Tür haritası · Volvopluteus gloiocephalus
Türkiye danaburnu mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Danaburnu mantarı (Volvopluteus gloiocephalus) haritamızda Türkiye'de 14 ilden 49 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt Aydın, İstanbul, Manisa ve Muğla illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, kasım ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 49
- il
- 14
- bölge
- 5
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- Aydın10
- İstanbul8
- Manisa7
- Muğla5
- İzmir4
- Bursa3
- Sakarya3
- Yalova2
- Çanakkale2
- Denizli1
- Giresun1
- Mersin1
- Erzurum1
- Osmaniye1
- Ege 27
- Marmara 18
- Akdeniz 2
- Karadeniz 1
- Doğu ve Güneydoğu 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız danaburnu mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için danaburnu mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 49 kayıt vardır; en çok Aydın, İstanbul, Manisa, Muğla ve İzmir'den, ayrıca Bursa, Sakarya, Yalova, Çanakkale, Denizli, Giresun ve Mersin'den. Kayıtlar Ege ve Marmara'nın ılık kıyı ovalarında yoğunlaşır.
Danaburnu mantarı ile karışan zehirli türler
- Ölüm mantarı Amanita phalloides Ölümcül zehirli
- Ak ölüm meleği Amanita virosa Ölümcül zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Ege 27; Marmara 18; Akdeniz 2; Karadeniz 1; Doğu ve Güneydoğu Anadolu 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla Aydın, İstanbul, Manisa, Muğla, İzmir, Bursa, Sakarya ve Yalova.
Daha az kayıt bulunan iller: Çanakkale, Denizli, Giresun, Mersin, Erzurum ve Osmaniye. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 28'i eylül–kasım, yüzde 2'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 69'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, kasım ve aralık. Mart, nisan, haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Danaburnu mantarı Türkiye'de sonbahar ve kış yağmurlarıyla çıkar; kayıtlarımız ekimden şubata uzanır, en çok aralık ve ocakta. Mayısta tek tük görülür.
Ekin anızı, tarla kenarı, çimenlik, bahçe, kompost ve gübreli toprakta; ağaçlarla ortaklık kurmaz, çürüyen bitki artığıyla beslenir. Tek tek ya da küçük gruplar hâlinde çıkar.
Ölüm mantarı (Amanita phalloides, ölümcül): Ölüm mantarının da volvası vardır, ama lamelleri hep beyaz kalır, sapında halka bulunur ve şapkası çoğunlukla zeytin yeşilidir; ağaç altında çıkar. Danaburnunun lamelleri pembeleşir, halkası yoktur ve açık alanda çıkar.
Ak ölüm meleği (Amanita virosa, ölümcül): Bembeyaz şapka, volva ve beyaz lamel taşır; sapında saçaklı bir halka vardır ve orman içinde çıkar. Spor izi beyazdır; danaburnununki pembedir.
Saman mantarı (Volvariella volvacea, yenen): Yetiştirilen saman mantarı daha küçüktür, şapkası gri-kahverengi ve lifli olur; o da pembe lamelli ve volvalıdır. Türkiye'de doğada değil, markette görülür.
Sık sorulan sorular
Danaburnu mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 14 ilden 49 kayıt var; en çok Aydın, İstanbul, Manisa, Muğla ve İzmir illerinden. Bölge olarak en çok Ege, Marmara ve Akdeniz.
Danaburnu mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, kasım ve aralık aylarında. Danaburnu mantarı Türkiye'de sonbahar ve kış yağmurlarıyla çıkar; kayıtlarımız ekimden şubata uzanır, en çok aralık ve ocakta. Mayısta tek tük görülür.
Danaburnu mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt Aydın'da; ardından İstanbul, Manisa ve Muğla gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Danaburnu mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Ekin anızı, tarla kenarı, çimenlik, bahçe, kompost ve gübreli toprakta; ağaçlarla ortaklık kurmaz, çürüyen bitki artığıyla beslenir. Tek tek ya da küçük gruplar hâlinde çıkar.
Danaburnu mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Ölüm mantarı (ölümcül) ve Ak ölüm meleği (ölümcül). Ölüm mantarının da volvası vardır, ama lamelleri hep beyaz kalır, sapında halka bulunur ve şapkası çoğunlukla zeytin yeşilidir; ağaç altında çıkar. Danaburnunun lamelleri pembeleşir, halkası yoktur ve açık alanda çıkar.
Haritada danaburnu mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Volvopluteus gloiocephalus en.wikipedia.org
- First Nature: Volvopluteus gloiocephalus first-nature.com
- iNaturalist: Volvopluteus gloiocephalus (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir