Tür haritası · Fistulina hepatica
Türkiye sığır dili haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Sığır dili (Fistulina hepatica) haritamızda Türkiye'de 8 ilden 23 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Bolu, Kırklareli ve Düzce illerinden gelir; gözlemler en çok eylül, ekim ve kasım aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 23
- il
- 8
- bölge
- 3
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- Marmara 18
- Karadeniz 4
- İç Anadolu 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız sığır dili türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için sığır dili sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Sığır dili Türkiye'de kayıtlıdır; sığır dilinin GBIF'teki 22 Türkiye kaydı İstanbul, Düzce, Kırklareli, Yalova, Ankara ve Bolu'dandır.
Sığır dili ile karışan zehirli türler
- Kükürt mantarı Laetiporus sulphureus Yenen tür
- Tüylü raf mantarı Inonotus hispidus Yenmez
- Reishi ve akrabaları Ganoderma spp. Yenmez
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 18; Karadeniz 4; İç Anadolu 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Bolu, Kırklareli, Düzce, Yalova, Ankara, Kocaeli ve Tekirdağ.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 100'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 0'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar eylül, ekim ve kasım. Ocak, şubat, mart, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve aralık aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Sığır dili yaz sonundan sonbahar ortasına kadar çıkar. Sığır dilinin Türkiye GBIF kayıtları ağustos–kasım arasındadır ve en çok ekimde görülür.
Sığır dili yaşlı ya da yaralı meşe ve kestane ağaçlarının gövdesinde, çoğu zaman yere yakın, bazen kütüklerde tek tek çıkar.
Kükürt mantarı (Laetiporus sulphureus, yenen): Parlak sarı-turuncu katlar hâlinde çıkar ve kırmızı su salmaz; çiğ ya da az pişmiş yenince rahatsızlık yapabilir.
Tüylü raf mantarı (Inonotus hispidus, yenmez): Üstü kalın tüylüdür, kızıl-kahveden siyaha döner; eti mermer desenli değildir ve yenmez.
Reishi ve akrabaları (Ganoderma spp., yenmez): Odunsu sert ve cilalı görünür, gözenek yüzü beyazdır; eti sulu değildir.
Sık sorulan sorular
Sığır dili Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 8 ilden 23 kayıt var; en çok İstanbul, Bolu, Kırklareli, Düzce ve Yalova illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Karadeniz ve İç Anadolu.
Sığır dili hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok eylül, ekim ve kasım aylarında. Sığır dili yaz sonundan sonbahar ortasına kadar çıkar. Sığır dilinin Türkiye GBIF kayıtları ağustos–kasım arasındadır ve en çok ekimde görülür.
Sığır dili en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Bolu, Kırklareli ve Düzce gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Sığır dili nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Sığır dili yaşlı ya da yaralı meşe ve kestane ağaçlarının gövdesinde, çoğu zaman yere yakın, bazen kütüklerde tek tek çıkar.
Haritada sığır dili görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Fistulina hepatica en.wikipedia.org
- First Nature: Fistulina hepatica first-nature.com
- GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir