Tür haritası · Craterellus cornucopioides
Türkiye borazan mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Borazan mantarı (Craterellus cornucopioides) haritamızda Türkiye'de 6 ilden 20 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Bolu, Trabzon ve Düzce illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, ağustos ve ekim aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 20
- il
- 6
- bölge
- 3
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- Karadeniz 10
- Marmara 9
- Ege 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız borazan mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için borazan mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Borazan mantarı Türkiye'de kayıtlıdır; borazan mantarının GBIF'teki 17 Türkiye kaydı İstanbul, Düzce, Trabzon, Kırklareli ve Muğla'dandır.
Borazan mantarı ile karışan zehirli türler
- Külrengi borazan Craterellus cinereus Yenen tür
- Şeytan kadehi Urnula craterium Yenmez
- Dalgalı borazan Pseudocraterellus undulatus Yenen tür
Kayıtların bölgelere dağılımı: Karadeniz 10; Marmara 9; Ege 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Bolu, Trabzon, Düzce, Sakarya ve Muğla.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 65'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 10'i haziran–ağustos, yüzde 25'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, ağustos ve ekim. Şubat, mart, nisan, mayıs, haziran ve temmuz aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Borazan mantarı Avrupa'da yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Borazan mantarının Türkiye GBIF kayıtları ağustos–ocak arasındadır ve en çok ekim–kasımda görülür.
Borazan mantarı yapraklı ormanlarda, özellikle kayın ve meşe altında, yosunlu ve nemli toprakta, çoğu zaman kalabalık kümeler hâlinde çıkar.
Külrengi borazan (Craterellus cinereus, yenen): Dış yüzünde belirgin, çatallanan sahte lameller vardır; borazanın dış yüzü düz ya da hafif kırışıktır.
Şeytan kadehi (Urnula craterium, yenmez): İlkbaharda, gömülü odun üzerinde çıkan, kalın etli siyah bir kadehtir; dışı tüylüdür.
Dalgalı borazan (Pseudocraterellus undulatus, yenen): Daha küçük ve ince, gri-kahve, kenarı çok dalgalıdır; içi boş değildir.
Sık sorulan sorular
Borazan mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 6 ilden 20 kayıt var; en çok İstanbul, Bolu, Trabzon, Düzce ve Sakarya illerinden. Bölge olarak en çok Karadeniz, Marmara ve Ege.
Borazan mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, ağustos ve ekim aylarında. Borazan mantarı Avrupa'da yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Borazan mantarının Türkiye GBIF kayıtları ağustos–ocak arasındadır ve en çok ekim–kasımda görülür.
Borazan mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Bolu, Trabzon ve Düzce gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Borazan mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Borazan mantarı yapraklı ormanlarda, özellikle kayın ve meşe altında, yosunlu ve nemli toprakta, çoğu zaman kalabalık kümeler hâlinde çıkar.
Haritada borazan mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Craterellus cornucopioides en.wikipedia.org
- First Nature: Craterellus cornucopioides first-nature.com
- GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir