt başlı mantar (zehirli). O da odunda demet hâlinde çıkar, kahverengi ve halkalıdır; ama daha küçüktür (şapka 1–6 cm), sapı ince ve kahverengidir, spor izi pas kahvesidir. Amatoksin içerir, karaciğeri öldürür.
Haritada kavak mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Çınar Yılmaz H. ve ark. — Fatty Acid Contents of Two Edible Mushroom Species (Cyclocybe aegerita and Hygrophorus eburneus) Collected from Tokat Region, MEJS dergipark.org.tr
Tüm kaynaklar (6)
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Cyclocybe aegerita en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Kavak mantarı tr.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir