Tür haritası · Amanita pantherina
Türkiye panter mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Panter mantarı (Amanita pantherina) haritamızda Türkiye'de 14 ilden 49 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Bolu, Kırklareli ve Giresun illerinden gelir; gözlemler en çok ekim, kasım ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 49
- il
- 14
- bölge
- 3
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- İstanbul22
- Bolu4
- Kırklareli4
- Giresun3
- Osmaniye2
- Bursa2
- Samsun2
- Balıkesir2
- Sinop2
- Kastamonu2
- Yalova1
- Kocaeli1
- Düzce1
- Sakarya1
- Marmara 33
- Karadeniz 14
- Akdeniz 2
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız panter mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için panter mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Panter mantarının Türkiye kayıtları en çok İstanbul ormanlarından gelir; Kırklareli, Giresun, Kastamonu, Sinop, Balıkesir, Kocaeli ve Osmaniye'de de kaydı vardır.
Panter mantarı zehirlidir: karıştırıldığı türler
- Sinek mantarı Amanita muscaria Zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 33; Karadeniz 14; Akdeniz 2. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Bolu, Kırklareli, Giresun, Osmaniye, Bursa, Samsun ve Balıkesir.
Daha az kayıt bulunan iller: Sinop, Kastamonu, Yalova, Kocaeli, Düzce ve Sakarya. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 81'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 4'i haziran–ağustos, yüzde 14'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ekim, kasım ve aralık. Şubat, mart, nisan, mayıs ve haziran aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Panter mantarı yazın ve sonbaharda çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ağustos ve ekim–kasım aylarında yoğundur.
Panter mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, özellikle meşe, kayın ve çam altında yetişir; ağaçlarla ortak yaşam (mikoriza) kurar.
Sinek mantarı (Amanita muscaria, zehirli): Şapkası kırmızı-turuncudur; yağmurla rengi solmuş sinek mantarı panter mantarına benzeyebilir. İkisi de zehirlidir.
Kızaran amanita (Amanita rubescens, yenmez): Etine dokunulunca ya da kesilince pembe-kırmızıya döner, siğilleri gri-pembemsi olur, halkası çizgilidir. Çiğken zehirlidir; panterle karışma riski nedeniyle toplanması önerilmez.
Gri amanita (Amanita excelsa, yenmez): Şapkası gri-kahve, siğilleri gri ve unsu, halkası üstte çizgilidir; panterden ayırmak zordur, yenmez.
Şemsiye mantarı (Macrolepiota procera, yenen): Şapkası kahve pullu ve çok daha büyüktür, sapı yılan derisi desenli, halkası kalın ve hareketlidir; volvası yoktur.
Amanita citrina (Amanita citrina, yenmez): Amanita citrina'nın şapkası soluk limon sarısı ya da beyazdır ve krem yamalar taşır; dipte kenarlı yuvarlak bir soğan vardır ve çiğ patates kokar. Panter mantarı kahverengi şapkalı ve beyaz siğillidir.
Panter mantarı zehirli bir türdür; yenmez. Aynı ormanda yenen türlerle birlikte çıkabilir. Zehirlenme şüphesinde 112, Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114 aranır.
Sık sorulan sorular
Panter mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 14 ilden 49 kayıt var; en çok İstanbul, Bolu, Kırklareli, Giresun ve Osmaniye illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Karadeniz ve Akdeniz.
Panter mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ekim, kasım ve aralık aylarında. Panter mantarı yazın ve sonbaharda çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ağustos ve ekim–kasım aylarında yoğundur.
Panter mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Bolu, Kırklareli ve Giresun gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Panter mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Panter mantarı yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda, özellikle meşe, kayın ve çam altında yetişir; ağaçlarla ortak yaşam (mikoriza) kurar.
Panter mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Sinek mantarı (zehirli). Şapkası kırmızı-turuncudur; yağmurla rengi solmuş sinek mantarı panter mantarına benzeyebilir. İkisi de zehirlidir.
Haritada panter mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Panter mantarı yenir mi?
Hayır. Panter mantarı zehirli bir türdür. Zehirlenme şüphesinde belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Amanita pantherina en.wikipedia.org
- First Nature: Amanita pantherina first-nature.com
- GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir