Tür haritası · Paralepista flaccida
Türkiye almabeni mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Almabeni mantarı (Paralepista flaccida) haritamızda Türkiye'de 3 ilden 20 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Manisa ve Bolu illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, ekim ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 20
- il
- 3
- bölge
- 3
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- Marmara 9
- Ege 6
- Karadeniz 5
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız almabeni mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için almabeni mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 20 kayıt vardır: İstanbul 9, Manisa 6 ve Bolu 5. Kayıtlar Marmara, Ege ve Batı Karadeniz ormanlarında toplanır.
Almabeni mantarı ile karışan zehirli türler
- Zehirli huni mantarı (Paralepistopsis amoenolens) Paralepistopsis amoenolens Zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 9; Ege 6; Karadeniz 5. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Manisa ve Bolu.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 35'i eylül–kasım, yüzde 5'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 60'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, ekim ve aralık. Şubat, mart, nisan, haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Almabeni mantarı sonbaharın sonu ve kışın çıkar; kayıtlarımız ekimden ocağa uzanır, en çok ocak, ekim ve aralıkta. Mayısta tek bir kayıt vardır.
Çam, ladin ve kayın gibi ağaçların altında, iğne yaprak ve yaprak döküntüsünde; çürüyen bitki artığıyla beslenir. Çoğunlukla kalabalık gruplar ya da peri halkaları oluşturur.
Zehirli huni mantarı (Paralepistopsis amoenolens) (Paralepistopsis amoenolens, zehirli): Akdeniz ülkelerinde zehirlenmeye yol açmış bu tür de turuncumsu ve hunimsidir; yedikten günler sonra el ve ayaklarda yanma, ağrı ve kızarıklık (eritromelalji) yapar. Belirgin, hoş bir koku taşıması ve açık sarımsı lamelleriyle ayrılır, ama ayrım deneyim ister.
Büyük huni şapka (Infundibulicybe geotropa, yenen): Büyük huni şapka çok daha iridir (şapka 20 cm'ye, sap 15 cm'ye ulaşır), krem-ten rengindedir ve şapkasının ortasında belirgin bir tümsek bulunur. Almabeni turuncu-kahverengi, daha küçük ve kısa saplıdır.
Huni mantarı (Clitocybe gibba) (Clitocybe gibba, yenmez): Clitocybe gibba daha açık, pembemsi-ten rengindedir ve şapkası incedir; lamelleri beyaz kalır. Almabeninin şapkası daha koyu turuncu-kahverengidir ve lamelleri yaşlandıkça kahverengileşir.
Sık sorulan sorular
Almabeni mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 3 ilden 20 kayıt var; en çok İstanbul, Manisa ve Bolu illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Ege ve Karadeniz.
Almabeni mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, ekim ve aralık aylarında. Almabeni mantarı sonbaharın sonu ve kışın çıkar; kayıtlarımız ekimden ocağa uzanır, en çok ocak, ekim ve aralıkta. Mayısta tek bir kayıt vardır.
Almabeni mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Manisa ve Bolu gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Almabeni mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Çam, ladin ve kayın gibi ağaçların altında, iğne yaprak ve yaprak döküntüsünde; çürüyen bitki artığıyla beslenir. Çoğunlukla kalabalık gruplar ya da peri halkaları oluşturur.
Almabeni mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Zehirli huni mantarı (Paralepistopsis amoenolens) (zehirli). Akdeniz ülkelerinde zehirlenmeye yol açmış bu tür de turuncumsu ve hunimsidir; yedikten günler sonra el ve ayaklarda yanma, ağrı ve kızarıklık (eritromelalji) yapar. Belirgin, hoş bir koku taşıması ve açık sarımsı lamelleriyle ayrılır, ama ayrım deneyim ister.
Haritada almabeni mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Paralepista flaccida en.wikipedia.org
- First Nature: Lepista flaccida first-nature.com
- Wikipedia (EN): Paralepistopsis amoenolens en.wikipedia.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir