Tür haritası · Clitocybe nebularis
Türkiye dumanlı mantar haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Dumanlı mantar (Clitocybe nebularis) haritamızda Türkiye'de 5 ilden 22 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Bolu, Kocaeli ve Osmaniye illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, ekim ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 22
- il
- 5
- bölge
- 3
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- İstanbul15
- Bolu4
- Kocaeli1
- Osmaniye1
- Kırklareli1
- Marmara 17
- Karadeniz 4
- Akdeniz 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız dumanlı mantar türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için dumanlı mantar sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 22 kayıt vardır; çoğu İstanbul'dan, ayrıca Bolu, Kocaeli, Osmaniye ve Kırklareli'den.
Dumanlı mantar ile karışan zehirli türler
- Kurşuni pembe lamelli Entoloma sinuatum Zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 17; Karadeniz 4; Akdeniz 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Bolu, Kocaeli, Osmaniye ve Kırklareli.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 31'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 68'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, ekim ve aralık. Şubat, mart, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Dumanlı mantar sonbaharın sonunda ve kış başında çıkar; Türkiye kayıtları ekimden ocağa uzanır, en çok ocak ve aralıkta.
Yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda, kalın yaprak ya da iğne çöpü üzerinde; çoğu zaman peri halkası denen daireler ya da uzun sıralar oluşturur.
Kurşuni pembe lamelli (Entoloma sinuatum, zehirli): Kurşuni pembe lamellinin lamelleri sarımsıdan pembeye döner ve spor izi pembedir; dumanlı mantarın lamelleri kremdir, spor izi krem-sarıdır.
Mor mantar (Lepista nuda, yenen): Mor mantarın şapkası, lamelleri ve sapı leylak-mor tonludur, kokusu meyvemsidir. Dumanlı mantarda mor ton yoktur.
Infundibulicybe geotropa (Infundibulicybe geotropa, yenen): O da halka hâlinde çıkar, ama şapkası krem-ten renginde ve ortası belirgin tümseklidir, sapı uzundur; dumanlı mantar daha gri, sapı daha kısa ve kalındır.
Sık sorulan sorular
Dumanlı mantar Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 5 ilden 22 kayıt var; en çok İstanbul, Bolu, Kocaeli, Osmaniye ve Kırklareli illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Karadeniz ve Akdeniz.
Dumanlı mantar hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, ekim ve aralık aylarında. Dumanlı mantar sonbaharın sonunda ve kış başında çıkar; Türkiye kayıtları ekimden ocağa uzanır, en çok ocak ve aralıkta.
Dumanlı mantar en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Bolu, Kocaeli ve Osmaniye gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Dumanlı mantar nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda, kalın yaprak ya da iğne çöpü üzerinde; çoğu zaman peri halkası denen daireler ya da uzun sıralar oluşturur.
Dumanlı mantar hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Kurşuni pembe lamelli (zehirli). Kurşuni pembe lamellinin lamelleri sarımsıdan pembeye döner ve spor izi pembedir; dumanlı mantarın lamelleri kremdir, spor izi krem-sarıdır.
Haritada dumanlı mantar görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Clitocybe nebularis en.wikipedia.org
- First Nature: Clitocybe nebularis first-nature.com
- iNaturalist: Clitocybe nebularis (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir