Tür haritası · Oudemansiella mucida
Türkiye porselen mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Porselen mantarı (Oudemansiella mucida) haritamızda Türkiye'de 8 ilden 29 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Kırklareli, Düzce ve Bolu illerinden gelir; gözlemler en çok eylül, ekim ve kasım aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 29
- il
- 8
- bölge
- 2
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- Marmara 19
- Karadeniz 10
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız porselen mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için porselen mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 29 kayıt vardır: İstanbul 16, Kırklareli ve Düzce üçer, Zonguldak ve Bolu ikişer; Kastamonu, Sinop ve Samsun birer. Tür, eş anlamlısı Mucidula mucida adıyla Karabük Yenice'den de bildirilmiştir (Kaşık ve ark., 2022, KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi).
Porselen mantarı ile karışan zehirli türler
- Ak ölüm meleği Amanita virosa Ölümcül zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 19; Karadeniz 10. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Kırklareli, Düzce, Bolu, Zonguldak, Kastamonu, Sinop ve Samsun.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 96'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 3'i haziran–ağustos, yüzde 0'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar eylül, ekim ve kasım. Ocak, şubat, mart, nisan, mayıs, temmuz, ağustos ve aralık aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Porselen mantarı yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Türkiye kayıtlarımız haziran, eylül, ekim ve kasım aylarındadır; büyük çoğunluğu ekimde.
Neredeyse yalnız kayında: ölü ya da devrilmiş gövdelerde, kesilmiş dallarda, bazen canlı ağacın yüksek ölü dallarında; nadiren meşede. Odun üzerinde kümeler hâlinde çıkar, topraktan çıkmaz.
Ak ölüm meleği (Amanita virosa, ölümcül): Ak ölüm meleği de beyaz ve halkalıdır, ama topraktan çıkar, sap dibinde torba gibi bir volva vardır ve şapkası sümüksü-saydam değildir. Porselen mantarı yalnız odun üzerinde, kümeler hâlinde çıkar.
İstiridye mantarı (Pleurotus ostreatus, yenen): İstiridye mantarı da odunda kümeler hâlinde çıkar, ama sapı kısa ve yana kaymıştır ya da hiç yoktur, halkası yoktur ve şapkası sümüksü değildir.
Hymenopellis radicata (Hymenopellis radicata, yenmez): Akrabasıdır; ama tek tek çıkar, şapkası kahverengimsi ve kırışıktır, halkası yoktur ve sapı toprağın altındaki köke doğru uzun bir kök gibi uzanır.
Sık sorulan sorular
Porselen mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 8 ilden 29 kayıt var; en çok İstanbul, Kırklareli, Düzce, Bolu ve Zonguldak illerinden. Bölge olarak en çok Marmara ve Karadeniz.
Porselen mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok eylül, ekim ve kasım aylarında. Porselen mantarı yaz sonundan sonbahar sonuna kadar çıkar. Türkiye kayıtlarımız haziran, eylül, ekim ve kasım aylarındadır; büyük çoğunluğu ekimde.
Porselen mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Kırklareli, Düzce ve Bolu gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Porselen mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Neredeyse yalnız kayında: ölü ya da devrilmiş gövdelerde, kesilmiş dallarda, bazen canlı ağacın yüksek ölü dallarında; nadiren meşede. Odun üzerinde kümeler hâlinde çıkar, topraktan çıkmaz.
Porselen mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Ak ölüm meleği (ölümcül). Ak ölüm meleği de beyaz ve halkalıdır, ama topraktan çıkar, sap dibinde torba gibi bir volva vardır ve şapkası sümüksü-saydam değildir. Porselen mantarı yalnız odun üzerinde, kümeler hâlinde çıkar.
Haritada porselen mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- Kaşık ve ark. (2022), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 25(6): Macrofungi of Yenice (Karabük) District and New Records for Turkey dergipark.org.tr
Tüm kaynaklar (6)
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
- Wikipedia (EN): Oudemansiella mucida en.wikipedia.org
- First Nature: Oudemansiella mucida, Porcelain Fungus first-nature.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir